Cetyryzyna – dawkowanie leku

Ogólne zasady dawkowania cetyryzyny

Cetyryzyna jest dostępna w kilku postaciach, takich jak tabletki, syrop, krople doustne oraz roztwory. Najczęściej stosuje się ją doustnie. Standardowa dawka dla osób dorosłych to 10 mg raz na dobę, niezależnie od wybranej formy – może to być jedna tabletka, 10 ml syropu, 10 ml roztworu doustnego lub 20 kropli w przypadku kropli doustnych¹²³⁴⁵. Cetyryzyna jest także dostępna w preparatach złożonych, na przykład z pseudoefedryną, gdzie dawka cetyryzyny wynosi zazwyczaj 5 mg w jednej tabletce, przyjmowanej dwa razy dziennie⁶.

• Tabletki: 10 mg raz na dobę dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat¹⁷.
• Syrop i roztwór doustny: 10 mg (10 ml) raz na dobę dla dorosłych²⁴.
• Krople doustne: 20 kropli (10 mg) raz na dobę dla dorosłych³⁵.

Częstotliwość podawania to zazwyczaj raz dziennie, co zapewnia wygodę stosowania i skuteczną kontrolę objawów. W przypadku niektórych postaci (np. krople, syrop, roztwór) u dzieci dawka dzienna bywa dzielona na dwie porcje – rano i wieczorem⁴².

Postacie leku i drogi podania

• Tabletki powlekane – dla dorosłych i dzieci powyżej 6 lat¹⁷.
• Syrop – szczególnie dla dzieci od 2 roku życia⁴.
• Krople doustne – można rozcieńczać w wodzie, odpowiednie dla dzieci od 2 lat³⁵.
• Roztwór doustny – do stosowania u dorosłych i dzieci od 2 lat².
• Tabletki o przedłużonym uwalnianiu z pseudoefedryną – stosowane dwa razy dziennie, wyłącznie dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat⁶.

Dawkowanie cetyryzyny w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

• Dzieci 2-6 lat: 2,5 mg dwa razy dziennie (np. 2,5 ml syropu lub 5 kropli dwa razy na dobę)⁴²³⁵.
• Dzieci 6-12 lat: 5 mg dwa razy dziennie (np. pół tabletki dwa razy na dobę, 5 ml syropu dwa razy na dobę lub 10 kropli dwa razy na dobę)⁴¹⁷³⁵.
• Młodzież powyżej 12 lat: 10 mg raz na dobę (1 tabletka, 10 ml syropu, 10 ml roztworu doustnego lub 20 kropli)¹⁴²³⁵.

Dzieciom poniżej 6 lat nie należy podawać cetyryzyny w postaci tabletek, ponieważ nie pozwala to na precyzyjne dobranie dawki¹⁸.

Osoby starsze

U pacjentów w podeszłym wieku, którzy mają prawidłową czynność nerek, nie ma potrzeby zmiany dawki. Jednak u osób z pogorszoną czynnością nerek należy dostosować dawkowanie według wskazówek dotyczących niewydolności nerek¹⁴³¹.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Cetyryzyna jest wydalana głównie przez nerki. Przy pogorszeniu ich pracy konieczne jest zmniejszenie dawki i/lub wydłużenie przerw między dawkami. Zalecane modyfikacje:

• Prawidłowa czynność nerek (eGFR ≥ 80 ml/min): 10 mg raz na dobę
• Łagodne zaburzenia (eGFR 50–79 ml/min): 10 mg raz na dobę
• Umiarkowane zaburzenia (eGFR 30–49 ml/min): 5 mg raz na dobę
• Ciężkie zaburzenia (eGFR <30 ml/min): 5 mg co drugi dzień
• Schyłkowa niewydolność nerek (eGFR <10–15 ml/min): Stosowanie przeciwwskazane

Dawkowanie u dzieci z zaburzeniami czynności nerek ustala się indywidualnie, uwzględniając wiek, masę ciała i klirens kreatyniny⁹¹⁰.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Nie jest konieczna zmiana dawki u osób z samymi zaburzeniami czynności wątroby. Jeśli jednak występuje jednocześnie niewydolność nerek, należy postępować według zaleceń dla pacjentów z niewydolnością nerek¹¹¹².

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

W dokumentacji nie wskazano szczegółowych zaleceń dotyczących dawkowania cetyryzyny u kobiet w ciąży i karmiących piersią. W takich przypadkach zawsze należy zachować ostrożność i rozważyć stosowanie leku wyłącznie, jeśli potencjalna korzyść przewyższa ryzyko⁴.

Dawkowanie w zależności od wskazania i połączenia z innymi substancjami

Cetyryzyna stosowana jest głównie w leczeniu objawów alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa (sezonowego i całorocznego) oraz w przewlekłej pokrzywce. W obu przypadkach dawki są takie same, zarówno dla dzieci, jak i dorosłych¹⁴²³. W preparatach złożonych, takich jak połączenie z pseudoefedryną, standardowa dawka to 1 tabletka (zawierająca 5 mg cetyryzyny i 120 mg pseudoefedryny) dwa razy dziennie. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby dawka powinna być zmniejszona zgodnie z ogólnymi zasadami modyfikacji dawkowania⁶.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

Zalecana maksymalna dawka dobowa dla dorosłych to 10 mg cetyryzyny. Przekroczenie tej ilości może prowadzić do działań niepożądanych, takich jak senność, zawroty głowy, bóle głowy, pobudzenie (szczególnie u dzieci), tachykardia czy zatrzymanie moczu¹³¹⁴¹⁵. W przypadku preparatów złożonych (np. z pseudoefedryną), nie należy przekraczać 2 tabletek na dobę, czyli 10 mg cetyryzyny i 240 mg pseudoefedryny⁶.

Podsumowanie dawkowania cetyryzyny w różnych grupach pacjentów