Bezpieczeństwo stosowania aprepitantu – najważniejsze informacje

Aprepitant wymaga szczególnej ostrożności u osób z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, a także podczas stosowania z niektórymi lekami, zwłaszcza metabolizowanymi przez enzym CYP3A4123.

Stosowanie u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią

  • Aprepitant nie powinien być stosowany w ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Brakuje danych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania u kobiet ciężarnych456.
  • Badania na zwierzętach nie wykazały wyraźnego szkodliwego wpływu na ciążę czy rozwój płodu, jednak nie można całkowicie wykluczyć ryzyka dla ludzi65.
  • Nie wiadomo, czy aprepitant przenika do mleka kobiecego. Wiadomo natomiast, że przenika do mleka szczurów, dlatego nie zaleca się karmienia piersią podczas leczenia76.
  • Podczas stosowania aprepitantu oraz przez dwa miesiące po zakończeniu leczenia należy stosować dodatkowe niehormonalne metody antykoncepcji, ponieważ lek może osłabiać skuteczność hormonalnych środków antykoncepcyjnych859.

Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn

  • Nie ma dowodów, że aprepitant istotnie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługi maszyn, jednak po jego zastosowaniu mogą pojawić się zawroty głowy lub uczucie zmęczenia1011.
  • W przypadku wystąpienia tych objawów należy zachować ostrożność podczas wykonywania czynności wymagających skupienia12.
Ważne: Aprepitant może wpływać na działanie wielu innych leków, w tym leków stosowanych w chemioterapii, kortykosteroidów, doustnych środków antykoncepcyjnych oraz leków przeciwzakrzepowych takich jak warfaryna. W czasie leczenia oraz przez dwa tygodnie po zakończeniu terapii konieczne może być monitorowanie niektórych parametrów (np. INR u osób przyjmujących warfarynę). Ponadto, podczas stosowania aprepitantu należy unikać jednoczesnego przyjmowania leków silnie wpływających na aktywność enzymu CYP3A4 (np. ryfampicyny, ketokonazolu, niektórych leków przeciwpadaczkowych oraz preparatów dziurawca), gdyż może to prowadzić do niebezpiecznych zmian stężenia leków w organizmie131415.

Interakcje z alkoholem

  • Brak danych o bezpośrednich interakcjach aprepitantu z alkoholem, jednak ze względu na możliwe działania niepożądane (takie jak zawroty głowy czy zmęczenie), zaleca się zachowanie ostrożności podczas spożywania alkoholu w trakcie leczenia10.

Stosowanie u osób z niewydolnością nerek

  • Nie jest konieczne dostosowywanie dawki aprepitantu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, ani u osób poddawanych hemodializie161718.
  • Farmakokinetyka aprepitantu nie ulega istotnej zmianie u tych pacjentów19.

Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby

  • U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby nie jest konieczna modyfikacja dawki aprepitantu1617.
  • W przypadku umiarkowanych zaburzeń wątroby należy zachować ostrożność, ponieważ dostępne dane są ograniczone, a u osób z ciężkimi zaburzeniami brak jest danych – stosowanie w tej grupie nie jest zalecane32.

Stosowanie aprepitantu u seniorów

  • Nie jest konieczne dostosowywanie dawki u osób starszych – lek może być stosowany bez modyfikacji dawkowania161718.
  • Różnice w parametrach farmakokinetycznych u osób starszych nie mają znaczenia klinicznego20.

Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności

  • Pacjenci przyjmujący leki metabolizowane przez CYP3A4 (np. cyklosporyna, takrolimus, niektóre chemioterapeutyki) – mogą być narażeni na zmiany stężenia tych leków w organizmie32.
  • Osoby z rzadkimi zaburzeniami wrodzonymi, jak nietolerancja fruktozy czy zespół złego wchłaniania glukozy i galaktozy, nie powinny przyjmować aprepitantu w kapsułkach ze względu na obecność sacharozy21.
  • Nie zaleca się stosowania aprepitantu u dzieci poniżej 12. roku życia w postaci kapsułek, a bezpieczeństwo i skuteczność u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat nie zostały w pełni ustalone dla wszystkich postaci leku1622.
Ważne:

  • Aprepitant nie powinien być stosowany jednocześnie z niektórymi lekami, m.in. pimozydem, terfenadyną, astemizolem i cyzaprydem – takie połączenie może prowadzić do poważnych lub zagrażających życiu reakcji2324.
  • Podczas leczenia i do dwóch miesięcy po zakończeniu terapii aprepitantem kobiety powinny stosować dodatkowe zabezpieczenie przed ciążą, ponieważ lek może osłabiać działanie hormonalnych środków antykoncepcyjnych85.
  • Pacjenci przyjmujący warfarynę powinni mieć regularnie kontrolowany czas protrombinowy (INR) podczas leczenia aprepitantem i przez dwa tygodnie po jego zakończeniu925.
  • Nie zaleca się stosowania aprepitantu z preparatami dziurawca ani z lekami silnie indukującymi CYP3A4 (np. ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital), ponieważ mogą one znacznie obniżyć skuteczność aprepitantu26.

Podsumowanie – aprepitant: bezpieczeństwo i środki ostrożności

Grupa pacjentów Możliwość stosowania Uwagi
Osoby w podeszłym wieku Można stosować Bez konieczności modyfikacji dawki
Pacjenci z zaburzeniami nerek Można stosować Brak konieczności modyfikacji dawki, także u osób dializowanych
Pacjenci z zaburzeniami wątroby Ostrożność Bezpieczny w łagodnych zaburzeniach, w umiarkowanych – ograniczone dane, w ciężkich – nie zalecany
Kobiety w ciąży Zalecane unikanie Stosować tylko, jeśli bezwzględnie konieczne
Karmienie piersią Nie zalecane Brak danych o przenikaniu do mleka kobiecego
Pacjenci stosujący warfarynę Można stosować Monitorować INR przez dwa tygodnie po leczeniu
Stosowanie z alkoholem Zachować ostrożność Możliwe nasilenie działań niepożądanych, brak danych o interakcji
Prowadzenie pojazdów Zachować ostrożność Może wywołać zawroty głowy lub zmęczenie
Dzieci i młodzież Nie zalecane (kapsułki poniżej 12 lat) Bezpieczeństwo i skuteczność nieustalone dla wszystkich postaci leku
Pacjenci z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy i galaktozy, niedoborem sacharazy-izomaltazy Przeciwwskazane Obecność sacharozy w kapsułkach

Pytania i odpowiedzi

Czy aprepitant można stosować u osób starszych?

Tak, aprepitant można stosować u osób starszych bez konieczności zmiany dawki.1

Czy aprepitant można stosować w ciąży lub podczas karmienia piersią?

Nie zaleca się stosowania aprepitantu w ciąży i podczas karmienia piersią, chyba że jest to bezwzględnie konieczne.2

Czy aprepitant wpływa na skuteczność tabletek antykoncepcyjnych?

Tak, aprepitant może zmniejszać skuteczność hormonalnych środków antykoncepcyjnych – zaleca się stosowanie dodatkowych metod zabezpieczenia.3

Czy aprepitant można stosować u osób z niewydolnością nerek?

Tak, nie ma konieczności zmiany dawki aprepitantu u osób z niewydolnością nerek, także dializowanych.4

Jakie są główne przeciwwskazania do stosowania aprepitantu?

Aprepitant jest przeciwwskazany przy nadwrażliwości na lek, ciężkich zaburzeniach wątroby, jednoczesnym stosowaniu niektórych leków (np. pimozyd, terfenadyna, cyzapryd) i w przypadku niektórych chorób metabolicznych.5