REKLAMA

Ogólne zasady dawkowania cefotaksymu

Cefotaksym jest antybiotykiem z grupy cefalosporyn trzeciej generacji, przeznaczonym wyłącznie do podawania pozajelitowego – czyli w formie zastrzyków domięśniowych lub dożylnych, a także w infuzji dożylnej1234.
Dawkowanie ustala się indywidualnie w zależności od:

Standardowe dawkowanie u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat

  • W zakażeniach lekkich i umiarkowanych: zwykle 1 g co 12 godzin (czyli 2 g na dobę)1234
  • W zakażeniach ciężkich: dawka może być zwiększona do 2 g co 6–8 godzin (czyli do 6–8 g na dobę), a w bardzo ciężkich przypadkach do 2 g co 4 godziny (maksymalnie 12 g na dobę)1274
  • W przypadku rzeżączki: jednorazowo 1 g domięśniowo8279

Sposób i droga podania

  • Cefotaksym podaje się domięśniowo (i.m.) lub dożylnie (i.v.), w tym także w infuzji dożylnej trwającej 20–60 minut106311
  • W przypadku większych dawek domięśniowych zaleca się podawać je w dwa różne miejsca, aby zmniejszyć ból6
  • Nie wolno podawać dożylnie roztworów cefotaksymu z lidokainą1011
Ważne: Dawki cefotaksymu dobiera się indywidualnie, uwzględniając wiek, masę ciała, ciężkość zakażenia oraz czynność nerek pacjenta. Przekroczenie zalecanej dawki może prowadzić do groźnych działań niepożądanych, w tym zaburzeń neurologicznych. W przypadku niewydolności nerek, konieczne jest zmniejszenie dawki, aby uniknąć ryzyka przedawkowania126513.

Dawkowanie cefotaksymu w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Dzieci do 12 lat: zazwyczaj 50–150 mg/kg masy ciała na dobę w 2–4 dawkach podzielonych814159
  • W bardzo ciężkich zakażeniach (np. zagrożenie życia): dawka może być zwiększona do 200 mg/kg masy ciała na dobę w dawkach podzielonych814159
  • Noworodki i wcześniaki: nie należy przekraczać 50 mg/kg masy ciała na dobę, chyba że zakażenie zagraża życiu – wtedy można rozważyć zwiększenie dawki do 150–200 mg/kg masy ciała na dobę814159
  • Wiek dziecka 0–7 dni: 50 mg/kg masy ciała co 12 godzin dożylnie89
  • Wiek 8–30 dni: 50 mg/kg masy ciała co 8 godzin dożylnie89

Pacjenci w podeszłym wieku

  • Stosuje się takie same dawki jak u dorosłych, ale należy zachować ostrożność, zwłaszcza u osób z zaburzoną czynnością nerek14513

Pacjenci z niewydolnością nerek

  • Przy klirensie kreatyniny powyżej 20 ml/min – nie ma potrzeby zmiany dawki616
  • Przy klirensie kreatyniny poniżej 20 ml/min – dawkę należy zmniejszyć o połowę bez zmiany częstotliwości podawania6513
  • W ciężkiej niewydolności nerek (klirens poniżej 5 ml/min): po dawce nasycającej 1 g, dawkę dobową należy zmniejszyć o połowę (np. 1 g co 12 godzin zamienić na 500 mg co 12 godzin)12513

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • Nie ma konieczności rutynowej modyfikacji dawki, jednak przy długotrwałym leczeniu należy monitorować czynność wątroby1718

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

  • Nie odnotowano działania teratogennego w badaniach na zwierzętach, jednak o stosowaniu decyduje lekarz po ocenie korzyści i ryzyka192021
  • Cefotaksym przenika do mleka matki – należy zachować ostrożność podczas karmienia piersią1920
Ważne informacje dotyczące przedawkowania i bezpieczeństwa stosowania cefotaksymu:

