Jak działa dorzolamid?
Dorzolamid należy do grupy leków nazywanych inhibitorami anhydrazy węglanowej. Jego działanie polega na zmniejszaniu ilości cieczy wodnistej w oku, co prowadzi do obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego. Wysokie ciśnienie w gałce ocznej jest jednym z głównych czynników ryzyka rozwoju i postępu jaskry, a także może prowadzić do uszkodzenia nerwu wzrokowego i pogorszenia widzenia123456. Stosowany miejscowo dorzolamid skutecznie obniża ciśnienie niezależnie od tego, czy jest ono związane z jaskrą, czy innymi schorzeniami oczu12.
Wskazania do stosowania dorzolamidu
Wskazania u dorosłych
Dorzolamid jest stosowany w różnych postaciach leków – zarówno jako pojedynczy składnik, jak i w połączeniu z innymi substancjami czynnymi, głównie tymololem. Zakres wskazań może zależeć od postaci leku oraz od tego, czy dorzolamid jest używany samodzielnie, czy jako część terapii skojarzonej78910.
- Nadciśnienie oczne – czyli zbyt wysokie ciśnienie w oku, które nie jest jeszcze jaskrą, ale może prowadzić do jej rozwoju111278910.
- Jaskra z otwartym kątem przesączania – najczęstszy typ jaskry, w którym dochodzi do stopniowego uszkadzania nerwu wzrokowego na skutek zbyt wysokiego ciśnienia w oku111278910.
- Jaskra torebkowa (pseudoeksfoliacyjna) oraz inne wtórne postaci jaskry z otwartym kątem – dorzolamid jest wskazany również w tych przypadkach111278910.
- Leczenie wspomagające z beta-adrenolitykami – dorzolamid często stosuje się razem z lekami beta-adrenolitycznymi (np. tymololem), gdy sama terapia beta-adrenolitykiem nie wystarcza do uzyskania prawidłowego ciśnienia w oku78910.
- Monoterapia – u pacjentów, którzy nie mogą stosować beta-adrenolityków lub u których te leki nie działają, dorzolamid może być stosowany samodzielnie78910.
Dorzolamid w połączeniu z tymololem
Dorzolamid jest również dostępny w połączeniu z tymololem, czyli lekiem z grupy beta-adrenolityków. Takie połączenie jest zalecane u osób dorosłych w leczeniu:
- Jaskry z otwartym kątem przesączania lub jaskry w przebiegu zespołu rzekomego złuszczania – szczególnie gdy leczenie samym beta-adrenolitykiem nie jest wystarczające1314151617181920.
Wskazania u dzieci
Dorzolamid może być stosowany u dzieci i młodzieży w określonych przypadkach. Badania kliniczne potwierdzają bezpieczeństwo i skuteczność dorzolamidu podawanego miejscowo dzieciom w wieku od 1 tygodnia do 6 lat z jaskrą lub podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym. Najczęściej rozpoznawane schorzenia w tej grupie to jaskra wrodzona, zespół Sturge-Webera, dysgenezja tęczówki i rogówki oraz afakia (brak soczewki)212223242526.
- Jaskra wrodzona oraz inne typy jaskry u dzieci – dorzolamid może być stosowany jako monoterapia lub w połączeniu z tymololem, szczególnie jeśli inne metody leczenia nie przynoszą oczekiwanych rezultatów212223242526.
- Podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe u dzieci – lek może być stosowany zarówno samodzielnie, jak i w połączeniu z innymi kroplami do oczu, w zależności od potrzeb klinicznych212223242526.
- Dla dzieci poniżej 36 tygodnia życia płodowego i poniżej 1 tygodnia życia nie zaleca się stosowania dorzolamidu ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa oraz ryzyko wystąpienia kwasicy metabolicznej2728293031.
W badaniach z udziałem dzieci nie wykazano dodatkowego ryzyka związanego ze stosowaniem dorzolamidu, a działania niepożądane występujące w tej grupie wiekowej były podobne jak u dorosłych i miały głównie charakter miejscowy, taki jak pieczenie, kłucie czy ból oka3233343536.
Wskazania przeciwwskazane u dzieci
Nie zaleca się stosowania dorzolamidu u dzieci poniżej 1 tygodnia życia oraz u wcześniaków poniżej 36 tygodnia życia płodowego. Dodatkowo, u dzieci z niedojrzałością kanalików nerkowych należy bardzo ostrożnie rozważyć stosowanie tego leku ze względu na możliwość wystąpienia kwasicy metabolicznej2728293031.
Inne grupy pacjentów
U osób z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min) stosowanie dorzolamidu nie jest zalecane, ponieważ substancja ta i jej metabolity wydalane są głównie przez nerki3731. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby należy zachować ostrożność, ponieważ nie badano bezpieczeństwa stosowania w tej grupie3839404131. W przypadku ostrych postaci jaskry z zamkniętym kątem dorzolamid nie jest lekiem pierwszego wyboru i wymaga dodatkowych interwencji medycznych373839404131.
- Dorzolamid można stosować zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej z innymi lekami, na przykład z tymololem.
- Wskazania do stosowania mogą różnić się u dzieci i dorosłych, a u najmłodszych pacjentów wymagane jest szczególne podejście.
- U osób z chorobami nerek i wątroby zaleca się ostrożność lub unikanie stosowania dorzolamidu.
- Nie każda postać jaskry może być leczona samym dorzolamidem – w ostrych przypadkach konieczne są dodatkowe działania.
- Przed zastosowaniem leku zawsze należy zapoznać się z informacją dla pacjenta i stosować się do zaleceń lekarza.
Tabela wskazań – dorzolamid
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Nadciśnienie oczne | Tak | Tak | Tak (z ograniczeniami wiekowymi) | Tak | Nie |
| Jaskra z otwartym kątem | Tak | Tak | Tak (z ograniczeniami wiekowymi) | Tak | Nie |
| Jaskra torebkowa/pseudoeksfoliacyjna | Tak | Tak | Tak (z ograniczeniami wiekowymi) | Tak | Nie |
| Wskazania do leczenia skojarzonego (dorzolamid + tymolol) | Tak | Tak | Tak (u dzieci powyżej 2. roku życia) | Tak | Nie |
Wskazania u dzieci <12 lat dotyczą głównie pacjentów powyżej 1 tygodnia życia, po indywidualnej ocenie lekarza. W przypadku pacjentów z niewydolnością nerek dorzolamid jest przeciwwskazany lub wymaga szczególnej ostrożności3731.
Dorzolamid – skuteczność i bezpieczeństwo w leczeniu jaskry oraz nadciśnienia ocznego
Dorzolamid, zarówno w monoterapii, jak i w połączeniu z innymi lekami, jest skuteczny w obniżaniu ciśnienia wewnątrzgałkowego u dorosłych oraz dzieci, które spełniają określone kryteria wiekowe i zdrowotne. Szczególnie istotne jest, że w przypadku braku efektów po zastosowaniu pojedynczego leku, można wdrożyć leczenie skojarzone, które daje lepsze rezultaty. Badania kliniczne wykazują porównywalną skuteczność dorzolamidu i innych leków stosowanych w jaskrze, przy czym profil bezpieczeństwa jest dobry, a działania niepożądane występują rzadko i mają głównie charakter miejscowy424344454647.


















