REKLAMA

Ogólne zasady dawkowania dekstrometorfanu

Dekstrometorfan jest stosowany w leczeniu suchego, nieproduktywnego kaszlu o różnym pochodzeniu. Występuje w wielu postaciach: syropach, tabletkach, kapsułkach, roztworach doustnych i pastylkach twardych. Dawkowanie zależy od postaci leku, wieku pacjenta i drogi podania12345.

  • Dorośli i młodzież powyżej 12 lat: najczęściej stosuje się dawki 15–30 mg co 4–8 godzin lub 10–20 mg co 4–6 godzin, w zależności od postaci leku. Maksymalna dawka dobowa zwykle nie powinna przekraczać 120 mg dekstrometorfanu23645.
  • Dzieci: dawkowanie zależy od wieku i masy ciała. U dzieci od 6 do 12 lat typowe dawki to 5–15 mg co 6–8 godzin, maksymalnie 60 mg na dobę. U dzieci młodszych (np. od 2 lat) stosowanie jest możliwe tylko w wybranych preparatach i pod ścisłą kontrolą lekarza78.
  • Dzieci poniżej 6 lat: większość preparatów jest przeciwwskazana lub wymaga indywidualnego dostosowania dawki i konsultacji z lekarzem97.
  • Częstotliwość podawania: najczęściej lek podaje się 3–4 razy na dobę, z zachowaniem odstępów od 4 do 8 godzin między dawkami235.
  • Czas trwania terapii: samoleczenie nie powinno trwać dłużej niż 3–7 dni, w zależności od preparatu i zaleceń lekarza2710.

Dekstrometorfan w połączeniu z innymi substancjami

W wielu preparatach dekstrometorfan występuje razem z innymi składnikami, takimi jak paracetamol, pseudoefedryna, wyciągi roślinne czy leki przeciwhistaminowe. W takich przypadkach dawkowanie ustala się na podstawie zaleceń dla całego preparatu złożonego111213.

Ważne: Nie należy przekraczać maksymalnej dawki dobowej dekstrometorfanu. Przedawkowanie może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak zaburzenia psychiczne, drgawki, depresja oddechowa, a w ciężkich przypadkach nawet śpiączka141516. Stosowanie wyższych dawek nie zwiększa skuteczności leczenia, a znacznie podnosi ryzyko powikłań.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Dzieci od 2 do 6 lat: tylko wybrane syropy i wyłącznie na zlecenie lekarza. Przykładowo, 2,5 ml syropu (3,25 mg dekstrometorfanu) 3 razy na dobę, maksymalnie 30 mg na dobę7.
  • Dzieci od 6 do 12 lat: najczęściej 5–15 mg co 6–8 godzin, maksymalnie 60 mg na dobę83.
  • Dzieci powyżej 12 lat i młodzież: dawka jak u dorosłych, zazwyczaj 15–30 mg co 6–8 godzin, maksymalnie 120 mg na dobę26.
  • Dzieci poniżej 2 lub 4 lat: większość preparatów jest przeciwwskazana lub niewskazana ze względu na brak danych o bezpieczeństwie i skuteczności78.

Osoby starsze

U większości osób starszych nie ma potrzeby rutynowej modyfikacji dawki, ale zaleca się ostrożność, szczególnie przy niewydolności nerek lub wątroby oraz przy powolnym metabolizmie leków. W niektórych przypadkach może być konieczne zmniejszenie dawki lub wydłużenie odstępów pomiędzy dawkami317.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

W przypadku łagodnej lub umiarkowanej niewydolności nerek zaleca się zachowanie ostrożności. W ciężkiej niewydolności nerek dekstrometorfan jest przeciwwskazany lub wymaga znacznej modyfikacji dawkowania (np. wydłużenia przerw między dawkami)1819.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U osób z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością wątroby należy rozważyć zmniejszenie dawki lub wydłużenie odstępów między dawkami. W ciężkiej niewydolności wątroby dekstrometorfan jest przeciwwskazany10320.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

Dekstrometorfan jest przeciwwskazany w okresie ciąży i karmienia piersią w większości preparatów, ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania212022.

