Na czym polega mechanizm działania substancji czynnej?

Mechanizm działania substancji czynnej, takiej jak dihydrokodeina, to sposób, w jaki wpływa ona na organizm, aby przynieść pożądane efekty lecznicze12. Zrozumienie tego mechanizmu pomaga lepiej pojąć, dlaczego dana substancja jest stosowana w leczeniu konkretnych dolegliwości. W przypadku leków, bardzo ważne są dwa pojęcia: farmakodynamika i farmakokinetyka. Farmakodynamika dotyczy tego, jak lek działa na organizm, czyli jakie wywołuje efekty i na jakie miejsca w ciele oddziałuje. Farmakokinetyka to natomiast opis tego, jak organizm przetwarza lek – jak jest on wchłaniany, rozprowadzany, rozkładany i wydalany.

Jak dihydrokodeina działa w organizmie?

Dihydrokodeina należy do grupy leków nazywanych opioidami. Jej główne działanie polega na łagodzeniu silnego bólu poprzez wpływ na receptory opioidowe w mózgu12. Działając na te receptory, zmniejsza ona odczuwanie bólu, a jednocześnie pomaga zmniejszyć lęk związany z bólem. Dihydrokodeina wykazuje także działanie przeciwkaszlowe – tłumi odruch kaszlu, działając bezpośrednio na ośrodek kaszlu w mózgu. Co ciekawe, to działanie może pojawić się już przy mniejszych dawkach niż te, które są potrzebne do łagodzenia bólu.

  • Dihydrokodeina działa słabiej niż morfina, ale jest skuteczna w leczeniu silnych bólów, zwłaszcza nowotworowych i przewlekłych12.
  • Może powodować depresję oddechową, czyli spowolnienie oddechu, ponieważ wpływa na ośrodek oddechowy w mózgu12.
  • Wpływa również na układ pokarmowy – powoduje wzrost napięcia mięśni gładkich w żołądku i jelitach, co może skutkować zaparciami34.
  • Zmniejsza ruchy perystaltyczne jelit, przez co pokarm przesuwa się wolniej, a trawienie jest opóźnione34.
Ważne: Dihydrokodeina nie tylko łagodzi ból, ale też tłumi kaszel i wpływa na funkcjonowanie układu pokarmowego. Jej działanie może prowadzić do zaparć i spowolnienia pracy jelit, dlatego podczas dłuższego stosowania warto zwracać uwagę na pracę przewodu pokarmowego. Dihydrokodeina, podobnie jak inne opioidy, może także powodować senność oraz wpływać na oddech, szczególnie przy wyższych dawkach.

Jak organizm przetwarza dihydrokodeinę?

Dihydrokodeina po podaniu doustnym wchłania się dobrze z przewodu pokarmowego56. W przypadku tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, jej działanie utrzymuje się do 12 godzin, co oznacza, że stężenie terapeutyczne we krwi jest utrzymywane przez długi czas, aż do podania kolejnej dawki.

  • Po wchłonięciu dihydrokodeina trafia do wątroby, gdzie jest przetwarzana na inne związki (tzw. metabolity)56.
  • Najważniejsze procesy przekształcania to o-demetylacja, n-demetylacja oraz 6-keto redukcja – oznacza to, że organizm zmienia strukturę cząsteczki leku na inne formy, które następnie są wydalane.
  • Większość tych przetworzonych związków wydalana jest z moczem56.

Farmakokinetyka, czyli sposób, w jaki organizm „radzi sobie” z dihydrokodeiną, jest więc stosunkowo przewidywalna. Po zażyciu tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu, działanie utrzymuje się przez całą noc lub dzień, co pozwala na kontrolę bólu przez dłuższy czas.

Co wiemy o badaniach przedklinicznych dihydrokodeiny?

Dane przedkliniczne, czyli wyniki badań na zwierzętach i w laboratoriach, mają na celu sprawdzenie bezpieczeństwa substancji przed rozpoczęciem badań u ludzi. W przypadku dihydrokodeiny nie przeprowadzono jednak badań rejestracyjnych dotyczących wpływu tej substancji na rozwój nowotworów, genotoksyczność (czyli wpływ na materiał genetyczny), czy na rozród i rozwój potomstwa78. Oznacza to, że nie ma szczegółowych danych na ten temat.

Parametr Opis
Działanie główne Przeciwbólowe i przeciwkaszlowe
Początek działania Po podaniu doustnym – wchłania się dobrze, działanie utrzymuje się do 12 godzin (tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu)
Metabolizm Wątroba – o-demetylacja, n-demetylacja, 6-keto redukcja
Wydalanie Głównie z moczem
Działania uboczne Zaparcia, depresja oddechowa, senność
Wskazówki dla pacjentów:

  • Dihydrokodeina wykazuje działanie przez 12 godzin, dlatego zwykle wystarczy ją przyjmować dwa razy na dobę.
  • Może powodować zaparcia – warto zadbać o odpowiednią dietę i nawodnienie podczas leczenia.
  • W przypadku wystąpienia senności lub spowolnienia oddechu należy zachować ostrożność.
  • Działanie przeciwkaszlowe może pojawić się nawet przy niższych dawkach niż przeciwbólowe.

Dihydrokodeina – skuteczne działanie przeciwbólowe i przeciwkaszlowe

Dihydrokodeina to substancja czynna, która poprzez wpływ na receptory opioidowe w mózgu skutecznie łagodzi silny ból i tłumi kaszel12. Jej działanie utrzymuje się przez 12 godzin dzięki tabletkom o zmodyfikowanym uwalnianiu, co umożliwia wygodne dawkowanie i długotrwałą kontrolę objawów56. Wpływ na układ pokarmowy wymaga jednak czujności – mogą pojawić się zaparcia i inne dolegliwości związane z motoryką jelit. Mimo że nie przeprowadzono wszystkich badań dotyczących bezpieczeństwa na etapie przedklinicznym, dihydrokodeina jest szeroko stosowana w leczeniu silnych bólów i uznawana za skuteczny lek opioidowy.

Pytania i odpowiedzi

Jak działa dihydrokodeina?

Dihydrokodeina działa na receptory opioidowe w mózgu, łagodząc ból i tłumiąc kaszel.12

Jak długo działa dihydrokodeina po zażyciu tabletki?

Działanie dihydrokodeiny utrzymuje się do 12 godzin w przypadku tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu.56

Jak organizm wydala dihydrokodeinę?

Dihydrokodeina jest metabolizowana w wątrobie, a jej metabolity są wydalane głównie z moczem.56

Czy dihydrokodeina może powodować zaparcia?

Tak, dihydrokodeina może powodować zaparcia poprzez wpływ na motorykę jelit.34