Jak działa citalopram?

Citalopram należy do grupy leków nazywanych selektywnymi inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Działa głównie poprzez zwiększanie poziomu serotoniny w mózgu – jest to substancja chemiczna, która odgrywa kluczową rolę w regulacji nastroju, emocji i samopoczucia123. Zwiększenie ilości serotoniny pomaga zmniejszyć objawy depresji i lęku oraz poprawia jakość życia osób zmagających się z tymi zaburzeniami4. Citalopram jest bardzo wybiórczy w swoim działaniu i nie wpływa istotnie na inne substancje w mózgu, co przekłada się na korzystny profil bezpieczeństwa1.

Wskazania do stosowania citalopramu u dorosłych

Citalopram znajduje zastosowanie przede wszystkim u osób dorosłych, a jego wskazania są szerokie, choć zależne od postaci leku oraz drogi podania. Najczęściej występuje w postaci tabletek powlekanych przeznaczonych do podania doustnego56.

Citalopram jest stosowany w leczeniu oraz zapobieganiu nawrotom następujących zaburzeń:

  • Depresja – lek ten jest zalecany w leczeniu epizodów depresji o różnym stopniu nasilenia, niezależnie od przyczyny czy objawów klinicznych. Może być stosowany również u osób starszych789.
  • Profilaktyka nawrotów depresji – citalopram pomaga zapobiegać nawrotom zaburzeń depresyjnych, co jest szczególnie ważne u osób z tendencją do powracających epizodów depresji710.
  • Zaburzenia lękowe z napadami lęku (lęk paniczny) z agorafobią lub bez agorafobii – citalopram jest skuteczny w leczeniu osób, które doświadczają nagłych napadów lęku, często połączonych z obawą przed przebywaniem w miejscach publicznych7810.
  • Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne (OCD) – niektóre produkty lecznicze z citalopramem posiadają także wskazanie do leczenia OCD, czyli zaburzenia charakteryzującego się natrętnymi myślami i powtarzającymi się czynnościami9.
  • Dysforia w depresji powiązanej z otępieniem – niektóre dokumenty źródłowe wymieniają również to wskazanie, zwłaszcza u osób starszych9.
Ważne informacje o wskazaniach:

  • Citalopram jest lekiem stosowanym wyłącznie na receptę i pod kontrolą lekarza.
  • Nie każdy produkt leczniczy zawierający citalopram ma dokładnie te same wskazania – mogą się one różnić w zależności od postaci leku, producenta czy dawki.
  • Niektóre produkty mają zarejestrowane dodatkowe wskazania, np. leczenie zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych.
  • Lek nie jest przeznaczony do leczenia krótkotrwałego smutku czy łagodnych wahań nastroju, lecz poważnych zaburzeń psychicznych.

Wskazania u dzieci i młodzieży

Citalopram nie jest zalecany do stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia. Wynika to z obserwacji, że w tej grupie wiekowej częściej mogą występować objawy niepożądane, takie jak myśli i zachowania samobójcze czy agresja1112131415. Jeśli lekarz uzna, że istnieje konieczność zastosowania leku w tej grupie, pacjent powinien być bardzo dokładnie obserwowany. Nie ma także danych dotyczących bezpieczeństwa długotrwałego stosowania citalopramu u dzieci i młodzieży, zwłaszcza w zakresie wpływu na rozwój, wzrost i dojrzewanie1112.

  • Citalopram jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży w większości przypadków.
  • Nie należy stosować go u pacjentów poniżej 18. roku życia bez wyraźnego uzasadnienia klinicznego i ścisłego nadzoru lekarza1112.

Wskazania u osób starszych

Citalopram może być stosowany u osób w podeszłym wieku, również w leczeniu depresji starczej oraz w profilaktyce nawrotów depresji. Jednak ze względu na możliwość większej wrażliwości na działanie leku, lekarz może zalecić niższe dawki i szczególną ostrożność podczas terapii11912. Osoby starsze powinny być monitorowane pod kątem działań niepożądanych, zwłaszcza w początkowej fazie leczenia.

