Ogólne zasady dawkowania dienogestu

Dienogest jest stosowany doustnie i występuje zarówno jako samodzielna substancja czynna w leczeniu endometriozy, jak i w połączeniu z estrogenami w tabletkach antykoncepcyjnych oraz hormonalnej terapii zastępczej. Sposób dawkowania zależy od wskazania, postaci leku oraz obecności innych składników aktywnych123.

Dawkowanie w leczeniu endometriozy

  • Standardowa dawka to 2 mg dienogestu raz na dobę, bez przerw w przyjmowaniu tabletek14.
  • Tabletkę należy przyjmować o stałej porze dnia, z posiłkiem lub bez14.
  • Kuracja trwa nieprzerwanie, niezależnie od występowania krwawień z pochwy14.
  • Po zakończeniu opakowania należy od razu rozpocząć kolejne, bez robienia przerwy14.
  • Nie zaleca się stosowania dłużej niż 15 miesięcy bez ponownej oceny przez lekarza14.

Dawkowanie w antykoncepcji i leczeniu trądziku (w połączeniu z estrogenami)

  • W tabletkach złożonych (np. z etynyloestradiolem): 2 mg dienogestu + 0,03 mg etynyloestradiolu raz na dobę przez 21 dni, po czym następuje 7-dniowa przerwa lub 7 dni tabletek placebo2567.
  • Tabletki przyjmuje się codziennie o stałej porze, popijając wodą26.
  • Po zakończeniu opakowania należy zrobić 7-dniową przerwę lub przyjmować tabletki placebo, a następnie rozpocząć kolejne opakowanie26.
  • Krwawienie z odstawienia zwykle występuje w trakcie przerwy lub podczas przyjmowania tabletek placebo26.

Dawkowanie w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ)

  • W połączeniu z estradiolem walerianianem (np. 1 mg estradiolu walerianianu + 2 mg dienogestu): 1 tabletka raz dziennie, bez przerwy między opakowaniami89.
  • Leczenie jest ciągłe – nie stosuje się przerw między opakowaniami89.
  • Tabletki przyjmuje się o stałej porze, popijając płynem89.
Ważne: Pominięcie dawki może obniżyć skuteczność terapii. W przypadku zapomnienia o przyjęciu tabletki z dienogestem w leczeniu endometriozy, należy jak najszybciej przyjąć tylko jedną tabletkę, a następnie kontynuować leczenie jak zwykle. W przypadku wymiotów lub biegunki w ciągu 3–4 godzin po przyjęciu leku, należy przyjąć dodatkową tabletkę1011. Przy antykoncepcji hormonalnej, zalecenia mogą się różnić w zależności od tygodnia cyklu, dlatego warto zapoznać się z instrukcją dołączoną do leku12.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Dienogest w monoterapii na endometriozę nie jest wskazany przed pierwszą miesiączką1314.
  • Bezpieczeństwo i skuteczność u dziewcząt powyżej 12. roku życia były badane – stosuje się tę samą dawkę co u dorosłych (2 mg na dobę)1314.
  • W przypadku preparatów antykoncepcyjnych z dienogestem można je stosować po wystąpieniu pierwszej miesiączki15.

Pacjentki w podeszłym wieku

  • Brak uzasadnionych wskazań do stosowania dienogestu u kobiet po menopauzie lub w podeszłym wieku, poza hormonalną terapią zastępczą131416.
  • W HTZ nie ma konieczności modyfikacji dawki ze względu na wiek16.

Pacjentki z zaburzeniami czynności nerek

  • Brak konieczności dostosowania dawki u osób z zaburzeniami czynności nerek131417.

