Jak działa dabrafenib?

Dabrafenib należy do grupy leków przeciwnowotworowych, które nazywamy inhibitorami kinazy BRAF. Działa on poprzez blokowanie działania białka, które – jeśli występuje w zmienionej formie (mutacja BRAF V600) – powoduje niekontrolowany wzrost komórek nowotworowych. Dzięki temu lek hamuje rozwój guzów, które mają tę konkretną zmianę genetyczną123.

Dabrafenib może być stosowany samodzielnie lub – co zdarza się częściej – razem z innym lekiem, trametynibem. Takie połączenie jeszcze skuteczniej blokuje rozwój nowotworu, ponieważ oba leki działają na różne etapy tego samego szlaku w komórkach nowotworowych456.

Wskazania do stosowania dabrafenibu u dorosłych

Dabrafenib jest lekiem stosowanym głównie w leczeniu niektórych nowotworów złośliwych u dorosłych, ale tylko wtedy, gdy w komórkach nowotworowych wykryto mutację genu BRAF V600. Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest potwierdzenie tej mutacji specjalnym testem genetycznym78.

  • Czerniak skóry nieoperacyjny lub z przerzutami – dabrafenib może być stosowany samodzielnie lub w połączeniu z trametynibem u dorosłych z zaawansowanym czerniakiem, którego nie można usunąć chirurgicznie lub który daje przerzuty, pod warunkiem potwierdzenia mutacji BRAF V600910.
  • Adjuwantowe (uzupełniające) leczenie czerniaka – dabrafenib w połączeniu z trametynibem jest wskazany dla dorosłych pacjentów po całkowitym usunięciu czerniaka skóry w III stadium zaawansowania, u których stwierdzono mutację BRAF V600. Celem takiego leczenia jest zmniejszenie ryzyka nawrotu choroby910.
  • Niedrobnokomórkowy rak płuca (NDRP) – dabrafenib w połączeniu z trametynibem stosuje się w leczeniu dorosłych z zaawansowanym niedrobnokomórkowym rakiem płuca, jeśli w komórkach nowotworowych występuje mutacja BRAF V600910.
Ważne: Dabrafenib jest skuteczny tylko u pacjentów z określoną mutacją genu BRAF V600. Przed podjęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie specjalistycznych badań genetycznych w tkance nowotworowej. Lek nie jest przeznaczony do leczenia nowotworów bez tej mutacji – w takich przypadkach może być nieskuteczny i nie powinien być stosowany111213.

Wskazania do stosowania dabrafenibu u dzieci i młodzieży

Dabrafenib w połączeniu z trametynibem znajduje zastosowanie u dzieci i młodzieży (od 1 roku życia) w leczeniu wybranych nowotworów mózgu, jeśli w guzie stwierdzono mutację BRAF V600E. Wskazania te dotyczą tylko niektórych rodzajów glejaków, czyli nowotworów pochodzących z komórek glejowych w mózgu14.

W przypadku innych nowotworów lub innych typów mutacji, dabrafenib nie jest zalecany dla dzieci i młodzieży13. Nie stosuje się go również w czerniaku u tej grupy wiekowej, ponieważ nie ma wystarczających danych potwierdzających bezpieczeństwo i skuteczność1516.

Wskazania przeciwwskazane u dzieci

Dabrafenib nie jest przeznaczony do leczenia czerniaka skóry ani niedrobnokomórkowego raka płuca u dzieci i młodzieży – takie wskazania dotyczą wyłącznie dorosłych1516.

Wskazania w innych szczególnych grupach pacjentów

  • Osoby starsze: W badaniach klinicznych lek stosowano także u osób powyżej 65 roku życia. Wskazania są takie same jak u młodszych dorosłych1718.
  • Pacjenci z niewydolnością nerek: Nie badano skuteczności dabrafenibu u osób z poważnymi zaburzeniami czynności nerek, dlatego zaleca się ostrożność i indywidualną ocenę przed rozpoczęciem terapii192021.
  • Kobiety w ciąży: Brak jest szczegółowych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania dabrafenibu w ciąży. W przypadku dzieci i młodzieży należy unikać stosowania w tej grupie ze względu na ryzyko dla płodu związane z substancjami pomocniczymi zawartymi w leku22.

