Na czym polega mechanizm działania substancji czynnej?
Mechanizm działania substancji czynnej, takiej jak dihydrokodeina, to sposób, w jaki wpływa ona na organizm, aby przynieść pożądane efekty lecznicze12. Zrozumienie tego mechanizmu pomaga lepiej pojąć, dlaczego dana substancja jest stosowana w leczeniu konkretnych dolegliwości. W przypadku leków, bardzo ważne są dwa pojęcia: farmakodynamika i farmakokinetyka. Farmakodynamika dotyczy tego, jak lek działa na organizm, czyli jakie wywołuje efekty i na jakie miejsca w ciele oddziałuje. Farmakokinetyka to natomiast opis tego, jak organizm przetwarza lek – jak jest on wchłaniany, rozprowadzany, rozkładany i wydalany.
Jak dihydrokodeina działa w organizmie?
Dihydrokodeina należy do grupy leków nazywanych opioidami. Jej główne działanie polega na łagodzeniu silnego bólu poprzez wpływ na receptory opioidowe w mózgu12. Działając na te receptory, zmniejsza ona odczuwanie bólu, a jednocześnie pomaga zmniejszyć lęk związany z bólem. Dihydrokodeina wykazuje także działanie przeciwkaszlowe – tłumi odruch kaszlu, działając bezpośrednio na ośrodek kaszlu w mózgu. Co ciekawe, to działanie może pojawić się już przy mniejszych dawkach niż te, które są potrzebne do łagodzenia bólu.
- Dihydrokodeina działa słabiej niż morfina, ale jest skuteczna w leczeniu silnych bólów, zwłaszcza nowotworowych i przewlekłych12.
- Może powodować depresję oddechową, czyli spowolnienie oddechu, ponieważ wpływa na ośrodek oddechowy w mózgu12.
- Wpływa również na układ pokarmowy – powoduje wzrost napięcia mięśni gładkich w żołądku i jelitach, co może skutkować zaparciami34.
- Zmniejsza ruchy perystaltyczne jelit, przez co pokarm przesuwa się wolniej, a trawienie jest opóźnione34.
Jak organizm przetwarza dihydrokodeinę?
Dihydrokodeina po podaniu doustnym wchłania się dobrze z przewodu pokarmowego56. W przypadku tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, jej działanie utrzymuje się do 12 godzin, co oznacza, że stężenie terapeutyczne we krwi jest utrzymywane przez długi czas, aż do podania kolejnej dawki.
- Po wchłonięciu dihydrokodeina trafia do wątroby, gdzie jest przetwarzana na inne związki (tzw. metabolity)56.
- Najważniejsze procesy przekształcania to o-demetylacja, n-demetylacja oraz 6-keto redukcja – oznacza to, że organizm zmienia strukturę cząsteczki leku na inne formy, które następnie są wydalane.
- Większość tych przetworzonych związków wydalana jest z moczem56.
Farmakokinetyka, czyli sposób, w jaki organizm „radzi sobie” z dihydrokodeiną, jest więc stosunkowo przewidywalna. Po zażyciu tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu, działanie utrzymuje się przez całą noc lub dzień, co pozwala na kontrolę bólu przez dłuższy czas.
Co wiemy o badaniach przedklinicznych dihydrokodeiny?
Dane przedkliniczne, czyli wyniki badań na zwierzętach i w laboratoriach, mają na celu sprawdzenie bezpieczeństwa substancji przed rozpoczęciem badań u ludzi. W przypadku dihydrokodeiny nie przeprowadzono jednak badań rejestracyjnych dotyczących wpływu tej substancji na rozwój nowotworów, genotoksyczność (czyli wpływ na materiał genetyczny), czy na rozród i rozwój potomstwa78. Oznacza to, że nie ma szczegółowych danych na ten temat.
| Parametr | Opis |
|---|---|
| Działanie główne | Przeciwbólowe i przeciwkaszlowe |
| Początek działania | Po podaniu doustnym – wchłania się dobrze, działanie utrzymuje się do 12 godzin (tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu) |
| Metabolizm | Wątroba – o-demetylacja, n-demetylacja, 6-keto redukcja |
| Wydalanie | Głównie z moczem |
| Działania uboczne | Zaparcia, depresja oddechowa, senność |
- Dihydrokodeina wykazuje działanie przez 12 godzin, dlatego zwykle wystarczy ją przyjmować dwa razy na dobę.
- Może powodować zaparcia – warto zadbać o odpowiednią dietę i nawodnienie podczas leczenia.
- W przypadku wystąpienia senności lub spowolnienia oddechu należy zachować ostrożność.
- Działanie przeciwkaszlowe może pojawić się nawet przy niższych dawkach niż przeciwbólowe.
Dihydrokodeina – skuteczne działanie przeciwbólowe i przeciwkaszlowe
Dihydrokodeina to substancja czynna, która poprzez wpływ na receptory opioidowe w mózgu skutecznie łagodzi silny ból i tłumi kaszel12. Jej działanie utrzymuje się przez 12 godzin dzięki tabletkom o zmodyfikowanym uwalnianiu, co umożliwia wygodne dawkowanie i długotrwałą kontrolę objawów56. Wpływ na układ pokarmowy wymaga jednak czujności – mogą pojawić się zaparcia i inne dolegliwości związane z motoryką jelit. Mimo że nie przeprowadzono wszystkich badań dotyczących bezpieczeństwa na etapie przedklinicznym, dihydrokodeina jest szeroko stosowana w leczeniu silnych bólów i uznawana za skuteczny lek opioidowy.


