  • Podanie zbyt dużych dawek cefotaksymu może prowadzić do przemijającej encefalopatii, objawiającej się zaburzeniami świadomości, ruchami mimowolnymi lub drgawkami22232425
  • W razie przedawkowania należy natychmiast przerwać leczenie i zastosować leczenie objawowe. Lek może być usuwany z organizmu za pomocą hemodializy lub dializy otrzewnowej22232425
  • Nie istnieje specyficzne antidotum na przedawkowanie cefotaksymu2224

Zróżnicowanie dawkowania w zależności od wskazania

Dawkowanie cefotaksymu może się różnić w zależności od rodzaju zakażenia oraz jego ciężkości:

  • Zakażenia lekkie i umiarkowane: 1 g co 12 godzin (2 g/dobę)
  • Zakażenia ciężkie, w tym posocznica, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych: 2 g co 6–8 godzin (do 8 g/dobę), a w sytuacjach zagrażających życiu nawet do 12 g/dobę w podzielonych dawkach174
  • Niepowikłana rzeżączka: pojedyncze wstrzyknięcie 1 g domięśniowo879
  • Zapobieganie zakażeniom okołooperacyjnym: pojedyncza dawka 1 g na 30–90 minut przed zabiegiem121513

Podsumowanie – cefotaksym: elastyczne dawkowanie dopasowane do potrzeb pacjenta

Dawkowanie cefotaksymu wymaga indywidualnego podejścia i uwzględnienia wielu czynników, takich jak wiek, masa ciała, rodzaj i ciężkość zakażenia oraz czynność nerek. Stosowanie się do wytycznych pozwala na skuteczne i bezpieczne leczenie infekcji bakteryjnych różnego pochodzenia.

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli i młodzież powyżej 12 lat 1–2 g co 12 godzin; w ciężkich zakażeniach do 2 g co 4–8 godzin (maksymalnie 12 g/dobę)1234
Dzieci do 12 lat 50–150 mg/kg mc./dobę w 2–4 dawkach podzielonych; w ciężkich zakażeniach do 200 mg/kg mc./dobę814159
Noworodki i wcześniaki do 50 mg/kg mc./dobę w 2–4 dawkach podzielonych; w ciężkich zakażeniach do 200 mg/kg mc./dobę814159
Pacjenci w podeszłym wieku Dawka jak u dorosłych; ostrożność w niewydolności nerek14513
Pacjenci z niewydolnością nerek Zmniejszenie dawki o połowę przy klirensie <20 ml/min; w ciężkiej niewydolności dawka nasycająca 1 g, potem połowa standardowej dawki612513
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Stosowanie tylko po ocenie lekarza; ostrożność podczas karmienia piersią192021

Pytania i odpowiedzi

Jakie jest standardowe dawkowanie cefotaksymu u dorosłych?

Najczęściej stosuje się 1 g co 12 godzin, a w ciężkich zakażeniach dawkę można zwiększyć do 12 g na dobę w kilku dawkach podzielonych.1234

Jak podaje się cefotaksym dzieciom?

U dzieci stosuje się zwykle 50–150 mg/kg masy ciała na dobę w 2–4 dawkach podzielonych. W ciężkich zakażeniach dawka może być zwiększona do 200 mg/kg masy ciała na dobę.5678

Czy należy zmieniać dawkę cefotaksymu przy niewydolności nerek?

Tak, w ciężkiej niewydolności nerek dawkę dobową należy zmniejszyć o połowę, zachowując częstotliwość podawania.9101112

Jak długo trwa leczenie cefotaksymem?

Czas leczenia zależy od zakażenia, zwykle trwa do ustąpienia objawów plus 2–3 dni. W zakażeniach paciorkowcami grupa A leczenie powinno trwać minimum 10 dni.1314

Jakie są drogi podania cefotaksymu?

Cefotaksym podaje się domięśniowo lub dożylnie, w tym także w infuzji dożylnej.15161718

REKLAMA