Wskazania u pacjentów z niewydolnością nerek

W przypadku osób z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek, citalopram może być stosowany, jednak wymaga to ostrożności oraz ewentualnej modyfikacji dawki1116. W ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min), stosowanie citalopramu nie jest zalecane z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności1718.

Wskazania u kobiet w ciąży

Brak jest jednoznacznych zapisów w dokumentach źródłowych dotyczących stosowania citalopramu w ciąży. O ewentualnym zastosowaniu leku w tym okresie decyduje lekarz, biorąc pod uwagę potencjalne korzyści i ryzyko dla matki i dziecka.

Tabela – wskazania do stosowania citalopramu w różnych grupach pacjentów

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Depresja Tak Nie Nie Tak, z ostrożnością Tak, z ostrożnością (nie w ciężkiej niewydolności)
Profilaktyka nawrotów depresji Tak Nie Nie Tak, z ostrożnością Tak, z ostrożnością (nie w ciężkiej niewydolności)
Zaburzenia lękowe z napadami lęku (z agorafobią lub bez) Tak Nie Nie Tak, z ostrożnością Tak, z ostrożnością (nie w ciężkiej niewydolności)
Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne Tak (nie wszystkie preparaty) Nie Nie Tak, z ostrożnością Tak, z ostrożnością (nie w ciężkiej niewydolności)
Dysforia w depresji z otępieniem Tak (wybrane preparaty) Nie Nie Tak Tak, z ostrożnością (nie w ciężkiej niewydolności)

7121718

Citalopram – na co zwrócić uwagę przy stosowaniu:

  • Lek może być przepisywany tylko przez lekarza, który oceni zasadność jego zastosowania w konkretnym przypadku.
  • Wskazania do stosowania mogą się różnić w zależności od postaci i dawki leku.
  • Citalopram nie jest przeznaczony do leczenia łagodnych dolegliwości psychicznych ani zaburzeń nastroju u dzieci i młodzieży.
  • Osoby z chorobami nerek, wątroby lub w podeszłym wieku powinny być pod szczególnym nadzorem podczas leczenia.

Citalopram jako skuteczny lek na depresję i zaburzenia lękowe

Citalopram to substancja czynna o dobrze udokumentowanym działaniu przeciwdepresyjnym i przeciwlękowym, stosowana przede wszystkim u dorosłych. Jego skuteczność obejmuje leczenie depresji, zapobieganie nawrotom depresji oraz terapię zaburzeń lękowych, takich jak lęk paniczny czy agorafobia. Lek nie jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży, a w przypadku osób starszych oraz pacjentów z niewydolnością nerek wymaga ostrożności i indywidualnego podejścia. Zawsze należy przestrzegać zaleceń lekarza i regularnie kontrolować stan zdrowia podczas terapii citalopramem, aby leczenie było bezpieczne i skuteczne7128.

Pytania i odpowiedzi

Na co stosuje się citalopram?

Citalopram jest stosowany w leczeniu depresji, profilaktyce nawrotów depresji oraz w leczeniu zaburzeń lękowych z napadami lęku z agorafobią lub bez agorafobii12.

Czy citalopram można podawać dzieciom?

Nie, citalopram nie jest zalecany dla dzieci i młodzieży poniżej 18 lat ze względu na większe ryzyko działań niepożądanych34.

Czy citalopram pomaga na zaburzenia lękowe?

Tak, citalopram jest skuteczny w leczeniu zaburzeń lękowych z napadami lęku (lęk paniczny) z agorafobią lub bez agorafobii25.

Czy citalopram jest odpowiedni dla osób starszych?

Tak, może być stosowany u osób starszych, ale z zachowaniem ostrożności i indywidualnym doborem dawki34.

Czy citalopram można stosować w ciężkiej niewydolności nerek?

Nie, w ciężkiej niewydolności nerek stosowanie citalopramu nie jest zalecane67.