Jak dawkować dorawirynę? Schematy podawania

Dorawiryna to lek stosowany w leczeniu dorosłych oraz młodzieży zakażonych wirusem HIV-1. Może być stosowana samodzielnie (jako jednoskładnikowa tabletka) lub w połączeniu z innymi substancjami czynnymi, np. lamiwudyną i dizoproksylem tenofowiru12. Sposób dawkowania zależy od wybranej postaci leku oraz indywidualnych cech pacjenta.

Standardowa dawka dla dorosłych

  • Samodzielna dorawiryna: Zalecana dawka to 100 mg (jedna tabletka) przyjmowana doustnie raz na dobę, niezależnie od posiłku1.
  • Preparat złożony (dorawiryna/lamiwudyna/dizoproksyl tenofowiru): Jedna tabletka zawierająca 100 mg dorawiryny, 300 mg lamiwudyny i 245 mg dizoproksylu tenofowiru, przyjmowana doustnie raz na dobę, podczas posiłku lub niezależnie od posiłku2.

Częstotliwość podawania i czas trwania terapii

W obu przypadkach lek przyjmuje się raz na dobę. Tabletkę należy połykać w całości, popijając wodą. Nie ma konieczności przyjmowania leku podczas posiłku, choć jest to dopuszczalne. Czas trwania terapii ustala lekarz indywidualnie – zwykle leczenie jest długoterminowe, mające na celu kontrolę zakażenia HIV-112.

Ważne dla pacjenta:

  • Jeśli zapomnisz przyjąć dawkę dorawiryny, a minęło mniej niż 12 godzin od zwykłej pory – zażyj lek jak najszybciej i kontynuuj przyjmowanie według ustalonego schematu.
  • Jeśli upłynęło więcej niż 12 godzin – pomiń zapomnianą dawkę i weź kolejną o zwykłej porze.
  • Nie przyjmuj dwóch dawek naraz.

Prawidłowe stosowanie leku wpływa na skuteczność terapii i zmniejsza ryzyko rozwoju oporności wirusa34.

Modyfikacja dawkowania – kiedy stosować inną dawkę?

  • W przypadku jednoczesnego stosowania ryfabutyny (lub innych umiarkowanych induktorów enzymu CYP3A), dawkę dorawiryny należy zwiększyć do 100 mg dwa razy na dobę, przyjmując kolejną tabletkę po około 12 godzinach od poprzedniej12.
  • Nie należy stosować dorawiryny z silnymi induktorami CYP3A (np. karbamazepina, ryfampicyna, ziele dziurawca), ponieważ może to znacznie obniżyć jej skuteczność56.

Dawkowanie dorawiryny w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Samodzielna dorawiryna: Nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności stosowania u osób poniżej 18. roku życia. Nie zaleca się stosowania u dzieci i młodzieży7.
  • Preparat złożony: Wskazany dla młodzieży w wieku 12 lat i starszej, o masie ciała co najmniej 35 kg, w określonych sytuacjach klinicznych8. Dawkowanie jest takie samo jak u dorosłych – jedna tabletka raz na dobę2.

Pacjenci w podeszłym wieku

Nie ma potrzeby modyfikacji dawki u osób starszych. Zaleca się jednak szczególną ostrożność ze względu na możliwość występowania zaburzeń pracy nerek lub innych chorób związanych z wiekiem39.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Samodzielna dorawiryna: Nie jest wymagana modyfikacja dawki u pacjentów z łagodnymi, umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami pracy nerek. Brak jednak danych dotyczących stosowania u osób z krańcową niewydolnością nerek oraz u dializowanych3.
  • Preparat złożony: Nie należy rozpoczynać stosowania, jeśli szacowany klirens kreatyniny jest poniżej 50 ml/min. W przypadku spadku klirensu poniżej tej wartości, należy przerwać leczenie, ponieważ nie ma możliwości dostosowania odstępów między dawkami lamiwudyny i tenofowiru w preparacie złożonym9.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby nie jest wymagana modyfikacja dawki dorawiryny ani preparatu złożonego710.
  • Nie badano stosowania u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami pracy wątroby. W tej grupie należy zachować szczególną ostrożność710.

Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią

Brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania dorawiryny w czasie ciąży i karmienia piersią. W badaniach na zwierzętach nie wykazano negatywnego wpływu na płód, jednak decyzję o stosowaniu leku w tym okresie podejmuje lekarz1112.

O czym pamiętać podczas leczenia dorawiryną?