Pacjentki z zaburzeniami czynności wątroby

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

  • Dienogest nie jest wskazany w ciąży ani podczas karmienia piersią1819.
  • Przed rozpoczęciem leczenia należy wykluczyć ciążę1.
Ważne dla pacjentek z endometriozą:

  • Dienogest nie pełni funkcji antykoncepcyjnej w leczeniu endometriozy. W razie potrzeby stosowania antykoncepcji, należy wybrać metodę niehormonalną (np. prezerwatywy)14.
  • W przypadku ciężkiego krwawienia z macicy podczas terapii należy skontaktować się z lekarzem – może być konieczne przerwanie leczenia20.
  • Zmiany w profilu krwawienia są częste, ale jeśli są obfite lub długotrwałe, wymagają konsultacji21.
  • Brak doświadczenia w leczeniu powyżej 15 miesięcy – decyzję o kontynuacji podejmuje lekarz1.

Dawkowanie – różnice w zależności od wskazania

Endometrioza (monoterapia)

  • 2 mg dziennie bez przerw, niezależnie od cyklu miesiączkowego14.
  • Kurację można rozpocząć w dowolnym dniu cyklu1.

Antykoncepcja i leczenie trądziku (preparaty złożone)

  • 2 mg dienogestu + 0,03 mg etynyloestradiolu lub 1 mg estradiolu walerianianu + 2 mg dienogestu, 1 tabletka na dobę przez 21 dni, potem 7 dni przerwy lub placebo (lub w niektórych preparatach – 28 dni bez przerwy)2322.

Hormonalna terapia zastępcza (HTZ)

  • 1 mg estradiolu walerianianu + 2 mg dienogestu lub 1 mg estradiolu + 2 mg dienogestu, 1 tabletka na dobę bez przerwy89.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • Standardowa dawka dobowa w leczeniu endometriozy to 2 mg dziennie14.
  • Przyjęcie znacznie większej ilości tabletek nie powoduje zwykle poważnych objawów – możliwe są nudności, wymioty i krwawienie z dróg rodnych, zwłaszcza u młodych dziewcząt2324.
  • Nie istnieje specyficzna odtrutka, a leczenie polega na łagodzeniu objawów2324.

Podsumowanie – dawkowanie dienogestu w różnych wskazaniach

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli – leczenie endometriozy 2 mg raz na dobę, bez przerw w przyjmowaniu1
Dzieci i młodzież (po pierwszej miesiączce) 2 mg raz na dobę, jak u dorosłych13
Antykoncepcja doustna (preparaty złożone) 2 mg dienogestu + 0,03 mg etynyloestradiolu (lub 1 mg estradiolu walerianianu + 2 mg dienogestu), 1 tabletka dziennie przez 21 dni, następnie 7 dni przerwy lub placebo2
HTZ (hormonalna terapia zastępcza) 1 mg estradiolu walerianianu + 2 mg dienogestu, 1 tabletka dziennie, bez przerwy między opakowaniami8
Pacjentki z niewydolnością nerek Brak konieczności modyfikacji dawki13
Pacjentki z ciężką chorobą wątroby Przeciwwskazane stosowanie13
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Nie zaleca się stosowania18

Pytania i odpowiedzi

Jak długo można stosować dienogest w leczeniu endometriozy?

Zaleca się stosowanie do 15 miesięcy bez przerwy, dłuższe leczenie wymaga konsultacji z lekarzem.1

Czy podczas terapii dienogestem trzeba stosować dodatkową antykoncepcję?

Tak, w leczeniu endometriozy dienogest nie zapewnia antykoncepcji – należy stosować metody niehormonalne.1

Co zrobić, jeśli zapomnę przyjąć tabletkę dienogestu?

Przyjmij jedną tabletkę jak najszybciej, a następnie kontynuuj leczenie jak zwykle.10

Czy dienogest jest bezpieczny dla młodzieży?

Tak, może być stosowany u dziewcząt po pierwszej miesiączce, w tej samej dawce co u dorosłych.13

Czy należy modyfikować dawkę dienogestu u osób z niewydolnością nerek?

Nie, nie ma konieczności zmiany dawki u pacjentek z zaburzeniami czynności nerek.13