Czym jest brodalumab i kiedy należy zachować ostrożność?
Brodalumab to przeciwciało monoklonalne wykorzystywane w leczeniu umiarkowanej i ciężkiej łuszczycy plackowatej u dorosłych pacjentów. Należy do grupy leków biologicznych, które wpływają na działanie układu odpornościowego, hamując procesy zapalne odpowiedzialne za objawy łuszczycy12. Lek ten blokuje aktywność białek zwanych interleukinami, które odgrywają ważną rolę w rozwoju stanów zapalnych w skórze2. W niektórych przypadkach brodalumab może być przeciwwskazany bezwzględnie, co oznacza, że nie wolno go stosować w żadnych okolicznościach, natomiast w innych – decyzja o leczeniu wymaga szczególnej ostrożności lub wcześniejszego przygotowania34.
Przeciwwskazania bezwzględne – kiedy brodalumab jest zakazany?
- Nadwrażliwość na brodalumab lub składniki pomocnicze – lek nie może być stosowany u osób, które są uczulone na brodalumab lub jakikolwiek inny składnik preparatu. Podanie leku w takim przypadku może wywołać ciężką reakcję alergiczną, w tym reakcję anafilaktyczną, która może zagrażać życiu35.
- Aktywna choroba Crohna – brodalumab jest przeciwwskazany u osób z aktywną chorobą Crohna, ponieważ może nasilać objawy tej choroby lub prowadzić do jej zaostrzenia34.
- Klinicznie istotne, czynne zakażenia (np. czynna gruźlica) – nie wolno stosować brodalumabu u osób z poważnymi, aktywnymi infekcjami, ponieważ lek może dodatkowo osłabić układ odpornościowy i nasilić przebieg zakażenia34.
Przeciwwskazania względne – kiedy potrzebna jest szczególna ocena lekarza?
W niektórych sytuacjach stosowanie brodalumabu jest możliwe tylko po dokładnej ocenie ryzyka i korzyści przez lekarza. Oto przykłady takich sytuacji:
- Nieswoiste zapalenie jelit w wywiadzie (np. choroba Crohna lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego) – u pacjentów, którzy w przeszłości chorowali na nieswoiste zapalenia jelit, brodalumab może być stosowany jedynie po bardzo dokładnej analizie, ponieważ istnieje ryzyko zaostrzenia tych chorób4.
- Depresja, myśli lub zachowania samobójcze w wywiadzie – u osób z depresją lub wcześniejszymi myślami i próbami samobójczymi decyzja o rozpoczęciu leczenia powinna być starannie przemyślana, a pacjent wymaga szczególnej obserwacji6.
- Gruźlica utajona – u osób z utajoną gruźlicą przed rozpoczęciem leczenia brodalumabem powinno się rozważyć leczenie przeciwgruźlicze7.
Kiedy należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania brodalumabu?
Niektóre sytuacje wymagają szczególnej uwagi podczas leczenia brodalumabem, choć nie są bezpośrednim przeciwwskazaniem do jego stosowania:
- Przewlekłe lub nawracające zakażenia – pacjenci z historią przewlekłych lub często powracających infekcji powinni być monitorowani, ponieważ brodalumab może zwiększać podatność na zakażenia5.
- Ryzyko reakcji alergicznych – u osób z tendencją do reakcji nadwrażliwości należy zachować czujność i przerwać leczenie w razie wystąpienia objawów alergii5.
- Szczepienia – przed rozpoczęciem terapii pacjent powinien mieć uzupełnione wszystkie obowiązkowe szczepienia. W trakcie leczenia nie wolno podawać szczepionek zawierających żywe drobnoustroje, ponieważ brodalumab może osłabić odpowiedź odpornościową na szczepienie7.
- Stosowanie innych leków wpływających na układ odpornościowy – bezpieczeństwo jednoczesnego podawania brodalumabu z innymi lekami immunosupresyjnymi nie zostało potwierdzone, dlatego należy zachować ostrożność przy takich połączeniach8.
- Ekspozycja kobiet w ciąży (szczepienia niemowląt) – jeśli brodalumab był stosowany w trzecim trymestrze ciąży, lekarz powinien rozważyć kwestię szczepień niemowląt szczepionkami zawierającymi żywe drobnoustroje7.
Dostosowanie dawki brodalumabu w powyższych przypadkach nie jest opisane w źródłowych dokumentach, jednak w razie wystąpienia ciężkich objawów, takich jak poważna infekcja, pogorszenie nastroju czy objawy alergiczne, konieczne może być czasowe lub trwałe przerwanie leczenia465.
- Brodalumab nie powinien być łączony z żywymi szczepionkami – szczepienia należy wykonać przed rozpoczęciem terapii.
- Pacjenci z przewlekłymi zakażeniami powinni być szczególnie obserwowani podczas leczenia.
- W przypadku pojawienia się objawów infekcji, depresji lub reakcji alergicznych leczenie należy przerwać.
- Bezpieczeństwo stosowania brodalumabu z innymi lekami immunosupresyjnymi nie zostało potwierdzone.
Tabela przeciwwskazań brodalumabu
| Przeciwwskazanie | Typ (bezwzględne/względne) |
|---|---|
| Nadwrażliwość na brodalumab lub składniki pomocnicze | Przeciwwskazane |
| Aktywna choroba Crohna | Przeciwwskazane |
| Klinicznie istotne, czynne zakażenia (np. czynna gruźlica) | Przeciwwskazane |
| Nieswoiste zapalenie jelit w wywiadzie | Należy zachować ostrożność |
| Depresja, myśli lub zachowania samobójcze w wywiadzie | Należy zachować ostrożność |
| Gruźlica utajona | Należy zachować ostrożność |
| Przewlekłe lub nawracające zakażenia | Należy zachować ostrożność |
| Ryzyko reakcji alergicznych | Należy zachować ostrożność |
| Szczepienia (szczepionki żywe) | Należy zachować ostrożność |
| Stosowanie innych leków immunosupresyjnych | Należy zachować ostrożność |
| Ekspozycja kobiet w ciąży (szczepienia niemowląt) | Należy zachować ostrożność |
Brodalumab – bezpieczeństwo stosowania a przeciwwskazania
Brodalumab to skuteczny lek biologiczny wykorzystywany w leczeniu łuszczycy plackowatej, ale jego stosowanie wymaga dokładnej oceny przez lekarza. Bezwzględne przeciwwskazania, takie jak aktywna choroba Crohna, poważne zakażenia czy uczulenie na lek, całkowicie wykluczają możliwość terapii. W wielu innych przypadkach, jak historia chorób jelit, depresja, przebyte zakażenia czy stosowanie innych leków osłabiających odporność, decyzja o leczeniu powinna być podejmowana indywidualnie, z zachowaniem szczególnej ostrożności i regularnym monitorowaniem pacjenta. Tylko przestrzeganie tych zasad pozwala na bezpieczne korzystanie z możliwości, jakie daje brodalumab w terapii łuszczycy346578.


















