Czym jest mechanizm działania cilgawimabu?
Mechanizm działania substancji czynnej, takiej jak cilgawimab, to sposób, w jaki wpływa ona na organizm, by osiągnąć pożądany efekt leczniczy. Zrozumienie tego mechanizmu pomaga wyjaśnić, jak dana substancja chroni przed chorobą lub wspiera jej leczenie1. W przypadku cilgawimabu, kluczowe są dwa pojęcia:
- Farmakodynamika – opisuje, jak substancja działa na organizm, czyli jak wpływa na konkretne struktury, takie jak białka czy receptory komórkowe1.
- Farmakokinetyka – tłumaczy, co dzieje się z substancją po podaniu: jak jest wchłaniana, rozprowadzana, rozkładana i wydalana z organizmu2.
Jak działa cilgawimab na poziomie organizmu?
Cilgawimab to przeciwciało monoklonalne, czyli białko opracowane w laboratorium, które rozpoznaje i blokuje bardzo konkretne miejsce (epitop) na białku kolca wirusa SARS-CoV-21. Działa w następujący sposób:
- Łączy się z określonym fragmentem wirusa, zapobiegając jego połączeniu z ludzkim receptorem ACE2. Dzięki temu wirus nie może wniknąć do komórek i się namnażać1.
- W połączeniu z innym przeciwciałem, tiksagewimabem, jeszcze skuteczniej blokuje wejście wirusa do komórek, co dodatkowo zwiększa ochronę przed zakażeniem1.
- Cilgawimab został zmodyfikowany, aby jego działanie utrzymywało się dłużej i by zmniejszyć ryzyko, że sam może wywołać cięższy przebieg choroby1.
- W badaniach laboratoryjnych wykazano, że skutecznie neutralizuje różne warianty wirusa SARS-CoV-2, choć skuteczność może się różnić w zależności od wariantu3.
Losy cilgawimabu w organizmie
Farmakokinetyka cilgawimabu, czyli jego „podróż” przez organizm, wygląda następująco:
- Po podaniu domięśniowym (zastrzyk w mięsień) cilgawimab wchłania się do krwi, osiągając maksymalne stężenie po około 19 dniach5.
- Jest rozprowadzany po całym organizmie, a jego objętość dystrybucji wynosi około 3,5 litra w centralnej części krwiobiegu i 1,8 litra w tkankach6.
- Rozkładany jest w organizmie na małe fragmenty (peptydy i aminokwasy), podobnie jak naturalne przeciwciała produkowane przez ludzki organizm6.
- Nie jest wydalany z moczem w niezmienionej postaci, więc zaburzenia pracy nerek nie mają istotnego wpływu na jego eliminację7.
- Cilgawimab utrzymuje się w organizmie bardzo długo – jego okres półtrwania (czas, po którym połowa dawki zostaje usunięta z organizmu) to około 78 dni6.
- Po 6 miesiącach od podania stężenie cilgawimabu we krwi pozostaje na poziomie zapewniającym ochronę przed COVID-198.
Cilgawimab u różnych grup pacjentów
- U osób starszych (powyżej 65 lat) farmakokinetyka cilgawimabu nie różni się od tej u osób młodszych9.
- Nie badano dokładnie działania cilgawimabu u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia, ale na podstawie analiz przewiduje się podobną skuteczność u młodzieży powyżej 12 lat i masie ciała powyżej 40 kg10.
- Wysoka masa ciała może nieco zmniejszać stężenie leku we krwi, ale nie wpływa znacząco na skuteczność10.
- Płeć, wiek, rasa, choroby współistniejące, cukrzyca czy zaburzenia odporności nie mają istotnego wpływu na losy cilgawimabu w organizmie11.
Co wykazały badania przedkliniczne?
Przedkliniczne badania, czyli te prowadzone przed rozpoczęciem badań na ludziach, wykazały, że cilgawimab jest bezpieczny dla organizmu zwierząt i nie powoduje szkodliwych zmian w tkankach12. Ważne jest także, że w testach laboratoryjnych i na zwierzętach nie zaobserwowano zjawiska, w którym przeciwciało mogłoby paradoksalnie nasilać przebieg infekcji wirusowej (tzw. ADE – wzmocnienie zakażenia zależne od przeciwciał)13. Cilgawimab nie był oceniany pod kątem wpływu na rozwój nowotworów czy genotoksyczności, ale w badaniach toksyczności nie wykazano żadnych szczególnych zagrożeń dla ludzi12.
Podsumowanie: Cilgawimab – skuteczna ochrona przed COVID-19
Cilgawimab jest nowoczesnym przeciwciałem monoklonalnym, które w połączeniu z tiksagewimabem pozwala skutecznie chronić przed zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 lub wspomaga leczenie COVID-19. Jego działanie polega na blokowaniu kluczowego miejsca na wirusie, co uniemożliwia mu wejście do komórek człowieka. Cilgawimab działa długo i jest dobrze tolerowany przez różne grupy pacjentów, w tym osoby starsze i z chorobami współistniejącymi. Badania wykazały, że jego skuteczność utrzymuje się przez wiele miesięcy po podaniu, a profil bezpieczeństwa jest korzystny zarówno w badaniach laboratoryjnych, jak i klinicznych1212.
- Cilgawimab jest stosowany wyłącznie w postaci zastrzyków domięśniowych, najczęściej w połączeniu z tiksagewimabem14.
- Ochrona przed COVID-19 utrzymuje się przez wiele miesięcy po jednorazowym podaniu8.
- Nie ma konieczności dostosowywania dawki u osób starszych ani z chorobami nerek czy wątroby79.
- Badania wykazały brak istotnych działań niepożądanych wynikających z obecności cilgawimabu w organizmie12.
Podsumowująca tabela mechanizmu działania i farmakokinetyki cilgawimabu
| Parametr | Opis |
|---|---|
| Mechanizm działania | Blokuje białko kolca wirusa SARS-CoV-2, uniemożliwiając mu wejście do komórek człowieka |
| Połączenie z innymi lekami | Stosowany razem z tiksagewimabem, zwiększając skuteczność i zmniejszając ryzyko oporności wirusa |
| Droga podania | Zastrzyk domięśniowy |
| Czas do maksymalnego stężenia | Około 19 dni |
| Okres półtrwania | Około 78 dni |
| Eliminacja | Rozkładany jak naturalne przeciwciała, nie wydalany z moczem |
| Dostosowanie dawki | Nie jest wymagane u osób starszych, z chorobami nerek lub wątroby |
| Bezpieczeństwo | Brak dowodów na toksyczność, brak wzmacniania infekcji wirusowej |


















