Baklofen – dawkowanie leku

Ogólne zasady dawkowania baklofenu

Baklofen dostępny jest w kilku postaciach – najczęściej jako tabletki doustne oraz w formie roztworu do infuzji dooponowej (czyli podawanej bezpośrednio do przestrzeni podpajęczynówkowej wokół rdzenia kręgowego)¹². Sposób dawkowania zależy od postaci leku, wieku pacjenta, masy ciała, stanu zdrowia oraz drogi podania³⁴.

Dawkowanie doustne (tabletki)

• Dorośli: Leczenie rozpoczyna się od niskiej dawki, którą stopniowo się zwiększa. Zazwyczaj przez pierwsze 3 dni stosuje się 5 mg (pół tabletki 10 mg) trzy razy dziennie, następnie co 3 dni dawkę się zwiększa: 10 mg 3 razy dziennie, potem 15 mg 3 razy dziennie, a następnie 20 mg 3 razy dziennie³. U większości osób skuteczna dawka mieści się w zakresie 30–75 mg na dobę, podzielona na 3 dawki. W razie potrzeby dawkę można ostrożnie zwiększać. Maksymalna dawka dobowa to 100 mg³.
• Dzieci i młodzież do 18 lat: Leczenie zaczyna się od bardzo małej dawki – około 0,3 mg na każdy kilogram masy ciała dziecka na dobę, rozdzielonej na 2–4 dawki (najlepiej 4)⁵. Dawka podtrzymująca wynosi zwykle 0,75–2 mg/kg masy ciała na dobę. Maksymalnie dzieci do 8 lat mogą otrzymać 40 mg na dobę, a powyżej 8 lat – 60 mg na dobę. Baklofen w tabletkach nie jest zalecany u dzieci ważących poniżej 33 kg⁵.
• Sposób przyjmowania: Tabletki należy przyjmować podczas posiłków⁶.

Dawkowanie dooponowe (podanie przez pompę do przestrzeni podpajęczynówkowej)

• Dorośli: Dawka ustalana jest indywidualnie po podaniu tzw. dawki próbnej (najczęściej 25–50 mikrogramów baklofenu w bolusie). Następnie dobowa dawka początkowa zależy od czasu działania tej dawki próbnej: jeśli efekt utrzymuje się ponad 12 godzin, dawka próbna staje się dawką początkową; jeśli krócej – dawkę początkową stanowi podwójna dawka próbna⁴. Dawki dobowej nie powinno się zwiększać szybciej niż o 10–30% (spastyczność rdzeniowa) lub 5–15% (spastyczność mózgowa) na dobę. Dawka podtrzymująca to najczęściej 300–800 mikrogramów na dobę⁸. Zdarza się, że w wyjątkowych przypadkach konieczne jest podanie większych dawek, ale doświadczenie kliniczne z dawkami powyżej 1000 mikrogramów jest ograniczone.
• Dzieci od 4 do <18 lat: Dawka próbna to 25–50 mikrogramów na dobę, podawana przez nakłucie lędźwiowe. U dzieci, które nie odpowiadają na leczenie, dawkę można zwiększać o 25 mikrogramów na dobę co 24 godziny. Maksymalna dawka próbna to 100 mikrogramów na dobę. Dawka podtrzymująca mieści się w zakresie 25–200 mikrogramów na dobę (średnio 100 mikrogramów na dobę). Dzieci poniżej 4. roku życia nie powinny otrzymywać tej formy leczenia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa⁹.
• Sposób podawania: Lek podawany jest wyłącznie przez specjalistyczną pompę wszczepioną podskórnie, a cała procedura odbywa się w warunkach szpitalnych⁴.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

• Dawkowanie zależy od masy ciała i wieku. U dzieci poniżej 8 lat oraz ważących mniej niż 33 kg nie zaleca się stosowania tabletek baklofenu⁵. Dooponowo nie zaleca się podawania dzieciom poniżej 4 lat⁹.

Pacjenci w podeszłym wieku

• Dawkę należy zwiększać szczególnie ostrożnie, ponieważ osoby starsze są bardziej narażone na działania niepożądane⁵. W przypadku dooponowego podawania baklofenu nie wykazano szczególnych problemów, ale zaleca się ścisłe monitorowanie stanu pacjenta⁹.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

• Doustnie: U osób z niewydolnością nerek oraz dializowanych zaleca się zmniejszenie dawki do 5 mg na dobę⁶.
• Dooponowo: Może być konieczne zmniejszenie dawki, ale decyzja należy do lekarza, który ocenia stan kliniczny i poziom wydolności nerek¹⁰.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

• Doustnie: Zalecana jest ostrożność i regularna kontrola parametrów wątrobowych, zwłaszcza u osób z istniejącymi chorobami wątroby¹¹.
• Dooponowo: Nie jest wymagana modyfikacja dawki, ponieważ baklofen jest wydalany głównie przez nerki, a wątroba nie odgrywa istotnej roli w jego metabolizmie po podaniu dooponowym¹².

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

• Baklofen przenika przez łożysko oraz do mleka matki. Stosowanie w ciąży i w okresie karmienia piersią jest dopuszczalne jedynie wtedy, gdy przewidywane korzyści dla matki przewyższają możliwe ryzyko dla dziecka¹³.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

• Doustnie: Maksymalna dawka dobowa dla dorosłych to 100 mg³. U dzieci do 8 lat – 40 mg, powyżej 8 lat – 60 mg⁵.
• Dooponowo: Doświadczenie kliniczne z dawkami powyżej 1000 mikrogramów na dobę jest bardzo ograniczone i takie dawki stosuje się tylko w wyjątkowych sytuacjach pod ścisłym nadzorem szpitalnym¹⁴.
• Przedawkowanie: Objawy mogą obejmować senność, śpiączkę, zaburzenia oddychania, drgawki i inne groźne objawy neurologiczne. Nie istnieje swoista odtrutka – w przypadku podejrzenia przedawkowania konieczna jest szybka pomoc medyczna¹⁵¹⁶.

Dawkowanie w zależności od wskazania

Dawkowanie baklofenu może się różnić w zależności od przyczyny spastyczności (np. spastyczność pochodzenia rdzeniowego czy mózgowego). W przypadku dooponowego podawania u osób ze spastycznością pochodzenia mózgowego zaleca się mniejsze dawki i wolniejsze zwiększanie dawek niż u osób ze spastycznością pochodzenia rdzeniowego¹⁷. Również w leczeniu przewlekłym i doraźnym konieczna jest indywidualna ocena przez lekarza, z regularną kontrolą i dostosowywaniem dawki do potrzeb pacjenta.

¹⁷

Baklofen – najważniejsze zasady dawkowania w pigułce

Baklofen – bezpieczne dawkowanie i skuteczność terapii

Baklofen, stosowany zarówno doustnie, jak i dooponowo, wymaga indywidualnego podejścia i ścisłej kontroli lekarza, szczególnie przy zmianach dawek i u osób z chorobami nerek czy wątroby. Przestrzeganie zaleceń dotyczących stopniowego zwiększania i zmniejszania dawek oraz regularne monitorowanie objawów pozwala na bezpieczne i skuteczne leczenie spastyczności mięśni. Dla większości pacjentów stosowanie baklofenu zgodnie z opisanymi schematami przynosi wyraźną poprawę funkcjonowania i komfortu życia³⁸⁹.