Przedawkowanie dapagliflozyny – podstawowe informacje

Dapagliflozyna jest lekiem stosowanym głównie w cukrzycy typu 2, a jej standardowe dawki zależą od wskazania i schematu leczenia. Najczęściej stosowana jest w tabletkach o mocy 5 mg lub 10 mg na dobę, zarówno jako samodzielna substancja, jak i w połączeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi, np. metforminą lub saksagliptyną12. Przedawkowanie oznacza przyjęcie ilości dapagliflozyny przekraczającej zalecaną przez lekarza dawkę dobową, co w praktyce najczęściej wynika z pomyłki lub przypadkowego spożycia większej ilości tabletek.

W badaniach klinicznych nawet bardzo wysokie dawki dapagliflozyny – do 500 mg (czyli 50-krotność maksymalnej dawki zalecanej dla dorosłych) – nie powodowały poważnych objawów toksycznych u zdrowych osób345. Jednak zawsze należy pamiętać, że każdy przypadek przedawkowania wymaga czujności i odpowiedniego postępowania.

Objawy przedawkowania dapagliflozyny

Objawy po przedawkowaniu dapagliflozyny zazwyczaj nie są groźne dla życia. U osób, które przyjęły bardzo wysokie dawki, najczęściej obserwowano zwiększone wydalanie glukozy z moczem (czyli glukozurię), co może trwać przez kilka dni67. Objawy niepożądane takie jak odwodnienie, spadek ciśnienia tętniczego (hipotensja) czy zaburzenia elektrolitowe występowały bardzo rzadko i ich częstotliwość była podobna jak u osób przyjmujących placebo36. W praktyce, przedawkowanie dapagliflozyny rzadko prowadzi do poważnych konsekwencji zdrowotnych.

  • Zwiększone wydalanie glukozy z moczem – może trwać kilka dni po przyjęciu dużej dawki67
  • Rzadko: odwodnienie – przy bardzo dużych dawkach, zwłaszcza u osób starszych lub z chorobami nerek3
  • Możliwe spadki ciśnienia krwi – zwłaszcza jeśli osoba ma inne czynniki ryzyka3
  • Nie obserwowano poważnych zaburzeń elektrolitowych ani innych istotnych zmian w badaniach laboratoryjnych6
  • Hipoglikemia (niedocukrzenie) – nie występowała częściej niż u osób przyjmujących placebo, także przy bardzo dużych dawkach3
Ważne: Przedawkowanie dapagliflozyny w lekach złożonych

  • Niektóre preparaty łączą dapagliflozynę z innymi lekami, np. metforminą lub saksagliptyną28.
  • W przypadku przedawkowania leku złożonego, objawy mogą pochodzić zarówno od dapagliflozyny, jak i od innych składników.
  • Przedawkowanie metforminy może prowadzić do groźnej kwasicy mleczanowej – jest to stan zagrożenia życia, wymagający natychmiastowej pomocy medycznej i leczenia szpitalnego9.
  • W przypadku leków złożonych zawsze należy zwrócić uwagę na objawy charakterystyczne dla wszystkich składników.

Postępowanie w przypadku przedawkowania dapagliflozyny

Jeśli dojdzie do przedawkowania dapagliflozyny, postępowanie polega przede wszystkim na obserwacji pacjenta oraz wdrożeniu leczenia objawowego, które zależy od występujących dolegliwości109. W większości przypadków nie jest konieczne stosowanie specjalistycznych procedur medycznych.

  • Leczenie podtrzymujące – dostosowane do stanu klinicznego pacjenta10
  • Nawadnianie – w przypadku objawów odwodnienia
  • Monitorowanie ciśnienia tętniczego i elektrolitów – zwłaszcza u osób starszych lub z chorobami nerek
  • Hemodializa – nie jest skuteczna w usuwaniu dapagliflozyny, ale może być niezbędna przy przedawkowaniu innych składników, np. metforminy (w celu usunięcia metforminy i kwasu mlekowego)9

Nie istnieje specyficzna odtrutka (antidotum) na przedawkowanie dapagliflozyny10. W przypadku leków złożonych zawierających dapagliflozynę i metforminę należy być szczególnie czujnym na objawy kwasicy mleczanowej, takie jak szybki oddech, ból brzucha, wymioty, osłabienie – wówczas konieczna jest natychmiastowa hospitalizacja9.

Podsumowanie – dapagliflozyna jako substancja o niskim ryzyku poważnego przedawkowania

Dapagliflozyna, nawet przy znacznie przekroczonych dawkach, rzadko wywołuje groźne dla życia objawy. Najczęstszym skutkiem jest zwiększone wydalanie glukozy z moczem, które może utrzymywać się przez kilka dni. Przedawkowanie rzadko prowadzi do odwodnienia, spadku ciśnienia czy zaburzeń elektrolitowych. Hipoglikemia praktycznie nie występuje, nawet po dużych dawkach. W przypadku leków złożonych zawierających dapagliflozynę i inne substancje, np. metforminę, należy jednak uważać na objawy charakterystyczne dla pozostałych składników, gdyż mogą one wymagać pilnej interwencji medycznej467.

Tabela: Objawy przedawkowania dapagliflozyny i postępowanie

Objawy Postępowanie Konieczność hospitalizacji
Łagodne (zwiększona glukozuria, brak innych objawów) Obserwacja, leczenie objawowe, nawadnianie Nie, zwykle wystarczy leczenie ambulatoryjne
Umiarkowane (odwodnienie, spadek ciśnienia, osłabienie) Leczenie podtrzymujące, monitorowanie parametrów życiowych Tak, jeśli objawy nasilają się lub występują choroby towarzyszące
Ciężkie (objawy kwasicy mleczanowej – dotyczy tylko leków złożonych z metforminą) Natychmiastowa hospitalizacja, hemodializa w celu usunięcia metforminy i kwasu mlekowego Tak, wymaga leczenia szpitalnego
Warto wiedzieć:

  • Dapagliflozyna jest stosunkowo bezpieczna, nawet w dużych dawkach, ale przedawkowanie leków złożonych wymaga szczególnej uwagi.
  • Objawy przedawkowania dapagliflozyny zwykle ustępują samoistnie, jednak w razie jakichkolwiek niepokojących objawów należy zgłosić się do lekarza.
  • W razie pojawienia się objawów takich jak szybki oddech, ból brzucha, nudności lub wymioty po przyjęciu leku złożonego (z metforminą) – niezbędna jest szybka pomoc medyczna.
  • Nie ma specyficznej odtrutki na dapagliflozynę; leczenie polega na wsparciu organizmu i łagodzeniu objawów.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są objawy przedawkowania dapagliflozyny?

Najczęściej obserwuje się zwiększone wydalanie glukozy z moczem, rzadziej odwodnienie lub spadek ciśnienia. Hipoglikemia praktycznie nie występuje.346

Czy przedawkowanie dapagliflozyny wymaga hospitalizacji?

W większości przypadków nie jest konieczna hospitalizacja, chyba że wystąpią ciężkie objawy, np. w przypadku leków złożonych z metforminą.9

Czy istnieje antidotum na przedawkowanie dapagliflozyny?

Nie, nie ma specyficznej odtrutki. Leczenie polega na wsparciu organizmu i łagodzeniu objawów.10

Co zrobić, gdy przedawkuję lek złożony z dapagliflozyną i metforminą?

Natychmiast skontaktuj się z lekarzem, zwłaszcza jeśli pojawią się objawy kwasicy mleczanowej: szybki oddech, ból brzucha, wymioty, osłabienie.9