Diosmina – porównanie substancji czynnych

Diosmina, dobezylan wapnia i trokserutyna to leki stosowane w leczeniu przewlekłej niewydolności żylnej, różniące się zakresem wskazań i bezpieczeństwem stosowania.

Podobieństwa i różnice: diosmina, dobezylan wapnia i trokserutyna

W terapii przewlekłej niewydolności żylnej oraz innych zaburzeń krążenia stosuje się kilka substancji czynnych o zbliżonym działaniu. Najważniejsze z nich to diosmina (Diosminum), dobezylan wapnia oraz trokserutyna. Wszystkie te leki należą do grupy leków naczyniowych, które poprawiają funkcjonowanie naczyń żylnych i kapilar, a ich głównym celem jest łagodzenie objawów takich jak obrzęki, ból, uczucie ciężkości nóg czy nocne kurcze¹²³.

• Diosmina jest półsyntetycznym bioflawonoidem, stosowanym głównie doustnie w postaci tabletek lub proszku. Poprawia napięcie żył, działa ochronnie na naczynia i zmniejsza ich przepuszczalność⁴.
• Dobezylan wapnia to pochodna kwasu benzosulfonowego, również przyjmowana doustnie. Zmniejsza przepuszczalność naczyń włosowatych i poprawia ich wytrzymałość⁵.
• Trokserutyna jest pochodną rutyny (witamina P), dostępna zarówno w postaci doustnej, jak i żelu do stosowania miejscowego. Działa ochronnie na naczynia, zmniejsza ich przepuszczalność i wykazuje działanie przeciwobrzękowe⁶.

Wszystkie trzy substancje poprawiają mikrokrążenie, zmniejszają obrzęki oraz poprawiają elastyczność ścian naczyń. Są stosowane głównie u osób dorosłych i nie są przeznaczone do leczenia dzieci⁷⁸⁹.

Źródła: ^123456789

Wskazania do stosowania – kiedy wybrać którą substancję?

Chociaż wszystkie trzy substancje są stosowane głównie w leczeniu przewlekłej niewydolności żylnej, różnią się nieco zakresem wskazań:

• Diosmina jest szeroko stosowana w leczeniu przewlekłej niewydolności żylnej kończyn dolnych (żylaki, obrzęki, uczucie ciężkości, ból nóg, nocne kurcze), a także w leczeniu objawowym zaostrzeń żylaków odbytu (hemoroidów)¹¹².
• Dobezylan wapnia oprócz przewlekłej niewydolności żylnej (ból, obrzęk, parestezje, kurcze) jest stosowany również w mikroangiopatiach, szczególnie w retinopatii cukrzycowej, a także pomocniczo w zakrzepowym zapaleniu żył oraz w żylakach odbytu².
• Trokserutyna jest wykorzystywana w leczeniu objawowym przewlekłej niewydolności żylnej i limfatycznej (uczucie ciężkości nóg, ból, kurcze, żylaki), a także w łagodzeniu objawów żylaków odbytu. Jest dostępna zarówno w postaci doustnej, jak i żelu do stosowania miejscowego³¹³.

Wskazania mogą się różnić w zależności od postaci leku i drogi podania – na przykład trokserutyna w żelu przeznaczona jest do stosowania miejscowego na skórę, co może być wygodne przy łagodnych objawach obrzęków lub dolegliwości miejscowych¹³.

Wszystkie te substancje przeznaczone są głównie dla osób dorosłych. Nie zaleca się ich stosowania u dzieci i młodzieży, ze względu na brak wystarczających danych potwierdzających bezpieczeństwo i skuteczność w tej grupie wiekowej⁷⁸⁹.

Źródła: ¹²³¹³

Mechanizm działania i wpływ na organizm

Diosmina, dobezylan wapnia i trokserutyna poprawiają mikrokrążenie, ale każdy z tych leków działa nieco inaczej:

• Diosmina zwiększa napięcie żył, zmniejsza ich rozszerzalność i zastój krwi żylnej. Wzmacnia naczynia włosowate, poprawia ich wytrzymałość i zmniejsza przepuszczalność, co prowadzi do ograniczenia obrzęków⁴¹⁴.
• Dobezylan wapnia działa głównie na śródbłonek i warstwę podstawną naczyń włosowatych, zmniejszając ich nadmierną przepuszczalność i zwiększając wytrzymałość. Poprawia także właściwości reologiczne (płynność) krwi i zmniejsza jej lepkość, co jest istotne u pacjentów z retinopatią cukrzycową⁵.
• Trokserutyna uszczelnia naczynia włosowate, zmniejsza ich przepuszczalność i poprawia napięcie żylne. W dużych dawkach zwiększa plastyczność błon krwinek czerwonych i przeciwdziała agregacji płytek krwi, co poprawia przepływ w małych naczyniach⁶.

