Bezpieczeństwo stosowania desmopresyny w ciąży
Stosowanie leków w okresie ciąży wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ wiele substancji czynnych może przenikać przez łożysko i mieć wpływ na rozwijający się płód. Zawsze należy rozważyć potencjalne korzyści i ryzyko związane z terapią. Kobieta w ciąży powinna przed rozpoczęciem leczenia jakimkolwiek lekiem skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą123.
Desmopresyna a ciąża – dostępne dane
Według dostępnych danych klinicznych, które obejmują ograniczoną liczbę kobiet w ciąży leczonych desmopresyną z powodu moczówki prostej ośrodkowej (n=53) oraz kobiet leczonych z powodu choroby von Willebranda (n=54 lub n=216 w zależności od źródła), nie stwierdzono niepożądanego wpływu tej substancji na przebieg ciąży ani na stan zdrowia płodów i noworodków142536. Jednakże, ze względu na brak szeroko zakrojonych badań epidemiologicznych, zaleca się zachowanie ostrożności podczas stosowania desmopresyny u kobiet w ciąży728.
Badania na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego ani pośredniego działania szkodliwego desmopresyny na przebieg ciąży, rozwój zarodkowy i płodowy, przebieg porodu ani rozwój poporodowy132. W badaniach in vitro, opartych na modelu perfuzji zrazika łożyska ludzkiego, wykazano, że desmopresyna podawana w dawkach leczniczych nie przenika przez łożysko97106.
Zalecenia dotyczące stosowania desmopresyny w ciąży są następujące:
- Możliwe jest stosowanie desmopresyny w ciąży, jednak tylko w przypadkach, gdy lekarz uzna to za konieczne132.
- Wskazane jest zachowanie ostrożności i ścisła kontrola lekarska podczas stosowania tego leku przez kobiety ciężarne48.
- Nie zaleca się stosowania desmopresyny bez wyraźnych wskazań lekarskich27.
- Badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu na rozwój płodu2.
- Ograniczona liczba badań klinicznych u kobiet w ciąży1.
- Brak szeroko zakrojonych badań epidemiologicznych potwierdzających pełne bezpieczeństwo2.
Bezpieczeństwo stosowania desmopresyny podczas karmienia piersią
Podczas karmienia piersią wiele substancji leczniczych może przenikać do mleka matki i wpływać na zdrowie dziecka. W przypadku desmopresyny wyniki badań wskazują, że ilość tej substancji przekazywana dziecku z mlekiem matki jest bardzo niewielka i znacząco niższa niż ilość potrzebna do wywołania jakiegokolwiek efektu farmakologicznego u niemowlęcia119412.
Badania przeprowadzono u kobiet karmiących piersią, które otrzymywały desmopresynę w dużych dawkach (300 mikrogramów donosowo). Wyniki wykazały, że nawet przy takiej dawce ilość leku przekazywana dziecku była bardzo mała i nie powodowała wpływu na diurezę (wydzielanie moczu) u niemowląt1314. Dlatego nie uważa się za konieczne przerywanie karmienia piersią podczas leczenia desmopresyną11915.
Warto jednak podkreślić, że nie badano, czy desmopresyna może się kumulować w mleku matki przy długotrwałym, wielokrotnym stosowaniu151617. Dlatego, jak w przypadku każdego leku, decyzja o rozpoczęciu terapii powinna być podjęta wspólnie z lekarzem.
- Desmopresyna przenika do mleka matki, ale w ilościach niewielkich i bez znaczenia klinicznego dla dziecka1314.
- Nie ma potrzeby przerywania karmienia piersią podczas stosowania desmopresyny119.
Wpływ desmopresyny na płodność
Dane z badań na zwierzętach nie wykazują negatywnego wpływu desmopresyny na płodność zarówno u samców, jak i u samic119. W niektórych źródłach zaznaczono, że badań dotyczących wpływu na płodność u ludzi nie przeprowadzono61819.
- Decyzję o zastosowaniu desmopresyny w ciąży i podczas laktacji powinien zawsze podejmować lekarz, uwzględniając indywidualne wskazania oraz możliwe ryzyko i korzyści12.
- W badaniach klinicznych nie wykazano niepożądanego wpływu na przebieg ciąży ani na noworodki32.
- Podczas karmienia piersią nie stwierdzono negatywnego wpływu desmopresyny na dziecko11.
- Nie ma potrzeby przerywania karmienia piersią podczas leczenia desmopresyną, jeśli lekarz nie zaleci inaczej119.
Podsumowanie: Desmopresyna w okresie ciąży i karmienia piersią – bezpieczeństwo potwierdzone w ograniczonych badaniach
Desmopresyna, stosowana w odpowiednich wskazaniach, może być używana zarówno w ciąży, jak i podczas karmienia piersią, jeśli lekarz uzna to za konieczne. Ograniczone dane kliniczne i badania na zwierzętach nie wykazały niepożądanego wpływu na przebieg ciąży, rozwój płodu, poród ani na zdrowie noworodka. Podczas karmienia piersią ilość desmopresyny przenikającej do mleka jest bardzo mała i nie powinna wpływać na dziecko. Zaleca się jednak, by każda decyzja o rozpoczęciu leczenia była poprzedzona konsultacją z lekarzem i dostosowana do indywidualnych potrzeb pacjentki.
| Okres | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Ciąża | Tak (ostrożnie) | Stosować tylko, gdy jest to konieczne i pod ścisłą kontrolą lekarza; brak szerokich badań epidemiologicznych24 |
| Karmienie piersią | Tak | Nie ma potrzeby przerywania karmienia piersią; ilość przenikająca do mleka jest bardzo mała119 |


















