Jak działa dazatynib?
Dazatynib należy do grupy leków przeciwnowotworowych określanych jako inhibitory kinazy białkowej. Oznacza to, że blokuje on działanie enzymów odpowiedzialnych za wzrost i podział komórek nowotworowych. Dazatynib działa przede wszystkim na komórki białaczkowe, w których występuje tzw. chromosom Philadelphia (Ph+). W ten sposób spowalnia lub zatrzymuje rozwój choroby, pomagając w osiągnięciu remisji12345.
Wskazania do stosowania dazatynibu
Wskazania do stosowania dazatynibu zależą od wieku pacjenta, postaci choroby oraz wcześniejszego leczenia. Lek może być stosowany samodzielnie lub w połączeniu z chemioterapią6789101112131415.
Wskazania u dorosłych
Dazatynib jest stosowany u dorosłych w leczeniu następujących chorób:
- Przewlekła białaczka szpikowa (CML) z chromosomem Philadelphia (Ph+) w fazie przewlekłej – zarówno u pacjentów nowo zdiagnozowanych, jak i tych, którzy nie tolerują wcześniejszego leczenia lub u których leczenie okazało się nieskuteczne (w tym po imatynibie)67891011.
- Przewlekła białaczka szpikowa (CML) w fazie akceleracji lub przełomu blastycznego – dla osób, u których wcześniejsze leczenie (w tym imatynib) nie przyniosło efektów lub było źle tolerowane67891011.
- Ostra białaczka limfoblastyczna (ALL) z chromosomem Philadelphia (Ph+) oraz limfoblastyczna postać przełomu blastycznego CML – u pacjentów opornych na wcześniejsze leczenie lub nietolerujących go6789101112131415.
Wskazania u dzieci i młodzieży
U dzieci i młodzieży dazatynib stosuje się w innych wskazaniach niż u dorosłych, a terapia często wymaga łączenia z chemioterapią:
- Nowo rozpoznana przewlekła białaczka szpikowa (Ph+ CML) w fazie przewlekłej – zarówno u pacjentów wcześniej nieleczonych, jak i tych, u których wcześniejsze leczenie (w tym imatynib) było nieskuteczne lub nietolerowane161718192021.
- Nowo rozpoznana ostra białaczka limfoblastyczna (Ph+ ALL) – wyłącznie w połączeniu z chemioterapią16171819202112131415.
Wskazania w zależności od postaci leku i drogi podania
Dazatynib dostępny jest głównie w formie tabletek powlekanych podawanych doustnie. Zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, lek stosuje się w tej samej formie, jednak dawkowanie i czas terapii są dostosowywane indywidualnie przez lekarza w zależności od wieku, masy ciała, stanu zdrowia i przebiegu choroby22232425262728293031.
Wskazania w szczególnych grupach pacjentów
- Osoby starsze: Dazatynib może być stosowany u osób w podeszłym wieku, jednak u tej grupy istnieje większe ryzyko niektórych działań niepożądanych, takich jak zatrzymanie płynów czy powikłania sercowo-naczyniowe. Lekarz może zadecydować o szczególnie ostrożnym monitorowaniu takich pacjentów32333435363738394041.
- Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: Zazwyczaj nie ma potrzeby zmiany dawki początkowej, ale lekarz może zachować szczególną ostrożność podczas terapii42434445464748495051.
- Dazatynib podaje się zawsze na wyraźne wskazanie lekarza specjalisty.
- W przypadku dzieci i młodzieży lek stosuje się wyłącznie w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej w fazie przewlekłej oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia, z reguły w połączeniu z chemioterapią.
- Nie wszystkie postaci białaczki i nie każdy pacjent kwalifikuje się do leczenia dazatynibem – decyzję podejmuje lekarz na podstawie dokładnych badań.
- Wskazania mogą się różnić w zależności od wieku, choroby oraz wcześniejszych prób leczenia.
Tabela: Wskazania do stosowania dazatynibu w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Przewlekła białaczka szpikowa (Ph+) w fazie przewlekłej | Tak | Tak | Tak | Tak | Brak szczegółowych danych |
| Przewlekła białaczka szpikowa (Ph+) w fazie akceleracji lub przełomu blastycznego | Tak | Nie | Nie | Tak | Brak szczegółowych danych |
| Ostra białaczka limfoblastyczna (Ph+) | Tak | Tak, z chemioterapią | Tak, z chemioterapią | Tak | Brak szczegółowych danych |
Dazatynib w terapii białaczek – podsumowanie możliwości leczenia
Dazatynib to substancja czynna o potwierdzonej skuteczności w leczeniu określonych typów białaczek. U dorosłych jest wykorzystywany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (w różnych fazach) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia, szczególnie u osób, które nie odniosły korzyści z wcześniejszego leczenia lub nie tolerowały innych leków. U dzieci i młodzieży stosowanie dazatynibu jest ograniczone do leczenia przewlekłej białaczki szpikowej w fazie przewlekłej oraz ostrej białaczki limfoblastycznej Ph+, przy czym w tym drugim przypadku lek podaje się zawsze razem z chemioterapią. Wskazania są precyzyjnie określone i zależą od wieku, rodzaju choroby oraz wcześniejszej historii leczenia6789101112131415. W każdym przypadku decyzję o wdrożeniu leczenia podejmuje lekarz hematolog, dostosowując terapię do indywidualnych potrzeb pacjenta.


