W zakresie farmakokinetyki, diosmina po podaniu doustnym jest metabolizowana do diosmetyny, która osiąga maksymalne stężenie w osoczu po około 1-5 godzinach i jest wydalana głównie z kałem i moczem¹⁵. Dobezylan wapnia osiąga maksymalne stężenie po około 6 godzinach, wiąże się w niewielkim stopniu z białkami osocza i jest wydalany głównie w postaci niezmienionej z moczem¹⁶. Trokserutyna po podaniu doustnym wchłania się szybko, a jej okres półtrwania wynosi od 8 do 18 godzin; wydalana jest głównie z żółcią i w niewielkim stopniu przez nerki¹⁷.

Źródła: ^41456151617

Przeciwwskazania i środki ostrożności – porównanie

Każda z omawianych substancji ma swoje przeciwwskazania, choć wiele z nich się pokrywa:

• Wszystkie trzy substancje są przeciwwskazane u osób z nadwrażliwością na dany składnik lub substancje pomocnicze danego produktu¹⁰⁸¹¹.
• Diosmina nie ma innych szczególnych przeciwwskazań poza nadwrażliwością, jednak nie zaleca się jej stosowania u dzieci i kobiet karmiących piersią ze względu na brak danych¹⁸.
• Dobezylan wapnia nie powinien być stosowany u dzieci, a u osób z ciężką niewydolnością nerek (szczególnie dializowanych) zaleca się stosowanie mniejszych dawek⁸. W rzadkich przypadkach może powodować poważne reakcje nadwrażliwości (agranulocytoza), dlatego zaleca się natychmiastowe przerwanie leczenia w razie wystąpienia objawów zakażenia¹⁹.
• Trokserutyna nie jest zalecana do stosowania u dzieci, a także u osób z obrzękami spowodowanymi chorobami serca, wątroby lub nerek, ponieważ nie przynosi wtedy spodziewanych efektów⁹. Preparaty miejscowe nie powinny być stosowane na uszkodzoną skórę²⁰.

Warto zwrócić uwagę, że dobezylan wapnia i trokserutyna mogą wchodzić w interakcje z innymi lekami (np. lekami przeciwzakrzepowymi), a trokserutyna w połączeniu z wyciągiem z kasztanowca może zwiększać ryzyko działań niepożądanych u osób uczulonych na soję lub orzeszki ziemne²¹.

Źródła: ^{10811181992021}

Bezpieczeństwo stosowania u szczególnych grup pacjentów

Zalecenia dotyczące bezpieczeństwa stosowania różnią się w zależności od substancji:

• Stosowanie u dzieci: Żadna z omawianych substancji nie powinna być rutynowo stosowana u dzieci ze względu na brak danych potwierdzających bezpieczeństwo i skuteczność⁷⁸⁹.
• Kobiety w ciąży: Diosmina może być stosowana w ciąży tylko w razie zdecydowanej konieczności, jeśli potencjalne korzyści przeważają nad ryzykiem, ponieważ nie ma wystarczających danych potwierdzających jej całkowite bezpieczeństwo¹⁸. Dobezylan wapnia również powinien być stosowany w ciąży tylko wtedy, gdy korzyść przewyższa ryzyko²². W przypadku trokserutyny nie zaleca się stosowania w pierwszym trymestrze ciąży, a w kolejnych tylko w razie konieczności²³.
• Karmienie piersią: Nie zaleca się stosowania żadnej z tych substancji podczas karmienia piersią, ponieważ brak jest danych o bezpieczeństwie ich stosowania w tym okresie¹⁸²²²³.
• Kierowcy: Żadna z substancji nie ma istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn²⁴²⁵²⁶.
• Osoby z zaburzeniami funkcji nerek lub wątroby: U pacjentów z niewydolnością nerek dobezylan wapnia powinien być stosowany w zmniejszonych dawkach, a w ciężkich przypadkach – z dużą ostrożnością¹⁹. Dla diosminy i trokserutyny nie ma szczególnych zaleceń, choć w przypadku trokserutyny brak danych o bezpieczeństwie u tych pacjentów⁹.

Źródła: ^{789182223242526199}

Podsumowanie: porównanie najważniejszych cech