Jak działa dazatynib?

Dazatynib należy do grupy leków przeciwnowotworowych określanych jako inhibitory kinazy białkowej. Oznacza to, że blokuje on działanie enzymów odpowiedzialnych za wzrost i podział komórek nowotworowych. Dazatynib działa przede wszystkim na komórki białaczkowe, w których występuje tzw. chromosom Philadelphia (Ph+). W ten sposób spowalnia lub zatrzymuje rozwój choroby, pomagając w osiągnięciu remisji12345.

Wskazania do stosowania dazatynibu

Wskazania do stosowania dazatynibu zależą od wieku pacjenta, postaci choroby oraz wcześniejszego leczenia. Lek może być stosowany samodzielnie lub w połączeniu z chemioterapią6789101112131415.

Wskazania u dorosłych

Dazatynib jest stosowany u dorosłych w leczeniu następujących chorób:

  • Przewlekła białaczka szpikowa (CML) z chromosomem Philadelphia (Ph+) w fazie przewlekłej – zarówno u pacjentów nowo zdiagnozowanych, jak i tych, którzy nie tolerują wcześniejszego leczenia lub u których leczenie okazało się nieskuteczne (w tym po imatynibie)67891011.
  • Przewlekła białaczka szpikowa (CML) w fazie akceleracji lub przełomu blastycznego – dla osób, u których wcześniejsze leczenie (w tym imatynib) nie przyniosło efektów lub było źle tolerowane67891011.
  • Ostra białaczka limfoblastyczna (ALL) z chromosomem Philadelphia (Ph+) oraz limfoblastyczna postać przełomu blastycznego CML – u pacjentów opornych na wcześniejsze leczenie lub nietolerujących go6789101112131415.

Wskazania u dzieci i młodzieży

U dzieci i młodzieży dazatynib stosuje się w innych wskazaniach niż u dorosłych, a terapia często wymaga łączenia z chemioterapią:

  • Nowo rozpoznana przewlekła białaczka szpikowa (Ph+ CML) w fazie przewlekłej – zarówno u pacjentów wcześniej nieleczonych, jak i tych, u których wcześniejsze leczenie (w tym imatynib) było nieskuteczne lub nietolerowane161718192021.
  • Nowo rozpoznana ostra białaczka limfoblastyczna (Ph+ ALL) – wyłącznie w połączeniu z chemioterapią16171819202112131415.
Ważne: Wskazania do stosowania dazatynibu różnią się w zależności od wieku pacjenta i rodzaju białaczki. U dzieci lek ten podaje się tylko w określonych przypadkach i zawsze zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego. Wskazania u dzieci obejmują przede wszystkim przewlekłą białaczkę szpikową w fazie przewlekłej oraz ostrą białaczkę limfoblastyczną z chromosomem Philadelphia, przy czym w przypadku ostrej białaczki zawsze łączy się go z chemioterapią16171819202112131415.

Wskazania w zależności od postaci leku i drogi podania

Dazatynib dostępny jest głównie w formie tabletek powlekanych podawanych doustnie. Zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, lek stosuje się w tej samej formie, jednak dawkowanie i czas terapii są dostosowywane indywidualnie przez lekarza w zależności od wieku, masy ciała, stanu zdrowia i przebiegu choroby22232425262728293031.

Wskazania w szczególnych grupach pacjentów

  • Osoby starsze: Dazatynib może być stosowany u osób w podeszłym wieku, jednak u tej grupy istnieje większe ryzyko niektórych działań niepożądanych, takich jak zatrzymanie płynów czy powikłania sercowo-naczyniowe. Lekarz może zadecydować o szczególnie ostrożnym monitorowaniu takich pacjentów32333435363738394041.
  • Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: Zazwyczaj nie ma potrzeby zmiany dawki początkowej, ale lekarz może zachować szczególną ostrożność podczas terapii42434445464748495051.
Wskazówki praktyczne:

  • Dazatynib podaje się zawsze na wyraźne wskazanie lekarza specjalisty.
  • W przypadku dzieci i młodzieży lek stosuje się wyłącznie w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej w fazie przewlekłej oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia, z reguły w połączeniu z chemioterapią.
  • Nie wszystkie postaci białaczki i nie każdy pacjent kwalifikuje się do leczenia dazatynibem – decyzję podejmuje lekarz na podstawie dokładnych badań.
  • Wskazania mogą się różnić w zależności od wieku, choroby oraz wcześniejszych prób leczenia.

Tabela: Wskazania do stosowania dazatynibu w różnych grupach pacjentów

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Przewlekła białaczka szpikowa (Ph+) w fazie przewlekłej Tak Tak Tak Tak Brak szczegółowych danych
Przewlekła białaczka szpikowa (Ph+) w fazie akceleracji lub przełomu blastycznego Tak Nie Nie Tak Brak szczegółowych danych
Ostra białaczka limfoblastyczna (Ph+) Tak Tak, z chemioterapią Tak, z chemioterapią Tak Brak szczegółowych danych

Dazatynib w terapii białaczek – podsumowanie możliwości leczenia

Dazatynib to substancja czynna o potwierdzonej skuteczności w leczeniu określonych typów białaczek. U dorosłych jest wykorzystywany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (w różnych fazach) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia, szczególnie u osób, które nie odniosły korzyści z wcześniejszego leczenia lub nie tolerowały innych leków. U dzieci i młodzieży stosowanie dazatynibu jest ograniczone do leczenia przewlekłej białaczki szpikowej w fazie przewlekłej oraz ostrej białaczki limfoblastycznej Ph+, przy czym w tym drugim przypadku lek podaje się zawsze razem z chemioterapią. Wskazania są precyzyjnie określone i zależą od wieku, rodzaju choroby oraz wcześniejszej historii leczenia6789101112131415. W każdym przypadku decyzję o wdrożeniu leczenia podejmuje lekarz hematolog, dostosowując terapię do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Pytania i odpowiedzi

Na jakie choroby przepisywany jest dazatynib?

Dazatynib jest stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej z chromosomem Philadelphia (Ph+) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej (Ph+), zarówno u dorosłych, jak i dzieci, zależnie od wskazań.6789101112131415

Czy dazatynib można stosować u dzieci?

Tak, u dzieci i młodzieży dazatynib stosuje się w przewlekłej białaczce szpikowej w fazie przewlekłej oraz w nowo rozpoznanej ostrej białaczce limfoblastycznej (Ph+), ale zawsze zgodnie ze ścisłymi wskazaniami i w połączeniu z chemioterapią.16171819202112131415

Czy dazatynib jest stosowany w innych nowotworach niż białaczka?

Wskazania dotyczą wyłącznie leczenia przewlekłej białaczki szpikowej i ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia. Nie stosuje się go w innych nowotworach.6789101112131415

Czy dazatynib stosuje się jako leczenie pierwszego wyboru?

Dazatynib może być stosowany jako leczenie pierwszego wyboru w nowo rozpoznanej przewlekłej białaczce szpikowej (Ph+) u dorosłych i dzieci oraz w nowo rozpoznanej ostrej białaczce limfoblastycznej (Ph+) u dzieci w połączeniu z chemioterapią.6789101112131415