Jak działa citalopram?
Citalopram należy do grupy leków nazywanych selektywnymi inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Działa głównie poprzez zwiększanie poziomu serotoniny w mózgu – jest to substancja chemiczna, która odgrywa kluczową rolę w regulacji nastroju, emocji i samopoczucia123. Zwiększenie ilości serotoniny pomaga zmniejszyć objawy depresji i lęku oraz poprawia jakość życia osób zmagających się z tymi zaburzeniami4. Citalopram jest bardzo wybiórczy w swoim działaniu i nie wpływa istotnie na inne substancje w mózgu, co przekłada się na korzystny profil bezpieczeństwa1.
Wskazania do stosowania citalopramu u dorosłych
Citalopram znajduje zastosowanie przede wszystkim u osób dorosłych, a jego wskazania są szerokie, choć zależne od postaci leku oraz drogi podania. Najczęściej występuje w postaci tabletek powlekanych przeznaczonych do podania doustnego56.
Citalopram jest stosowany w leczeniu oraz zapobieganiu nawrotom następujących zaburzeń:
- Depresja – lek ten jest zalecany w leczeniu epizodów depresji o różnym stopniu nasilenia, niezależnie od przyczyny czy objawów klinicznych. Może być stosowany również u osób starszych789.
- Profilaktyka nawrotów depresji – citalopram pomaga zapobiegać nawrotom zaburzeń depresyjnych, co jest szczególnie ważne u osób z tendencją do powracających epizodów depresji710.
- Zaburzenia lękowe z napadami lęku (lęk paniczny) z agorafobią lub bez agorafobii – citalopram jest skuteczny w leczeniu osób, które doświadczają nagłych napadów lęku, często połączonych z obawą przed przebywaniem w miejscach publicznych7810.
- Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne (OCD) – niektóre produkty lecznicze z citalopramem posiadają także wskazanie do leczenia OCD, czyli zaburzenia charakteryzującego się natrętnymi myślami i powtarzającymi się czynnościami9.
- Dysforia w depresji powiązanej z otępieniem – niektóre dokumenty źródłowe wymieniają również to wskazanie, zwłaszcza u osób starszych9.
- Citalopram jest lekiem stosowanym wyłącznie na receptę i pod kontrolą lekarza.
- Nie każdy produkt leczniczy zawierający citalopram ma dokładnie te same wskazania – mogą się one różnić w zależności od postaci leku, producenta czy dawki.
- Niektóre produkty mają zarejestrowane dodatkowe wskazania, np. leczenie zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych.
- Lek nie jest przeznaczony do leczenia krótkotrwałego smutku czy łagodnych wahań nastroju, lecz poważnych zaburzeń psychicznych.
Wskazania u dzieci i młodzieży
Citalopram nie jest zalecany do stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia. Wynika to z obserwacji, że w tej grupie wiekowej częściej mogą występować objawy niepożądane, takie jak myśli i zachowania samobójcze czy agresja1112131415. Jeśli lekarz uzna, że istnieje konieczność zastosowania leku w tej grupie, pacjent powinien być bardzo dokładnie obserwowany. Nie ma także danych dotyczących bezpieczeństwa długotrwałego stosowania citalopramu u dzieci i młodzieży, zwłaszcza w zakresie wpływu na rozwój, wzrost i dojrzewanie1112.
- Citalopram jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży w większości przypadków.
- Nie należy stosować go u pacjentów poniżej 18. roku życia bez wyraźnego uzasadnienia klinicznego i ścisłego nadzoru lekarza1112.
Wskazania u osób starszych
Citalopram może być stosowany u osób w podeszłym wieku, również w leczeniu depresji starczej oraz w profilaktyce nawrotów depresji. Jednak ze względu na możliwość większej wrażliwości na działanie leku, lekarz może zalecić niższe dawki i szczególną ostrożność podczas terapii11912. Osoby starsze powinny być monitorowane pod kątem działań niepożądanych, zwłaszcza w początkowej fazie leczenia.
Wskazania u pacjentów z niewydolnością nerek
W przypadku osób z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek, citalopram może być stosowany, jednak wymaga to ostrożności oraz ewentualnej modyfikacji dawki1116. W ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min), stosowanie citalopramu nie jest zalecane z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności1718.
Wskazania u kobiet w ciąży
Brak jest jednoznacznych zapisów w dokumentach źródłowych dotyczących stosowania citalopramu w ciąży. O ewentualnym zastosowaniu leku w tym okresie decyduje lekarz, biorąc pod uwagę potencjalne korzyści i ryzyko dla matki i dziecka.
Tabela – wskazania do stosowania citalopramu w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Depresja | Tak | Nie | Nie | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością (nie w ciężkiej niewydolności) |
| Profilaktyka nawrotów depresji | Tak | Nie | Nie | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością (nie w ciężkiej niewydolności) |
| Zaburzenia lękowe z napadami lęku (z agorafobią lub bez) | Tak | Nie | Nie | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością (nie w ciężkiej niewydolności) |
| Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne | Tak (nie wszystkie preparaty) | Nie | Nie | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością (nie w ciężkiej niewydolności) |
| Dysforia w depresji z otępieniem | Tak (wybrane preparaty) | Nie | Nie | Tak | Tak, z ostrożnością (nie w ciężkiej niewydolności) |
- Lek może być przepisywany tylko przez lekarza, który oceni zasadność jego zastosowania w konkretnym przypadku.
- Wskazania do stosowania mogą się różnić w zależności od postaci i dawki leku.
- Citalopram nie jest przeznaczony do leczenia łagodnych dolegliwości psychicznych ani zaburzeń nastroju u dzieci i młodzieży.
- Osoby z chorobami nerek, wątroby lub w podeszłym wieku powinny być pod szczególnym nadzorem podczas leczenia.
Citalopram jako skuteczny lek na depresję i zaburzenia lękowe
Citalopram to substancja czynna o dobrze udokumentowanym działaniu przeciwdepresyjnym i przeciwlękowym, stosowana przede wszystkim u dorosłych. Jego skuteczność obejmuje leczenie depresji, zapobieganie nawrotom depresji oraz terapię zaburzeń lękowych, takich jak lęk paniczny czy agorafobia. Lek nie jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży, a w przypadku osób starszych oraz pacjentów z niewydolnością nerek wymaga ostrożności i indywidualnego podejścia. Zawsze należy przestrzegać zaleceń lekarza i regularnie kontrolować stan zdrowia podczas terapii citalopramem, aby leczenie było bezpieczne i skuteczne7128.


















