Ogólne zasady dawkowania dalteparyny
Dalteparyna jest dostępna w postaci roztworu do wstrzykiwań i może być podawana podskórnie, dożylnie lub do linii tętniczej w krążeniu pozaustrojowym123456. Schematy dawkowania różnią się w zależności od wskazania, masy ciała, wieku pacjenta, drogi podania oraz obecności chorób współistniejących789101112.
- Dorośli – typowa dawka w leczeniu ostrej zakrzepicy żył głębokich to 200 j.m./kg masy ciała podskórnie raz na dobę (maksymalnie 18 000 j.m. na dobę) lub 100 j.m./kg dwa razy na dobę789101112.
- Profilaktyka pooperacyjna – np. 2 500 j.m. podskórnie przed zabiegiem i codziennie po zabiegu lub 5 000 j.m. podskórnie w zależności od ryzyka i rodzaju operacji131415161718.
- Przewlekłe leczenie u pacjentów z nowotworami – przez pierwszy miesiąc: 200 j.m./kg masy ciała raz na dobę (do 18 000 j.m.), następnie przez kolejne 5 miesięcy: ok. 150 j.m./kg raz na dobę, z dostosowaniem dawki do masy ciała192021222324.
- Hemodializa i hemofiltracja – 5 000 j.m. na początku zabiegu lub w dawce zależnej od masy ciała; alternatywnie możliwy jest wlew dożylny252627282930.
- Profilaktyka u chorych unieruchomionych – standardowa dawka to 5 000 j.m. raz na dobę przez okres unieruchomienia, zwykle do 14 dni313233343536.
Drogi podania i postacie leku
- Podskórnie – najczęstsza droga podania w leczeniu i profilaktyce zakrzepicy7.
- Dożylnie lub do linii tętniczej – głównie podczas hemodializy lub hemofiltracji25.
- Roztwór do wstrzykiwań – dostępny w różnych stężeniach i objętościach, co pozwala na precyzyjne dobranie dawki do potrzeb pacjenta1.
- Dalteparyny nie należy podawać domięśniowo ze względu na ryzyko powstania krwiaka3738.
- W przypadku dużych dawek konieczna jest ostrożność u osób po operacjach oraz u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem krwawienia3938.
- Podczas terapii należy obserwować pacjenta pod kątem objawów krwawienia i monitorować parametry laboratoryjne, jeśli jest to zalecane39.
- Dalteparyna jest dostępna w różnych stężeniach – zawsze należy upewnić się, jaka dawka jest odpowiednia dla danego pacjenta i wskazania7.
Dawkowanie dalteparyny w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
U dzieci i młodzieży schemat dawkowania jest uzależniony od wieku i masy ciała. Dalteparyna jest stosowana w leczeniu objawowej żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej od 1. miesiąca życia404142434445:
- Od 1. miesiąca do mniej niż 2 lat: 150 j.m./kg masy ciała dwa razy na dobę40.
- Od 2 do mniej niż 8 lat: 125 j.m./kg dwa razy na dobę40.
- Od 8 do mniej niż 18 lat: 100 j.m./kg dwa razy na dobę40.
Dawkę należy indywidualnie dostosować do stężenia anty-Xa w surowicy, monitorując je regularnie. W razie konieczności dawka jest stopniowo zwiększana o 25 j.m./kg, aż do osiągnięcia docelowego poziomu anty-Xa (0,5-1 j.m./ml)46. U dzieci o masie ciała powyżej 20 kg możliwe jest podawanie nierozcieńczonego roztworu o wyższym stężeniu47.
Pacjenci w podeszłym wieku
Osoby starsze zwykle otrzymują takie same dawki jak dorośli, jednak ryzyko krwawienia może być u nich zwiększone, zwłaszcza powyżej 80. roku życia48495051. Zalecane jest ścisłe monitorowanie stanu klinicznego, zwłaszcza podczas terapii dużymi dawkami48.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
W przypadku znacznej niewydolności nerek (kreatynina powyżej 3-krotności górnej granicy normy) dawkę należy dostosować tak, aby stężenie anty-Xa wynosiło 1 j.m./ml (zakres 0,5-1,5 j.m./ml), oznaczone 4-6 godzin po wstrzyknięciu525354555657. U pacjentów poddawanych hemodializie bez zwiększonego ryzyka krwawienia dawka początkowa to zwykle 5 000 j.m., ale może być indywidualnie dostosowywana25.
