Jak dawkować asfotazę alfa?
Asfotaza alfa jest lekiem stosowanym w terapii zastępczej u pacjentów z hipofosfatazją dziecięcą, czyli chorobą, która wpływa na prawidłowe tworzenie kości. Lek dostępny jest w postaci roztworu do wstrzykiwań podskórnych i należy go stosować wyłącznie według zaleceń lekarza specjalisty12.
Standardowa dawka i częstotliwość podawania
Zalecane dawkowanie asfotazy alfa zależy od masy ciała pacjenta. Najczęściej stosuje się dwa schematy:
- 2 mg na każdy kilogram masy ciała, podawane podskórnie trzy razy w tygodniu34
- 1 mg na każdy kilogram masy ciała, podawane podskórnie sześć razy w tygodniu34
Maksymalna zalecana dawka tygodniowa wynosi 6 mg na każdy kilogram masy ciała34. Czas trwania terapii jest długoterminowy i zależy od efektów leczenia oraz decyzji lekarza prowadzącego34.
Dostępne postacie i droga podania
Asfotaza alfa dostępna jest jako roztwór do wstrzykiwań w dwóch stężeniach: 40 mg/ml oraz 100 mg/ml. Lek podaje się wyłącznie podskórnie – nie należy go wstrzykiwać dożylnie ani domięśniowo56. Objętość pojedynczego wstrzyknięcia nie powinna przekraczać 1 ml. Jeżeli konieczne jest podanie większej ilości leku, należy wykonać kilka wstrzyknięć w różne miejsca56.
- Lek należy podawać wyłącznie podskórnie, stosując sterylne, jednorazowe igły i strzykawki o odpowiedniej pojemności.
- Miejsca wstrzyknięcia należy regularnie zmieniać, aby ograniczyć ryzyko reakcji skórnych i lipodystrofii.
- Pojedyncze wstrzyknięcie nie powinno przekraczać objętości 1 ml; w razie potrzeby dawkę dzieli się na kilka iniekcji.
- Pacjenci mogą nauczyć się samodzielnego wykonywania zastrzyków po odpowiednim przeszkoleniu.
Dawkowanie asfotazy alfa w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
Dawkowanie asfotazy alfa u dzieci i młodzieży jest ustalane tak samo jak u dorosłych, czyli na podstawie masy ciała. Lek jest przeznaczony do leczenia hipofosfatazji dziecięcej, a schemat dawkowania jest taki sam dla wszystkich grup wiekowych, zarówno dla najmłodszych dzieci, jak i młodzieży34.
Dorośli pacjenci
U dorosłych z hipofosfatazją dziecięcą nie ma potrzeby modyfikowania dawki – zalecane są takie same dawki jak u dzieci i młodzieży78.
Pacjenci w podeszłym wieku
Nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności stosowania asfotazy alfa u osób starszych. Z tego powodu nie można podać specyficznych zaleceń dotyczących dawkowania w tej grupie78.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
Nie badano bezpieczeństwa i skuteczności asfotazy alfa u osób z niewydolnością nerek. Nie ma zaleceń dotyczących dostosowania dawki w tej grupie – dawkowanie ustala lekarz na podstawie indywidualnej oceny78.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Podobnie jak w przypadku niewydolności nerek, nie oceniano bezpieczeństwa i skuteczności asfotazy alfa u osób z zaburzeniami pracy wątroby. Nie można zalecić specyficznego schematu dawkowania dla tej grupy56.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
Nie przeprowadzono odpowiednich badań dotyczących bezpieczeństwa stosowania asfotazy alfa u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Decyzję o zastosowaniu leku podejmuje lekarz, indywidualnie oceniając potencjalne korzyści i ryzyko910.
Maksymalna dawka i postępowanie w przypadku pominięcia dawki
Maksymalna zalecana dawka asfotazy alfa to 6 mg/kg masy ciała na tydzień34. W badaniach klinicznych stosowano dawki do 28 mg/kg/tydzień, jednak nie zaobserwowano zwiększonego ryzyka działań niepożądanych, ale nie ustalono poziomu dawki, który powodowałby przedawkowanie1112. W przypadku pominięcia dawki nie należy podwajać kolejnej dawki, aby ją uzupełnić78.
- Nie należy przekraczać maksymalnej tygodniowej dawki 6 mg/kg masy ciała.
- W przypadku pominięcia dawki – nie wolno stosować dawki podwójnej, lecz kontynuować leczenie według harmonogramu.
- Każde zmiany dawkowania powinny być ustalane wyłącznie przez lekarza.
- Brak jest wystarczających danych dotyczących stosowania leku u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby oraz u kobiet w ciąży – decyzję o leczeniu podejmuje lekarz.
Tabela: Podsumowanie schematów dawkowania asfotazy alfa
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli z hipofosfatazją dziecięcą | 2 mg/kg masy ciała 3 razy w tygodniu lub 1 mg/kg masy ciała 6 razy w tygodniu podskórnie (maks. 6 mg/kg/tydzień) |
| Dzieci i młodzież | Jak u dorosłych – dawka ustalana na podstawie masy ciała, te same schematy |
| Osoby starsze | Brak danych – nie ustalono specyficznego schematu dawkowania |
| Pacjenci z niewydolnością nerek | Brak danych – dawkowanie ustala lekarz indywidualnie |
| Pacjenci z niewydolnością wątroby | Brak danych – dawkowanie ustala lekarz indywidualnie |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Lek stosowany tylko po indywidualnej ocenie przez lekarza |
Asfotaza alfa – indywidualne podejście do dawkowania
Dawkowanie asfotazy alfa zawsze powinno być ustalane indywidualnie przez lekarza i regularnie monitorowane. Stosowanie leku wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń oraz kontroli stanu zdrowia, zwłaszcza u dzieci, kobiet w ciąży, osób starszych oraz pacjentów z innymi chorobami przewlekłymi. Dzięki odpowiedniemu dawkowaniu możliwe jest skuteczne wspieranie mineralizacji kości i poprawa jakości życia osób z hipofosfatazją dziecięcą34.


















