Ogólne zasady dawkowania deferypronu
Deferypron jest stosowany głównie w leczeniu nadmiaru żelaza u pacjentów z talasemią, gdy inne leki chelatujące żelazo są nieskuteczne lub przeciwwskazane123. Lek występuje w kilku postaciach: jako roztwór doustny oraz tabletki powlekane o różnych dawkach (500 mg i 1000 mg)4567. Wszystkie formy podaje się doustnie.
Zazwyczaj dawka dobowa deferypronu wynosi 75 mg na każdy kilogram masy ciała, podzielona na trzy dawki w ciągu dnia891011. Odpowiednią ilość leku oblicza się indywidualnie, biorąc pod uwagę wagę pacjenta. W praktyce, zarówno roztwór, jak i tabletki można precyzyjnie dawkować według masy ciała, z zaokrągleniem do najbliższej połowy tabletki lub odpowiedniej objętości roztworu891011.
- Roztwór doustny: 100 mg deferypronu w 1 ml roztworu. Przykładowo, dla osoby ważącej 40 kg, dawka to 10 ml trzy razy dziennie12.
- Tabletki 500 mg: liczba tabletek zależy od masy ciała, np. osoba o wadze 40 kg przyjmuje 2 tabletki trzy razy dziennie1314.
- Tabletki 1000 mg: tabletki można dzielić na połówki, np. osoba o wadze 60 kg przyjmuje 1,5 tabletki trzy razy dziennie15.
Nie zaleca się przekraczania dawki dobowej 100 mg/kg masy ciała ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych16171819.
Dostosowywanie dawki i czas trwania leczenia
Dawkę deferypronu można modyfikować w zależności od odpowiedzi organizmu na leczenie i poziomu żelaza we krwi. Co dwa-trzy miesiące należy badać stężenie ferrytyny lub innych wskaźników żelaza, aby ocenić skuteczność terapii16171819. Gdy poziom ferrytyny spadnie poniżej 500 µg/l, należy rozważyć przerwanie leczenia16171819.
Dawkowanie deferypronu w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
Dawkowanie deferypronu u dzieci i młodzieży jest takie samo jak u dorosłych, czyli 75 mg/kg masy ciała na dobę w trzech dawkach podzielonych891011. Jednak należy podkreślić, że dane dotyczące stosowania deferypronu u dzieci w wieku 6-10 lat są ograniczone, a dla dzieci poniżej 6. roku życia brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. Z tego powodu deferypron nie jest zalecany u dzieci młodszych niż 6 lat20212223.
Osoby starsze
Brak jest szczególnych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki u pacjentów w podeszłym wieku. Dawka standardowa może być stosowana, ale należy zachować ostrożność, zwłaszcza jeśli występują dodatkowe choroby, takie jak zaburzenia czynności nerek lub wątroby24.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
Dawkowanie deferypronu nie wymaga modyfikacji u pacjentów z łagodną, umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek25. U osób ze schyłkową niewydolnością nerek brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa i farmakokinetyki deferypronu, dlatego w tej grupie należy zachować szczególną ostrożność i monitorować czynność nerek przez cały okres leczenia2324.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Nie ma konieczności zmiany dawki u pacjentów z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością wątroby23. U osób z ciężką niewydolnością wątroby nie określono bezpieczeństwa stosowania deferypronu – zaleca się ostrożność, regularne badania czynności wątroby i rozważenie odstawienia leku w razie utrzymujących się nieprawidłowości24.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
Stosowanie deferypronu jest przeciwwskazane w ciąży oraz podczas karmienia piersią, ponieważ badania wykazały działanie szkodliwe na płód u zwierząt oraz brak jest odpowiednich danych dotyczących bezpieczeństwa u ludzi2627.
- Nie przekraczaj maksymalnej dobowej dawki 100 mg/kg masy ciała, aby uniknąć ryzyka poważnych działań niepożądanych, takich jak zaburzenia neurologiczne1619.
- W przypadku dzieci poniżej 6 lat deferypron nie powinien być stosowany ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa2023.
- W ciąży i podczas karmienia piersią lek jest przeciwwskazany27.
- W razie chorób nerek lub wątroby, należy szczególnie uważnie monitorować stan zdrowia pacjenta24.
- W trakcie leczenia konieczne są regularne badania krwi, zwłaszcza morfologia i poziom ferrytyny1619.
Dawkowanie deferypronu w różnych wskazaniach i schematach leczenia
W większości przypadków deferypron jest stosowany jako jedyny lek chelatujący żelazo. W szczególnych sytuacjach, gdy monoterapia jest niewystarczająca, można rozważyć stosowanie deferypronu w połączeniu z innym lekiem – deferoksaminą. Wówczas dawka deferypronu wynosi zazwyczaj 75-100 mg/kg masy ciała na dobę, nie przekraczając 100 mg/kg25. Tego rodzaju terapia jest przeznaczona głównie dla pacjentów z bardzo wysokim poziomem żelaza lub zagrażającym życiu przeładowaniem żelazem, szczególnie w mięśniu sercowym25.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
Maksymalna zalecana dawka deferypronu to 100 mg na każdy kilogram masy ciała na dobę161719. Przekroczenie tej dawki zwiększa ryzyko poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza zaburzeń neurologicznych, które obserwowano u dzieci otrzymujących przez długi czas dawki 2,5-krotnie wyższe niż zalecane2829. W razie przedawkowania należy niezwłocznie podjąć ścisłą kontrolę kliniczną.
Podsumowanie dawkowania deferypronu w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | 75 mg/kg masy ciała na dobę, podzielone na 3 dawki doustne |
| Dzieci 6-10 lat | 75 mg/kg masy ciała na dobę, 3 dawki doustne (ograniczone dane o bezpieczeństwie) |
| Dzieci poniżej 6 lat | Nie zaleca się stosowania |
| Osoby starsze | Dawka jak u dorosłych, ostrożność przy chorobach współistniejących |
| Niewydolność nerek | Bez modyfikacji dawki przy łagodnej, umiarkowanej i ciężkiej niewydolności; ostrożność i monitorowanie w schyłkowej niewydolności |
| Niewydolność wątroby | Bez modyfikacji dawki przy łagodnej i umiarkowanej niewydolności; ostrożność i monitorowanie przy ciężkiej niewydolności |
| Kobiety w ciąży i karmiące | Przeciwwskazane |
Deferypron – bezpieczne i skuteczne dawkowanie w praktyce
Deferypron jest skutecznym lekiem w usuwaniu nadmiaru żelaza z organizmu, jednak wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących dawkowania. Precyzyjne dostosowanie dawki do masy ciała, regularne badania oraz uwzględnienie indywidualnych cech pacjenta (wiek, stan nerek i wątroby, ciąża) są kluczowe dla bezpieczeństwa i skuteczności leczenia. Przekroczenie maksymalnej dawki może prowadzić do poważnych skutków ubocznych, dlatego zawsze należy stosować się do zaleceń lekarza i regularnie kontrolować stan zdrowia podczas terapii deferypronem.


















