Bezpieczeństwo stosowania desmopresyny w ciąży

Stosowanie leków w okresie ciąży wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ wiele substancji czynnych może przenikać przez łożysko i mieć wpływ na rozwijający się płód. Zawsze należy rozważyć potencjalne korzyści i ryzyko związane z terapią. Kobieta w ciąży powinna przed rozpoczęciem leczenia jakimkolwiek lekiem skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą123.

Desmopresyna a ciąża – dostępne dane

Według dostępnych danych klinicznych, które obejmują ograniczoną liczbę kobiet w ciąży leczonych desmopresyną z powodu moczówki prostej ośrodkowej (n=53) oraz kobiet leczonych z powodu choroby von Willebranda (n=54 lub n=216 w zależności od źródła), nie stwierdzono niepożądanego wpływu tej substancji na przebieg ciąży ani na stan zdrowia płodów i noworodków142536. Jednakże, ze względu na brak szeroko zakrojonych badań epidemiologicznych, zaleca się zachowanie ostrożności podczas stosowania desmopresyny u kobiet w ciąży728.

Badania na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego ani pośredniego działania szkodliwego desmopresyny na przebieg ciąży, rozwój zarodkowy i płodowy, przebieg porodu ani rozwój poporodowy132. W badaniach in vitro, opartych na modelu perfuzji zrazika łożyska ludzkiego, wykazano, że desmopresyna podawana w dawkach leczniczych nie przenika przez łożysko97106.

Zalecenia dotyczące stosowania desmopresyny w ciąży są następujące:

  • Możliwe jest stosowanie desmopresyny w ciąży, jednak tylko w przypadkach, gdy lekarz uzna to za konieczne132.
  • Wskazane jest zachowanie ostrożności i ścisła kontrola lekarska podczas stosowania tego leku przez kobiety ciężarne48.
  • Nie zaleca się stosowania desmopresyny bez wyraźnych wskazań lekarskich27.
Ważne: Chociaż desmopresyna nie wykazuje szkodliwego działania na przebieg ciąży według dotychczasowych obserwacji, jej stosowanie w tym okresie powinno być ograniczone do przypadków, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla dziecka. Wskazana jest ścisła kontrola lekarska i unikanie samodzielnego przyjmowania leku bez konsultacji.

  • Badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu na rozwój płodu2.
  • Ograniczona liczba badań klinicznych u kobiet w ciąży1.
  • Brak szeroko zakrojonych badań epidemiologicznych potwierdzających pełne bezpieczeństwo2.

Bezpieczeństwo stosowania desmopresyny podczas karmienia piersią

Podczas karmienia piersią wiele substancji leczniczych może przenikać do mleka matki i wpływać na zdrowie dziecka. W przypadku desmopresyny wyniki badań wskazują, że ilość tej substancji przekazywana dziecku z mlekiem matki jest bardzo niewielka i znacząco niższa niż ilość potrzebna do wywołania jakiegokolwiek efektu farmakologicznego u niemowlęcia119412.

Badania przeprowadzono u kobiet karmiących piersią, które otrzymywały desmopresynę w dużych dawkach (300 mikrogramów donosowo). Wyniki wykazały, że nawet przy takiej dawce ilość leku przekazywana dziecku była bardzo mała i nie powodowała wpływu na diurezę (wydzielanie moczu) u niemowląt1314. Dlatego nie uważa się za konieczne przerywanie karmienia piersią podczas leczenia desmopresyną11915.

Warto jednak podkreślić, że nie badano, czy desmopresyna może się kumulować w mleku matki przy długotrwałym, wielokrotnym stosowaniu151617. Dlatego, jak w przypadku każdego leku, decyzja o rozpoczęciu terapii powinna być podjęta wspólnie z lekarzem.

  • Desmopresyna przenika do mleka matki, ale w ilościach niewielkich i bez znaczenia klinicznego dla dziecka1314.
  • Nie ma potrzeby przerywania karmienia piersią podczas stosowania desmopresyny119.

Wpływ desmopresyny na płodność

Dane z badań na zwierzętach nie wykazują negatywnego wpływu desmopresyny na płodność zarówno u samców, jak i u samic119. W niektórych źródłach zaznaczono, że badań dotyczących wpływu na płodność u ludzi nie przeprowadzono61819.

Ważne informacje dla kobiet w ciąży i karmiących piersią:

  • Decyzję o zastosowaniu desmopresyny w ciąży i podczas laktacji powinien zawsze podejmować lekarz, uwzględniając indywidualne wskazania oraz możliwe ryzyko i korzyści12.
  • W badaniach klinicznych nie wykazano niepożądanego wpływu na przebieg ciąży ani na noworodki32.
  • Podczas karmienia piersią nie stwierdzono negatywnego wpływu desmopresyny na dziecko11.
  • Nie ma potrzeby przerywania karmienia piersią podczas leczenia desmopresyną, jeśli lekarz nie zaleci inaczej119.

Podsumowanie: Desmopresyna w okresie ciąży i karmienia piersią – bezpieczeństwo potwierdzone w ograniczonych badaniach

Desmopresyna, stosowana w odpowiednich wskazaniach, może być używana zarówno w ciąży, jak i podczas karmienia piersią, jeśli lekarz uzna to za konieczne. Ograniczone dane kliniczne i badania na zwierzętach nie wykazały niepożądanego wpływu na przebieg ciąży, rozwój płodu, poród ani na zdrowie noworodka. Podczas karmienia piersią ilość desmopresyny przenikającej do mleka jest bardzo mała i nie powinna wpływać na dziecko. Zaleca się jednak, by każda decyzja o rozpoczęciu leczenia była poprzedzona konsultacją z lekarzem i dostosowana do indywidualnych potrzeb pacjentki.

Okres Możliwość stosowania Uwagi
Ciąża Tak (ostrożnie) Stosować tylko, gdy jest to konieczne i pod ścisłą kontrolą lekarza; brak szerokich badań epidemiologicznych24
Karmienie piersią Tak Nie ma potrzeby przerywania karmienia piersią; ilość przenikająca do mleka jest bardzo mała119

Pytania i odpowiedzi

Czy desmopresynę można stosować w ciąży?

Tak, ale wyłącznie w przypadkach uzasadnionych medycznie i pod kontrolą lekarza. Dostępne dane nie wykazują szkodliwego wpływu na ciążę ani na płód, jednak należy zachować ostrożność.12

Czy podczas stosowania desmopresyny trzeba przerwać karmienie piersią?

Nie, ilość desmopresyny przenikająca do mleka jest bardzo mała i nie wymaga przerywania karmienia piersią.119

Czy desmopresyna wpływa na płodność?

Badania na zwierzętach nie wykazały wpływu na płodność. U ludzi nie przeprowadzono odpowiednich badań.116

Czy desmopresyna przenika przez łożysko?

W dawkach leczniczych desmopresyna nie przenika przez łożysko według badań in vitro.97