U dzieci z niską i zmienną czynnością nerek konieczne jest bardzo ścisłe monitorowanie stężenia anty-Xa39.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Przy ciężkiej niewydolności wątroby zaleca się ostrożność i dokładną obserwację, jednak szczegółowe schematy modyfikacji dawki nie są określone w ChPL58596061.
Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią
Dalteparyna może być stosowana w okresie ciąży i laktacji, jeśli korzyści przewyższają ryzyko. Nie wykazano działania toksycznego na płód ani działania teratogennego626364656667.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
Dawkowanie dalteparyny zależy od leczonego schorzenia:
- Leczenie ostrej zakrzepicy żył głębokich: 200 j.m./kg masy ciała raz na dobę lub 100 j.m./kg dwa razy na dobę7.
- Niestabilna choroba wieńcowa: 120 j.m./kg masy ciała co 12 godzin (maksymalnie 10 000 j.m. co 12 godzin), a następnie leczenie stałą dawką do 45 dni68.
- Przewlekła żylna choroba zakrzepowo-zatorowa u pacjentów z nowotworem: 200 j.m./kg przez 30 dni, potem ok. 150 j.m./kg przez 5 miesięcy, dawka dobowa nie powinna przekraczać 18 000 j.m.19.
- Profilaktyka chirurgiczna: 2 500 j.m. przed zabiegiem i 2 500–5 000 j.m. codziennie po zabiegu, czas podawania zależny od rodzaju operacji13.
- Profilaktyka u unieruchomionych: 5 000 j.m. raz dziennie przez okres unieruchomienia31.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
Nie należy przekraczać 18 000 j.m. dalteparyny na dobę przy jednorazowym podaniu podskórnym. Przedawkowanie może prowadzić do poważnych powikłań krwotocznych. W razie przedawkowania możliwe jest częściowe odwrócenie działania dalteparyny przez podanie protaminy697071727374.
- Dawkowanie zależy od masy ciała, wieku, chorób współistniejących i wskazania.
- W leczeniu dzieci niezbędne jest monitorowanie poziomu anty-Xa i indywidualne dostosowanie dawki46.
- W niewydolności nerek konieczne może być obniżenie dawki oraz regularne badania laboratoryjne52.
- Stosując dalteparynę u osób starszych, szczególnie powyżej 80 lat, należy zachować ostrożność i monitorować ewentualne objawy krwawienia48.
Podsumowanie dawkowania dalteparyny w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | 200 j.m./kg mc. raz na dobę (maks. 18 000 j.m.) lub 100 j.m./kg dwa razy na dobę7 |
| Dzieci 1 mies. – <2 lat | 150 j.m./kg dwa razy na dobę, z monitorowaniem anty-Xa40 |
| Dzieci 2 – <8 lat | 125 j.m./kg dwa razy na dobę, z monitorowaniem anty-Xa40 |
| Dzieci 8 – <18 lat | 100 j.m./kg dwa razy na dobę, z monitorowaniem anty-Xa40 |
| Osoby starsze | Zwykle jak u dorosłych, zalecane zwiększone monitorowanie48 |
| Niewydolność nerek | Dostosowanie dawki do stężenia anty-Xa (0,5–1,5 j.m./ml)52 |
| Niewydolność wątroby | Ostrożność, brak szczegółowych wytycznych – obserwacja pacjenta58 |
| Kobiety w ciąży/karmiące | Możliwe stosowanie, brak toksyczności wobec płodu62 |
Dalteparyna – skuteczne i elastyczne dawkowanie w profilaktyce i leczeniu zakrzepicy
Dalteparyna jest lekiem przeciwzakrzepowym, którego dawkowanie jest starannie dostosowywane do indywidualnych potrzeb pacjenta. Uwzględnia się masę ciała, wiek, choroby współistniejące, a także rodzaj schorzenia wymagającego leczenia. W grupach szczególnego ryzyka, takich jak dzieci, osoby starsze czy pacjenci z niewydolnością nerek, konieczne jest regularne monitorowanie parametrów krzepnięcia i odpowiednie modyfikowanie dawki. Przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania dalteparyny pozwala na skuteczne i bezpieczne zapobieganie oraz leczenie chorób zakrzepowych.


















