Jak działa dabrafenib?
Dabrafenib należy do grupy leków przeciwnowotworowych, które nazywamy inhibitorami kinazy BRAF. Działa on poprzez blokowanie działania białka, które – jeśli występuje w zmienionej formie (mutacja BRAF V600) – powoduje niekontrolowany wzrost komórek nowotworowych. Dzięki temu lek hamuje rozwój guzów, które mają tę konkretną zmianę genetyczną123.
Dabrafenib może być stosowany samodzielnie lub – co zdarza się częściej – razem z innym lekiem, trametynibem. Takie połączenie jeszcze skuteczniej blokuje rozwój nowotworu, ponieważ oba leki działają na różne etapy tego samego szlaku w komórkach nowotworowych456.
Wskazania do stosowania dabrafenibu u dorosłych
Dabrafenib jest lekiem stosowanym głównie w leczeniu niektórych nowotworów złośliwych u dorosłych, ale tylko wtedy, gdy w komórkach nowotworowych wykryto mutację genu BRAF V600. Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest potwierdzenie tej mutacji specjalnym testem genetycznym78.
- Czerniak skóry nieoperacyjny lub z przerzutami – dabrafenib może być stosowany samodzielnie lub w połączeniu z trametynibem u dorosłych z zaawansowanym czerniakiem, którego nie można usunąć chirurgicznie lub który daje przerzuty, pod warunkiem potwierdzenia mutacji BRAF V600910.
- Adjuwantowe (uzupełniające) leczenie czerniaka – dabrafenib w połączeniu z trametynibem jest wskazany dla dorosłych pacjentów po całkowitym usunięciu czerniaka skóry w III stadium zaawansowania, u których stwierdzono mutację BRAF V600. Celem takiego leczenia jest zmniejszenie ryzyka nawrotu choroby910.
- Niedrobnokomórkowy rak płuca (NDRP) – dabrafenib w połączeniu z trametynibem stosuje się w leczeniu dorosłych z zaawansowanym niedrobnokomórkowym rakiem płuca, jeśli w komórkach nowotworowych występuje mutacja BRAF V600910.
Wskazania do stosowania dabrafenibu u dzieci i młodzieży
Dabrafenib w połączeniu z trametynibem znajduje zastosowanie u dzieci i młodzieży (od 1 roku życia) w leczeniu wybranych nowotworów mózgu, jeśli w guzie stwierdzono mutację BRAF V600E. Wskazania te dotyczą tylko niektórych rodzajów glejaków, czyli nowotworów pochodzących z komórek glejowych w mózgu14.
- Glejak o niskim stopniu złośliwości (LGG) – dabrafenib z trametynibem stosuje się u dzieci i młodzieży, które wymagają leczenia systemowego, gdy stwierdzono mutację BRAF V600E14.
- Glejak o wysokim stopniu złośliwości (HGG) – po wcześniejszym leczeniu radioterapią i/lub chemioterapią, dabrafenib z trametynibem może być stosowany u dzieci i młodzieży z mutacją BRAF V600E14.
W przypadku innych nowotworów lub innych typów mutacji, dabrafenib nie jest zalecany dla dzieci i młodzieży13. Nie stosuje się go również w czerniaku u tej grupy wiekowej, ponieważ nie ma wystarczających danych potwierdzających bezpieczeństwo i skuteczność1516.
Wskazania przeciwwskazane u dzieci
Dabrafenib nie jest przeznaczony do leczenia czerniaka skóry ani niedrobnokomórkowego raka płuca u dzieci i młodzieży – takie wskazania dotyczą wyłącznie dorosłych1516.
Wskazania w innych szczególnych grupach pacjentów
- Osoby starsze: W badaniach klinicznych lek stosowano także u osób powyżej 65 roku życia. Wskazania są takie same jak u młodszych dorosłych1718.
- Pacjenci z niewydolnością nerek: Nie badano skuteczności dabrafenibu u osób z poważnymi zaburzeniami czynności nerek, dlatego zaleca się ostrożność i indywidualną ocenę przed rozpoczęciem terapii192021.
- Kobiety w ciąży: Brak jest szczegółowych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania dabrafenibu w ciąży. W przypadku dzieci i młodzieży należy unikać stosowania w tej grupie ze względu na ryzyko dla płodu związane z substancjami pomocniczymi zawartymi w leku22.
Tabela – stosowanie dabrafenibu w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Czerniak nieoperacyjny/przerzutowy z mutacją BRAF V600 | Tak | Nie | Nie | Tak | Tak, z ostrożnością |
| Adjuwantowe leczenie czerniaka III stadium z mutacją BRAF V600 | Tak (tylko z trametynibem) | Nie | Nie | Tak | Tak, z ostrożnością |
| Niedrobnokomórkowy rak płuca z mutacją BRAF V600 | Tak (tylko z trametynibem) | Nie | Nie | Tak | Tak, z ostrożnością |
| Glejak o niskim stopniu złośliwości z mutacją BRAF V600E | Nie | Tak (z trametynibem) | Tak (z trametynibem, od 1 roku życia) | Nie | Tak, z ostrożnością |
| Glejak o wysokim stopniu złośliwości z mutacją BRAF V600E | Nie | Tak (z trametynibem, po wcześniejszej terapii) | Tak (z trametynibem, od 1 roku życia, po wcześniejszej terapii) | Nie | Tak, z ostrożnością |
Połączenia dabrafenibu z innymi substancjami czynnymi
Najczęściej dabrafenib podaje się w połączeniu z trametynibem. Taka terapia ma zastosowanie w leczeniu czerniaka (zarówno nieoperacyjnego, jak i po resekcji), niedrobnokomórkowego raka płuca oraz glejaków u dzieci i młodzieży z mutacją BRAF V60091014.
Wskazania do stosowania takiej terapii obejmują sytuacje, gdy leczenie samym dabrafenibem mogłoby być mniej skuteczne lub gdy celem jest zmniejszenie ryzyka nawrotu choroby po operacji2324.
- Dabrafenib jest skuteczny tylko wtedy, gdy komórki nowotworowe posiadają określoną mutację BRAF V600 – dlatego bardzo ważne jest wykonanie testu genetycznego przed rozpoczęciem leczenia7825.
- Niektóre wskazania są dostępne wyłącznie dla dorosłych, a inne – tylko dla dzieci. Nie wolno stosować leku poza zatwierdzonymi wskazaniami.
- Lek w połączeniu z trametynibem jest stosowany w terapii uzupełniającej po operacji czerniaka w III stadium zaawansowania oraz w leczeniu glejaków u dzieci i młodzieży.
- W przypadku nowotworów innych niż te wymienione, dabrafenib nie jest zalecany.
Dabrafenib – precyzyjny wybór w leczeniu nowotworów z mutacją BRAF V600
Dabrafenib to lek celowany, który znajduje zastosowanie w leczeniu wybranych nowotworów u dorosłych i dzieci, ale tylko w przypadku obecności określonej mutacji genetycznej. Jego skuteczność została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych – zarówno w leczeniu zaawansowanego czerniaka, jak i niedrobnokomórkowego raka płuca u dorosłych, a także glejaków u dzieci i młodzieży. Terapia dabrafenibem wymaga indywidualnego podejścia, odpowiedniego potwierdzenia mutacji BRAF V600 i często łączenia z innymi lekami, by uzyskać najlepsze efekty. Przestrzeganie wskazań i regularne monitorowanie stanu zdrowia są kluczowe dla bezpieczeństwa i skuteczności leczenia91014.


