Tabela – stosowanie dabrafenibu w różnych grupach pacjentów

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Czerniak nieoperacyjny/przerzutowy z mutacją BRAF V600 Tak Nie Nie Tak Tak, z ostrożnością
Adjuwantowe leczenie czerniaka III stadium z mutacją BRAF V600 Tak (tylko z trametynibem) Nie Nie Tak Tak, z ostrożnością
Niedrobnokomórkowy rak płuca z mutacją BRAF V600 Tak (tylko z trametynibem) Nie Nie Tak Tak, z ostrożnością
Glejak o niskim stopniu złośliwości z mutacją BRAF V600E Nie Tak (z trametynibem) Tak (z trametynibem, od 1 roku życia) Nie Tak, z ostrożnością
Glejak o wysokim stopniu złośliwości z mutacją BRAF V600E Nie Tak (z trametynibem, po wcześniejszej terapii) Tak (z trametynibem, od 1 roku życia, po wcześniejszej terapii) Nie Tak, z ostrożnością

Połączenia dabrafenibu z innymi substancjami czynnymi

Najczęściej dabrafenib podaje się w połączeniu z trametynibem. Taka terapia ma zastosowanie w leczeniu czerniaka (zarówno nieoperacyjnego, jak i po resekcji), niedrobnokomórkowego raka płuca oraz glejaków u dzieci i młodzieży z mutacją BRAF V60091014.

Wskazania do stosowania takiej terapii obejmują sytuacje, gdy leczenie samym dabrafenibem mogłoby być mniej skuteczne lub gdy celem jest zmniejszenie ryzyka nawrotu choroby po operacji2324.

Wskazówki praktyczne dla pacjentów:

  • Dabrafenib jest skuteczny tylko wtedy, gdy komórki nowotworowe posiadają określoną mutację BRAF V600 – dlatego bardzo ważne jest wykonanie testu genetycznego przed rozpoczęciem leczenia7825.
  • Niektóre wskazania są dostępne wyłącznie dla dorosłych, a inne – tylko dla dzieci. Nie wolno stosować leku poza zatwierdzonymi wskazaniami.
  • Lek w połączeniu z trametynibem jest stosowany w terapii uzupełniającej po operacji czerniaka w III stadium zaawansowania oraz w leczeniu glejaków u dzieci i młodzieży.
  • W przypadku nowotworów innych niż te wymienione, dabrafenib nie jest zalecany.

Dabrafenib – precyzyjny wybór w leczeniu nowotworów z mutacją BRAF V600

Dabrafenib to lek celowany, który znajduje zastosowanie w leczeniu wybranych nowotworów u dorosłych i dzieci, ale tylko w przypadku obecności określonej mutacji genetycznej. Jego skuteczność została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych – zarówno w leczeniu zaawansowanego czerniaka, jak i niedrobnokomórkowego raka płuca u dorosłych, a także glejaków u dzieci i młodzieży. Terapia dabrafenibem wymaga indywidualnego podejścia, odpowiedniego potwierdzenia mutacji BRAF V600 i często łączenia z innymi lekami, by uzyskać najlepsze efekty. Przestrzeganie wskazań i regularne monitorowanie stanu zdrowia są kluczowe dla bezpieczeństwa i skuteczności leczenia91014.

Pytania i odpowiedzi

Na jakie nowotwory stosuje się dabrafenib?

Dabrafenib jest stosowany w leczeniu czerniaka skóry nieoperacyjnego lub z przerzutami oraz w terapii adjuwantowej czerniaka u dorosłych, a także w leczeniu niedrobnokomórkowego raka płuca u dorosłych oraz glejaków o niskim i wysokim stopniu złośliwości z mutacją BRAF V600E u dzieci i młodzieży (od 1 roku życia), zawsze w połączeniu z trametynibem.123

Czy dabrafenib może być stosowany u dzieci?

Dabrafenib w połączeniu z trametynibem jest wskazany do leczenia glejaków z mutacją BRAF V600E u dzieci i młodzieży od 1 roku życia, ale nie jest zalecany w czerniaku ani raku płuca u dzieci.1

Kiedy nie powinno się stosować dabrafenibu?

Nie należy stosować dabrafenibu, jeśli w komórkach nowotworowych nie wykryto mutacji BRAF V600 lub jeśli wskazanie nie zostało zatwierdzone dla danej grupy wiekowej.123

Czy dabrafenib zawsze stosuje się razem z trametynibem?

Najczęściej dabrafenib stosuje się w połączeniu z trametynibem, szczególnie w leczeniu adjuwantowym czerniaka, niedrobnokomórkowego raka płuca oraz glejaków u dzieci. W monoterapii stosowany jest rzadziej i tylko w wybranych przypadkach.123