  • Nie wolno stosować dorawiryny razem z innymi lekami, które silnie wpływają na enzym CYP3A, gdyż może to znacznie obniżyć skuteczność terapii.
  • Przyjmowanie dorawiryny wymaga regularności i przestrzegania zaleceń lekarza.
  • Nie należy przerywać leczenia bez konsultacji z lekarzem, ponieważ może to prowadzić do nasilenia zakażenia.
  • W przypadku wystąpienia działań niepożądanych lub nowych objawów zdrowotnych należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

Stosowanie dorawiryny jest bezpieczne, jeśli przestrzegasz zaleceń dotyczących dawkowania i regularnych kontroli lekarskich113.

Dawkowanie dorawiryny w zależności od wskazania

Dorawiryna jest stosowana w terapii zakażenia HIV-1, zarówno u osób wcześniej nieleczonych, jak i u pacjentów ze skuteczną supresją wirusologiczną. W obu przypadkach schemat dawkowania pozostaje taki sam – jedna tabletka raz na dobę. W przypadku leczenia złożonego (z lamiwudyną i dizoproksylem tenofowiru) dawkowanie także wynosi jedną tabletkę na dobę. Zmiana schematu dawkowania dotyczy wyłącznie sytuacji jednoczesnego stosowania leków, które mogą wpływać na metabolizm dorawiryny (np. ryfabutyna)12.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

Zalecana maksymalna dawka dorawiryny to 100 mg na dobę (lub 200 mg na dobę w przypadku konieczności zwiększenia dawki przy jednoczesnym stosowaniu ryfabutyny lub innych umiarkowanych induktorów CYP3A). Brak jest szczegółowych danych dotyczących objawów przedawkowania dorawiryny. W razie przyjęcia większej niż zalecana dawki, należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem1415.

Dawkowanie dorawiryny – podsumowanie w tabeli

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli Jedna tabletka 100 mg dorawiryny raz na dobę (samodzielnie) lub jedna tabletka złożona (100/300/245 mg) raz na dobę12
Dzieci i młodzież <12 lat Nie zaleca się stosowania72
Młodzież ≥12 lat, ≥35 kg (preparat złożony) Jedna tabletka złożona (100/300/245 mg) raz na dobę8
Osoby starsze Dawkowanie jak u dorosłych, z zachowaniem ostrożności39
Zaburzenia nerek (samodzielna dorawiryna) Nie wymaga modyfikacji dawki3
Zaburzenia nerek (preparat złożony) Nie stosować przy klirensie kreatyniny <50 ml/min9
Zaburzenia wątroby Łagodne/umiarkowane – bez zmian dawkowania; ciężkie – ostrożność710
Kobiety w ciąży/karmiące Brak wystarczających danych; decyzję podejmuje lekarz1112

Dorawiryna – skuteczność i bezpieczeństwo dawkowania

Odpowiednie dawkowanie dorawiryny jest kluczowe dla skuteczności leczenia zakażenia HIV-1. Regularne przyjmowanie leku zgodnie z zaleceniami pozwala utrzymać kontrolę nad wirusem i minimalizuje ryzyko rozwoju oporności. Zarówno u dorosłych, jak i u młodzieży spełniającej kryteria stosowania, schemat dawkowania jest prosty i wygodny. Szczególną uwagę należy zwrócić na sytuacje wymagające zmiany dawkowania, np. podczas stosowania leków wpływających na metabolizm dorawiryny lub przy zaburzeniach pracy nerek i wątroby. W razie wątpliwości dotyczących dawkowania, zawsze należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym.

Pytania i odpowiedzi

Jak często należy przyjmować dorawirynę?

Dorawirynę przyjmuje się raz na dobę, niezależnie od posiłku12.

Czy dorawiryna może być stosowana u dzieci?

Samodzielna dorawiryna nie jest zalecana u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat. Preparat złożony można stosować u młodzieży od 12 lat i masie ciała co najmniej 35 kg78.

Czy trzeba zmieniać dawkowanie dorawiryny przy niewydolności nerek?

Samodzielna dorawiryna nie wymaga zmiany dawki przy niewydolności nerek. Preparat złożony nie powinien być stosowany przy klirensie kreatyniny poniżej 50 ml/min39.

Co zrobić, jeśli zapomnę przyjąć dawkę dorawiryny?

Jeśli minęło mniej niż 12 godzin od zwykłej pory, należy zażyć lek jak najszybciej. Jeśli ponad 12 godzin – pominąć dawkę i kontynuować leczenie według ustalonego schematu34.