Informacje dodatkowe:

  • Pokarm nie wpływa na wchłanianie dekstrometorfanu, więc lek można przyjmować niezależnie od posiłków12.
  • Nie należy stosować dekstrometorfanu jednocześnie z inhibitorami MAO, lekami serotoninergicznymi czy niektórymi lekami przeciwdepresyjnymi, ze względu na ryzyko groźnego zespołu serotoninowego2123.
  • U osób z wolnym metabolizmem CYP2D6 lub przyjmujących inhibitory tego enzymu działanie dekstrometorfanu może być silniejsze i dłuższe2425.
  • W przypadku dzieci i młodzieży należy ściśle przestrzegać zaleconych dawek, ponieważ przedawkowanie może być szczególnie niebezpieczne2627.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Dekstrometorfan stosuje się głównie w leczeniu suchego kaszlu. Dawkowanie nie różni się znacząco w zależności od przyczyny kaszlu, jednak w preparatach złożonych (np. z paracetamolem, pseudoefedryną, wyciągami roślinnymi) należy stosować się do zaleceń konkretnego preparatu i nie przekraczać dozwolonej liczby dawek na dobę121110.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • Maksymalna dawka dobowa u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat: 120 mg dekstrometorfanu, niezależnie od postaci leku236.
  • Dzieci 6–12 lat: 60 mg na dobę38.
  • Dzieci młodsze (2–6 lat): 30 mg na dobę78.
  • Ostrzeżenia: Przekroczenie maksymalnej dawki może powodować poważne objawy, takie jak pobudzenie, senność, zaburzenia rytmu serca, halucynacje, drgawki i depresja oddechowa1415.

Tabela dawkowania dekstrometorfanu dla różnych grup pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli i młodzież powyżej 12 lat 15–30 mg co 4–8 godzin, maksymalnie 120 mg na dobę; w niektórych preparatach 10–20 mg co 4–6 godzin264
Dzieci 6–12 lat 5–15 mg co 6–8 godzin, maksymalnie 60 mg na dobę38
Dzieci 2–6 lat 2,5–5 mg co 6–8 godzin, maksymalnie 30 mg na dobę; wyłącznie na zlecenie lekarza7
Osoby starsze Zwykle jak dorośli, ale ostrożnie przy niewydolności nerek lub wątroby3
Niewydolność nerek Zmniejszyć dawkę lub wydłużyć odstępy; w ciężkiej niewydolności – przeciwwskazane1819
Niewydolność wątroby Zmniejszyć dawkę lub wydłużyć odstępy; w ciężkiej niewydolności – przeciwwskazane103
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Nie zaleca się lub przeciwwskazane2022
Dzieci poniżej 2–4 lat Przeciwwskazane lub tylko na zlecenie lekarza w wyjątkowych sytuacjach78

Dekstrometorfan – bezpieczne i skuteczne dawkowanie kaszlu

Dekstrometorfan to skuteczna substancja przeciwkaszlowa, jednak jej dawkowanie wymaga uwzględnienia wieku, masy ciała, stanu zdrowia pacjenta oraz postaci leku. Przestrzeganie zaleceń dotyczących dawek i odstępów czasowych minimalizuje ryzyko działań niepożądanych i przedawkowania2314. W przypadku dzieci, osób starszych i pacjentów z zaburzeniami pracy wątroby lub nerek należy zachować szczególną ostrożność, a w razie wątpliwości skonsultować dawkowanie z lekarzem. Nie należy stosować dekstrometorfanu dłużej niż kilka dni bez wyraźnych wskazań medycznych, a w przypadku braku poprawy lub pogorszenia stanu zdrowia konieczna jest konsultacja lekarska710.

Pytania i odpowiedzi

Jak dawkować dekstrometorfan u dorosłych?

Dorośli najczęściej przyjmują 15–30 mg dekstrometorfanu co 4–8 godzin, nie przekraczając 120 mg na dobę.2

Czy dekstrometorfan można podawać dzieciom?

Dekstrometorfan jest dopuszczony dla dzieci od 6 lat w wybranych preparatach, dawka zależy od wieku i masy ciała. Dla dzieci 6–12 lat zwykle 5–15 mg co 6–8 godzin, maksymalnie 60 mg na dobę.3

Czy należy modyfikować dawkę dekstrometorfanu u osób starszych?

Zwykle nie ma potrzeby modyfikacji dawki, ale należy zachować ostrożność w przypadku niewydolności nerek lub wątroby.3

Jak postępować w przypadku niewydolności wątroby?

W łagodnej lub umiarkowanej niewydolności wątroby dawkę należy zmniejszyć lub wydłużyć odstępy, a w ciężkiej niewydolności lek jest przeciwwskazany.10

Jaka jest maksymalna dawka dobowa dekstrometorfanu?

Dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat maksymalna dawka to 120 mg na dobę.2

Czy można przyjmować dekstrometorfan z posiłkiem?

Pokarm nie wpływa na wchłanianie dekstrometorfanu, można go przyjmować niezależnie od posiłków.1

REKLAMA