Czym jest denosumab i jak się go stosuje?

Denosumab (Denosumabum) to przeciwciało monoklonalne, które hamuje proces niszczenia kości. Stosuje się go głównie w leczeniu osteoporozy, zapobieganiu powikłaniom kostnym w chorobach nowotworowych oraz w innych schorzeniach związanych z nadmierną utratą masy kostnej12. Podawany jest w formie podskórnych wstrzyknięć w różnych dawkach, w zależności od wskazania:

  • W leczeniu osteoporozy najczęściej stosuje się dawkę 60 mg co 6 miesięcy34.
  • W przypadku przerzutów nowotworowych do kości lub guza olbrzymiokomórkowego kości, dawka wynosi zwykle 120 mg co 4 tygodnie56.

Kiedy mówimy o przedawkowaniu denosumabu?

Przedawkowanie oznacza przyjęcie dawki większej niż zalecana w danym wskazaniu lub w krótszych odstępach czasu niż przewidziane przez lekarza. Jednak w przypadku denosumabu, nawet bardzo wysokie dawki podawane podczas badań klinicznych nie wywoływały dodatkowych działań niepożądanych, co świadczy o dużym marginesie bezpieczeństwa tej substancji78910.

Ważne informacje o bezpieczeństwie denosumabu:

  • W badaniach klinicznych stosowano dawki nawet do 180 mg co 4 tygodnie (łącznie do 1080 mg w ciągu 6 miesięcy) bez obserwacji poważnych objawów przedawkowania78.
  • Nie odnotowano przypadków ciężkiego przedawkowania u dorosłych w praktyce klinicznej9.
  • Brak opisu charakterystycznych, groźnych objawów po przypadkowym lub celowym przyjęciu większej dawki10.

Objawy przedawkowania denosumabu

Mimo że nie ma szczegółowych opisów przypadków przedawkowania denosumabu u dorosłych, dostępne dane pozwalają stwierdzić, że ryzyko poważnych objawów jest bardzo niskie78910. W badaniach klinicznych nawet kilkukrotne przekroczenie zalecanych dawek nie powodowało niepożądanych reakcji. Jednak warto pamiętać, że każdy organizm może zareagować indywidualnie, a długotrwałe lub bardzo wysokie dawki mogą wiązać się z nieprzewidzianymi konsekwencjami.

W przypadku dzieci i młodzieży, szczególnie u pacjentów z wrodzoną łamliwością kości, obserwowano ryzyko hiperkalcemii (nadmiaru wapnia we krwi), zwłaszcza przy częstszym podawaniu leku. Objawy mogą być poważne i wymagać hospitalizacji1112.

Najczęstsze objawy w przypadku przekroczenia dawki (głównie u dzieci):

  • Podwyższony poziom wapnia we krwi (hiperkalcemia), który może objawiać się nudnościami, wymiotami, zaparciami, nadmiernym pragnieniem, częstym oddawaniem moczu, osłabieniem1112.
  • Bóle stawów i kończyn1112.
  • Bóle pleców1112.
  • Obecność nadmiaru wapnia w moczu (hiperkalciuria)1112.

U dorosłych, nawet po znacznym przekroczeniu dawki, nie zgłaszano poważnych działań niepożądanych. Jednak w razie wystąpienia niepokojących objawów zawsze należy skonsultować się z lekarzem78.

Postępowanie w przypadku przedawkowania denosumabu

Obecnie nie ma specyficznego antidotum (odtrutki) na denosumab78910. W razie podejrzenia przedawkowania postępowanie polega na obserwacji pacjenta i leczeniu objawowym, czyli łagodzeniu ewentualnych dolegliwości.

  • W przypadku pojawienia się objawów hiperkalcemii (szczególnie u dzieci) konieczna może być hospitalizacja i specjalistyczne leczenie mające na celu obniżenie poziomu wapnia we krwi1112.
  • U dorosłych zaleca się monitorowanie stanu zdrowia, szczególnie jeśli przyjęto bardzo wysoką dawkę lub lek podano w krótkim odstępie czasu78.
  • W przypadku jakichkolwiek niepokojących objawów należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza78.
Co powinieneś wiedzieć o postępowaniu po przedawkowaniu denosumabu?

  • Nie ma specyficznej odtrutki – leczenie polega na monitorowaniu i łagodzeniu objawów78.
  • W przypadku dzieci większe ryzyko stanowi hiperkalcemia – może wymagać leczenia szpitalnego1112.
  • U dorosłych, nawet po dużych dawkach, nie obserwowano ciężkich reakcji, jednak zawsze należy zachować ostrożność78.

Tabela podsumowująca: objawy i postępowanie w przypadku przedawkowania denosumabu

Objawy Postępowanie Konieczność hospitalizacji
Brak objawów (najczęściej u dorosłych nawet przy dużych dawkach) Obserwacja, monitorowanie stanu zdrowia Nie
Łagodne: ból stawów, kończyn, pleców, hiperkalciuria (głównie u dzieci) Leczenie objawowe, obserwacja Raczej nie, chyba że objawy nasilają się
Ciężka hiperkalcemia (nadmiar wapnia we krwi – głównie u dzieci) Specjalistyczne leczenie szpitalne, monitorowanie poziomu wapnia Tak

Denosumab – substancja o wysokim profilu bezpieczeństwa

Zgodnie z danymi z badań klinicznych oraz dokumentacji medycznej, denosumab charakteryzuje się bardzo wysokim bezpieczeństwem stosowania – nawet w przypadku przypadkowego lub celowego przekroczenia zalecanej dawki. Największą ostrożność należy zachować u dzieci i młodzieży, u których może dojść do poważnych zaburzeń gospodarki wapniowej. U dorosłych, przy zachowaniu zasad stosowania i regularnej kontroli, ryzyko przedawkowania jest minimalne781112.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są objawy przedawkowania denosumabu?

U dorosłych nie opisano typowych objawów przedawkowania. U dzieci możliwa jest hiperkalcemia, czyli nadmiar wapnia we krwi, objawiający się m.in. nudnościami, wymiotami, osłabieniem.

Czy istnieje antidotum na denosumab?

Nie, nie ma specyficznej odtrutki na denosumab. Leczenie polega na obserwacji i leczeniu objawowym.

Co zrobić w przypadku przyjęcia zbyt dużej dawki denosumabu?

Należy obserwować swój stan zdrowia i w razie wystąpienia niepokojących objawów zgłosić się do lekarza.

Czy przedawkowanie denosumabu może być groźne?

U dorosłych nie obserwowano poważnych skutków nawet po bardzo wysokich dawkach. U dzieci ryzyko ciężkiej hiperkalcemii jest większe.