Chondroityna – przeciwwskazania

Czym jest chondroityna i kiedy należy zachować ostrożność przy jej stosowaniu?

Chondroityna, znana również jako chondroityny sodu siarczan (Chondroitini natrii sulfas), należy do grupy substancji wspierających funkcjonowanie chrząstki stawowej. Jest stosowana przede wszystkim jako wsparcie w leczeniu objawów choroby zwyrodnieniowej stawów, łagodząc ból i poprawiając ruchomość stawów¹²³. Działa poprzez ochronę chrząstki przed uszkodzeniami i wspomaganie jej regeneracji⁴⁵⁶. Mimo że chondroityna jest dobrze tolerowana przez większość pacjentów, istnieją sytuacje, w których jej stosowanie jest przeciwwskazane lub wymaga szczególnej ostrożności⁷⁸⁹. Przeciwwskazania mogą różnić się w zależności od postaci leku, obecności innych substancji czynnych (np. glukozaminy) oraz indywidualnych cech pacjenta.

Wyróżniamy przeciwwskazania bezwzględne (kiedy nie wolno stosować chondroityny w żadnym przypadku), przeciwwskazania względne (kiedy decyzję o zastosowaniu podejmuje lekarz po dokładnej ocenie korzyści i ryzyka) oraz sytuacje, w których konieczna jest szczególna ostrożność podczas stosowania tego składnika.

Przeciwwskazania bezwzględne – kiedy nie wolno stosować chondroityny?

• Nadwrażliwość (alergia) na chondroitynę lub jakikolwiek składnik preparatu – stosowanie chondroityny jest całkowicie przeciwwskazane u osób, które są uczulone na tę substancję czynną lub którykolwiek z pozostałych składników leku. Podanie chondroityny w takim przypadku może prowadzić do wystąpienia reakcji alergicznej, która może być niebezpieczna dla zdrowia, a nawet życia⁷⁸⁹.
• Alergia na skorupiaki – dotyczy wyłącznie preparatów złożonych zawierających glukozaminę pochodzenia zwierzęcego (np. w połączeniu z chondroityną). U osób uczulonych na skorupiaki nie należy stosować takich preparatów, ponieważ glukozamina może być pozyskiwana właśnie z tych organizmów i wywołać reakcję alergiczną⁹.

Przeciwwskazania względne – kiedy stosowanie chondroityny wymaga szczególnej rozwagi?

W pewnych przypadkach chondroityna może być stosowana jedynie po dokładnej ocenie przez lekarza, który rozważy potencjalne korzyści i ryzyko. Oto sytuacje wymagające szczególnej rozwagi:

• Współistniejące schorzenia serca lub nerek – bardzo rzadko (rzadziej niż 1 na 10 000 przypadków) stosowanie chondroityny może powodować obrzęki lub zatrzymanie płynów w organizmie. Dzieje się tak ze względu na działanie osmotyczne tej substancji. Pacjenci z niewydolnością serca lub nerek powinni być pod ścisłą kontrolą podczas stosowania chondroityny¹⁰¹¹.
• Zaburzenia czynności wątroby – w przypadku pacjentów z zaburzoną funkcją wątroby brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania chondroityny. Zaleca się ostrożność, ponieważ nie wiadomo, jak organizm takich osób zareaguje na leczenie¹⁰.
• Nietolerancja glukozy (w preparatach złożonych z glukozaminą) – w przypadku stosowania chondroityny razem z glukozaminą, u osób z nietolerancją glukozy zaleca się kontrolowanie poziomu cukru we krwi oraz monitorowanie zapotrzebowania na insulinę¹¹.
• Stosowanie leków wpływających na krzepliwość krwi – chondroityna może wpływać na agregację (zlepianie się) płytek krwi. W przypadku jednoczesnego przyjmowania leków takich jak kwas acetylosalicylowy, klopidogrel, dipirydamol czy tiklopidyna, należy zachować ostrożność i być pod kontrolą lekarza¹⁰.

Kiedy należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu chondroityny?

W niektórych przypadkach chondroityna nie jest przeciwwskazana, ale jej stosowanie wymaga szczególnej uwagi i regularnej kontroli:

• Obecność sodu i alkoholu w niektórych preparatach – niektóre leki z chondroityną mogą zawierać dodatkowo sód lub niewielkie ilości alkoholu. Pacjenci z dietą niskosodową lub osoby, które muszą unikać alkoholu, powinny zwrócić uwagę na skład preparatu¹².
• Początek działania leku – chondroityna nie działa natychmiast, dlatego nie nadaje się do leczenia nagłego, ostrego bólu. Potrzeba czasu, aby jej działanie było odczuwalne¹³.
• Zmiana zapotrzebowania na leki przeciwbólowe – chondroityna może obniżyć potrzebę stosowania innych leków przeciwbólowych, dlatego należy regularnie weryfikować ich dawki podczas terapii¹³.

Tabela podsumowująca przeciwwskazania dla chondroityny

Chondroityna – bezpieczeństwo stosowania w różnych grupach pacjentów

Chondroityna to substancja, która może wspierać leczenie objawów choroby zwyrodnieniowej stawów, jednak nie jest odpowiednia dla każdego. Przeciwwskazania dotyczą przede wszystkim osób z alergią na składniki preparatu oraz, w przypadku niektórych preparatów złożonych, osób uczulonych na skorupiaki. Pacjenci z chorobami serca, nerek, wątroby, zaburzeniami gospodarki cukrowej lub przyjmujący leki wpływające na krzepliwość krwi powinni zachować szczególną ostrożność i być pod regularną kontrolą podczas terapii chondroityną. Warto pamiętać, że niektóre preparaty mogą zawierać dodatkowe składniki, takie jak sód lub alkohol, co również może mieć znaczenie dla osób z określonymi schorzeniami lub na diecie specjalnej. Zawsze należy zapoznać się z informacją o leku i w razie wątpliwości poprosić o pomoc farmaceutę.