Ogólne zasady dawkowania antytrombiny III
Antytrombina III jest dostępna jako proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji dożylnej123. Dawka preparatu wyrażana jest w jednostkach międzynarodowych (j.m.), a jej wielkość oraz częstotliwość podawania zależą od przyczyny niedoboru, stanu klinicznego pacjenta, aktualnego poziomu antytrombiny we krwi oraz obecności czynników ryzyka zakrzepicy456.
- Standardowa dawka początkowa u dorosłych z wrodzonym niedoborem wynosi zwykle 30–50 j.m./kg masy ciała789.
- W przypadku nabytego niedoboru antytrombiny III, dawkowanie i czas trwania terapii zależą od poziomu antytrombiny w osoczu, objawów oraz ciężkości stanu klinicznego46.
- Dawkę i częstotliwość podawania należy każdorazowo ustalać na podstawie badań laboratoryjnych i obserwacji stanu pacjenta789.
- Po osiągnięciu docelowej aktywności antytrombiny, konieczne jest utrzymywanie jej poziomu powyżej 80% normy, chyba że lekarz zdecyduje inaczej ze względu na szczególne okoliczności kliniczne789.
Dawkę początkową wylicza się na podstawie wzoru, który uwzględnia masę ciała pacjenta oraz różnicę między pożądanym a aktualnym poziomem antytrombiny w osoczu. Wzory te są nieco różne w zależności od produktu, jednak najczęściej stosuje się:
- Dla Antithrombin III NF Takeda: masa ciała (kg) × (poziom docelowy – obecna aktywność [%]) × 0,510.
- Dla KYBERNIN P: masa ciała (kg) × (100 – obecna aktywność [%]) × 2/311.
- Dla Atenativ: masa ciała (kg) × (stężenie docelowe – faktyczna aktywność [%])12.
Dawkę należy monitorować poprzez oznaczanie aktywności antytrombiny przynajmniej dwa razy dziennie do czasu stabilizacji, a następnie raz dziennie, najlepiej tuż przed kolejną infuzją789.
Dostępne postacie leku i drogi podania
- Antytrombina III dostępna jest jako liofilizowany proszek do sporządzania roztworu do infuzji dożylnej123.
- Po rozpuszczeniu w wodzie do wstrzykiwań, stężenie wynosi 50 j.m./ml123.
- Podanie odbywa się wyłącznie dożylnie, w powolnej infuzji131415.
- Maksymalna szybkość wlewu to 4–5 ml/min lub do 300 j.m./min (w zależności od produktu)131415.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Dla dzieci poniżej 6 roku życia brak jest wystarczających danych do zalecenia stosowania antytrombiny III13.
- Dla dzieci i młodzieży (wg KYBERNIN P) dawka wynosi 40–60 j.m./kg masy ciała na dobę, zależnie od stanu układu krzepnięcia8.
- Dla produktów takich jak Atenativ, nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności stosowania u dzieci i młodzieży – brak danych15.
Pacjenci w podeszłym wieku
- Nie ma szczególnych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki wyłącznie ze względu na wiek; jednak dawkę należy dostosowywać do stanu klinicznego i funkcji narządów46.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- Nie określono bezpieczeństwa i skuteczności stosowania antytrombiny III u pacjentów z niewydolnością nerek – brak danych, dawkowanie powinno być bardzo ostrożne i pod ścisłą kontrolą15.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- Brak szczegółowych danych dotyczących modyfikacji dawki. U pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, terapia antytrombiną III może być wskazana w przypadku interwencji chirurgicznej lub krwotoku, zwłaszcza gdy stosowane są koncentraty czynników krzepnięcia16.
Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią
- Stosowanie antytrombiny III w okresie ciąży i okołoporodowym jest możliwe w przypadku wrodzonego niedoboru, zwłaszcza podczas zabiegów chirurgicznych lub porodu1617.
- Brak szczegółowych danych dotyczących stosowania podczas karmienia piersią15.
- U dzieci, osób starszych oraz pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby dawkowanie powinno być szczególnie ostrożne i zawsze ustalane indywidualnie.
- Podczas stosowania z heparyną należy regularnie kontrolować parametry krzepnięcia, aby uniknąć nadmiernego zmniejszenia krzepliwości krwi1819.
- W przypadku przedłużonego leczenia heparyną, poziom antytrombiny może się obniżać, co wymaga codziennego monitorowania2021.
- Nie wykazano objawów przedawkowania antytrombiny III w badaniach klinicznych222324.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
Dawkowanie antytrombiny III może różnić się w zależności od wskazania, jednak głównym celem jest uzyskanie i utrzymanie aktywności antytrombiny powyżej 80% normy. W szczególnych sytuacjach klinicznych, takich jak interwencje chirurgiczne, okres okołoporodowy czy brak reakcji na heparynę, lekarz może dostosować docelowy poziom aktywności antytrombiny do indywidualnych potrzeb pacjenta1617.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
- Nie określono jednoznacznie maksymalnej dawki dobowej antytrombiny III – dawkę ustala się w oparciu o aktualny stan pacjenta i wyniki badań laboratoryjnych456.
- W badaniach klinicznych nie stwierdzono objawów przedawkowania antytrombiny III222324.
Dawkowanie antytrombiny III – podsumowanie w tabeli
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | 30–50 j.m./kg mc. jako dawka początkowa; następnie dawka i częstotliwość według poziomu antytrombiny i stanu klinicznego789 |
| Dzieci powyżej 6 r.ż. | 40–60 j.m./kg mc./dobę (wg KYBERNIN P), zależnie od stanu klinicznego8 |
| Dzieci poniżej 6 r.ż. | Brak wystarczających danych, nie zaleca się rutynowego stosowania13 |
| Osoby starsze | Dawkowanie jak u dorosłych, z indywidualnym dostosowaniem do stanu zdrowia46 |
| Niewydolność nerek | Brak danych – ostrożność, dawkowanie indywidualne pod kontrolą laboratoryjną15 |
| Niewydolność wątroby | Brak szczegółowych danych – indywidualizacja dawkowania, możliwe zastosowanie w ciężkich przypadkach16 |
| Kobiety w ciąży | Możliwe stosowanie w uzasadnionych przypadkach wrodzonego niedoboru1617 |
Antytrombina III – dawkowanie pod stałą kontrolą
Dawkowanie antytrombiny III wymaga indywidualnego podejścia, dostosowania do aktualnych wyników badań oraz stanu klinicznego pacjenta. Szczególnej ostrożności wymaga stosowanie u dzieci, osób starszych oraz pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby. Regularne monitorowanie poziomu antytrombiny i odpowiednia modyfikacja dawek pozwalają skutecznie zapobiegać powikłaniom zakrzepowym, zapewniając jednocześnie bezpieczeństwo terapii789.


















