Jak działa atowakwon?

Atowakwon należy do leków przeciwmalarycznych i jest stosowany w połączeniu z proguanilem. Obie substancje wzajemnie się uzupełniają, działając na różne etapy cyklu życiowego pasożyta Plasmodium falciparum, który wywołuje malarię. Atowakwon zaburza funkcjonowanie mitochondriów pasożyta, co uniemożliwia mu dalszy rozwój. Połączenie z proguanilem wzmacnia to działanie i zwiększa skuteczność terapii, szczególnie wobec szczepów opornych na inne leki przeciwmalaryczne123.

Wskazania do stosowania atowakwonu (w połączeniu z proguanilem)

Atowakwon nie jest stosowany samodzielnie – zawsze podaje się go razem z proguanilem, ponieważ takie połączenie jest skuteczniejsze i zalecane w oficjalnych wytycznych. Wskazania do stosowania tej kombinacji mogą się różnić w zależności od postaci leku oraz wieku lub masy ciała pacjenta456.

Ważne:

  • Kombinacja atowakwonu z proguanilem jest skuteczna w leczeniu i zapobieganiu malarii wywołanej przez Plasmodium falciparum, w tym szczepy oporne na inne leki.
  • Nie jest skuteczna wobec innych form pasożytów, takich jak hipnozoity Plasmodium vivax czy Plasmodium ovale, dlatego w przypadku tych zakażeń konieczne jest zastosowanie dodatkowych leków.
  • Nie zaleca się stosowania tego leczenia u dzieci o masie ciała poniżej 11 kg oraz w profilaktyce u osób o masie poniżej 40 kg.
  • Przy ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) należy wybrać inny lek.

Wskazania u dorosłych

U dorosłych atowakwon z proguanilem stosuje się w następujących sytuacjach:

  • Profilaktyka (zapobieganie) malarii – zwłaszcza w podróży do krajów, gdzie występują szczepy Plasmodium falciparum oporne na inne leki przeciwmalaryczne456.
  • Leczenie ostrej, niepowikłanej malarii wywołanej przez Plasmodium falciparum – dotyczy to zarówno szczepów wrażliwych, jak i opornych na inne leki przeciwmalaryczne456.

Wskazania u dzieci

Wskazania do stosowania atowakwonu z proguanilem u dzieci zależą od masy ciała:

  • Leczenie ostrej, niepowikłanej malarii u dzieci o masie ciała 11 kg lub większej456.
  • Profilaktyka malarii u dzieci o masie ciała powyżej 40 kg (czyli zwykle u nastolatków lub starszych dzieci)456.
  • Leczenie i profilaktyka nie są zalecane u dzieci o masie poniżej 11 kg (leczenie) oraz poniżej 40 kg (profilaktyka), ponieważ nie ustalono bezpieczeństwa i skuteczności takiego postępowania789.

Połączenie atowakwonu z proguanilem – dlaczego jest stosowane?

Połączenie tych dwóch substancji działa silniej niż każdy z nich osobno. Dzięki temu możliwe jest skuteczne zwalczanie zarówno pasożytów w fazie krwi, jak i wątroby, co przekłada się na lepsze efekty leczenia i profilaktyki malarii wywołanej przez Plasmodium falciparum123. Szczególnie ważne jest to w regionach, gdzie istnieje ryzyko zakażenia szczepami opornymi na inne leki.

Uwaga:

  • Atowakwon z proguanilem nie jest skuteczny w leczeniu malarii mózgowej oraz ciężkich powikłanych postaci malarii.
  • Nie działa na formy „uśpione” pasożyta (hipnozoity) obecne przy zakażeniu Plasmodium vivax i Plasmodium ovale – w takich przypadkach zaleca się dodatkowe leczenie innym lekiem.
  • W przypadku biegunki lub wymiotów w trakcie przyjmowania leku może dojść do osłabienia wchłaniania, ale nie zaobserwowano wyraźnego spadku skuteczności w profilaktyce. Jeśli jednak wystąpią wymioty w ciągu godziny od zażycia dawki, należy ją powtórzyć.
  • Nie zaleca się stosowania tego leczenia u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek.

Wskazania w szczególnych grupach pacjentów

  • Osoby starsze: Brak odrębnych wskazań czy przeciwwskazań w ChPL, zalecenia są takie same jak dla dorosłych.
  • Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek: Zaleca się stosowanie innych leków w leczeniu ostrej malarii, jeśli klirens kreatyniny wynosi poniżej 30 ml/min789.

Tabela wskazań

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Profilaktyka malarii (Plasmodium falciparum) Tak Tak, jeśli masa ciała > 40 kg Nie Tak Nie, jeśli ciężka niewydolność
Leczenie ostrej, niepowikłanej malarii (Plasmodium falciparum) Tak Tak, jeśli masa ciała > 11 kg Nie, jeśli masa ciała < 11 kg Tak Nie, jeśli ciężka niewydolność

Atowakwon z proguanilem – skuteczna profilaktyka i leczenie malarii

Atowakwon w połączeniu z proguanilem to obecnie jedno z najskuteczniejszych rozwiązań w profilaktyce oraz leczeniu niepowikłanej malarii wywołanej przez Plasmodium falciparum, także w przypadku szczepów opornych na inne leki. Stosowanie tej kombinacji jest precyzyjnie określone i zależne od wieku, masy ciała oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta. To ważna opcja zarówno dla dorosłych, jak i dla dzieci, które spełniają kryteria masy ciała. Przestrzeganie wytycznych dotyczących dawkowania oraz odpowiedni dobór pacjentów do leczenia zapewnia wysoką skuteczność i bezpieczeństwo terapii456.

Pytania i odpowiedzi

Na co stosuje się atowakwon z proguanilem?

Stosuje się w profilaktyce i leczeniu niepowikłanej malarii wywołanej przez Plasmodium falciparum u dorosłych i dzieci o określonej masie ciała.

Czy atowakwon z proguanilem można stosować u dzieci?

Tak, ale tylko w leczeniu dzieci o masie ciała powyżej 11 kg oraz w profilaktyce u dzieci powyżej 40 kg.

Czy można stosować atowakwon z proguanilem u osób z niewydolnością nerek?

Nie zaleca się stosowania u osób z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min).

Czy atowakwon z proguanilem działa na wszystkie rodzaje malarii?

Nie, nie działa na formy uśpione Plasmodium vivax i Plasmodium ovale. W tych przypadkach wymagane są dodatkowe leki.