Stosowanie leków u dzieci – dlaczego wymaga szczególnej ostrożności?
Dzieci nie są „małymi dorosłymi” – ich organizmy inaczej przetwarzają leki, co wpływa na ich działanie, wchłanianie oraz wydalanie. Procesy metaboliczne u dzieci przebiegają w odmienny sposób, dlatego leki mogą wywoływać u nich inne efekty lub skutki uboczne niż u dorosłych1. Z tego powodu każdy lek stosowany u najmłodszych musi być dokładnie przebadany pod kątem bezpieczeństwa, a dawkowanie musi być dostosowane do wieku i masy ciała.
Anakinra – zakres stosowania u dzieci
Anakinra to lek w formie roztworu do wstrzykiwań, który jest antagonistą receptora interleukiny-1. U dzieci i młodzieży nie jest on stosowany we wszystkich wskazaniach, w których jest używany u dorosłych. U pacjentów pediatrycznych anakinra jest dopuszczona do leczenia wybranych autozapalnych zespołów gorączek okresowych oraz choroby Stilla, ale tylko w określonych warunkach:
- Może być stosowana u niemowląt, dzieci i młodzieży w wieku 8 miesięcy i starszych oraz o masie ciała co najmniej 10 kg23.
- Wskazania obejmują: okresowe zespoły zależne od kriopiryny (CAPS), w tym NOMID/CINCA, zespół Muckle-Wellsa, zespół rodzinnej zimnej pokrzywki, rodzinną gorączkę śródziemnomorską (FMF) oraz chorobę Stilla, w tym postać układową młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów (uMIZS)34.
- W przypadku FMF anakinra może być stosowana w połączeniu z kolchicyną, jeśli to konieczne3.
Nie jest natomiast przeznaczona dla dzieci w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów czy COVID-19, gdzie stosowanie ogranicza się wyłącznie do dorosłych2.
- Anakinra może być stosowana u dzieci wyłącznie w określonych wskazaniach i po ukończeniu 8 miesięcy życia oraz przy masie ciała minimum 10 kg3.
- Nie należy stosować tego leku u dzieci z innymi chorobami, niż te wymienione w oficjalnych wskazaniach.
- Lek podawany jest wyłącznie w formie iniekcji podskórnych.
- W przypadku braku danych klinicznych dotyczących innych grup wiekowych lub wskazań, lek nie powinien być stosowany.
Dawkowanie anakinry u dzieci
Dawkowanie anakinry u dzieci zależy od masy ciała i wieku oraz wskazania do leczenia. W przypadku leczenia dzieci i młodzieży w wieku od 8 miesięcy i o masie ciała co najmniej 10 kg, dawkowanie powinno być ustalone indywidualnie w zależności od choroby i zaleceń lekarza. W niektórych przypadkach może być konieczne dostosowanie dawki, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek5.
- Brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności u dzieci młodszych niż 8 miesięcy lub o masie ciała poniżej 10 kg – w tych grupach wiekowych lek nie jest stosowany3.
- W przypadku niewydolności nerek u dzieci, dawkowanie może wymagać indywidualnej korekty i większej ostrożności5.
Bezpieczeństwo stosowania i środki ostrożności u dzieci
Stosowanie anakinry u dzieci wymaga szczególnej ostrożności z uwagi na możliwość wystąpienia działań niepożądanych oraz konieczność ścisłego monitorowania niektórych parametrów:
- Nie wolno stosować leku u dzieci z nadwrażliwością na anakinrę lub białka Escherichia coli6.
- Leczenia nie należy rozpoczynać u dzieci z neutropenią (zmniejszoną liczbą neutrofili)6.
- Podczas terapii konieczne jest regularne monitorowanie liczby neutrofili, szczególnie w pierwszych miesiącach leczenia7.
- Możliwe jest wystąpienie poważnych infekcji – u dzieci z aktywną infekcją leczenia nie należy rozpoczynać8.
- Opisywano przypadki reakcji alergicznych, w tym poważnych, oraz pojedyncze przypadki zapalenia wątroby i zaburzeń płucnych, zwłaszcza u dzieci z chorobą Stilla179.
- Nie należy podawać szczepionek zawierających żywe mikroorganizmy w trakcie leczenia anakinrą10.
- Monitorowanie liczby neutrofili i czynności wątroby jest szczególnie ważne w pierwszym miesiącu terapii oraz u dzieci z chorobą Stilla1117.
- W razie wystąpienia ciężkich reakcji alergicznych, infekcji lub innych poważnych działań niepożądanych należy natychmiast przerwać leczenie.
- U dzieci z zespołem DRESS (reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi) terapia powinna być przerwana12.
- Nie należy łączyć anakinry z antagonistami TNF-α, gdyż zwiększa to ryzyko powikłań13.
Tabela: Stosowanie anakinry u dzieci i młodzieży
| Grupa wiekowa | Możliwość stosowania | Dawkowanie |
|---|---|---|
| Niemowlęta (0–8 miesięcy) lub <10 kg | Nie zaleca się | Brak danych |
| Dzieci (≥8 miesięcy – 12 lat) i ≥10 kg | Możliwe, tylko w wybranych wskazaniach | Według zaleceń lekarza, zależnie od choroby i masy ciała |
| Młodzież (≥12 lat) i ≥10 kg | Możliwe, tylko w wybranych wskazaniach | Według zaleceń lekarza, jak u młodszych dzieci lub dorosłych |
Anakinra – bezpieczna terapia w określonych sytuacjach pediatrycznych
Anakinra jest lekiem, którego stosowanie u dzieci jest możliwe wyłącznie w określonych wskazaniach, przy zachowaniu ścisłych kryteriów dotyczących wieku i masy ciała. Wskazana jest dla dzieci od 8. miesiąca życia, ważących co najmniej 10 kg, zmagających się z rzadkimi chorobami autozapalnymi, takimi jak CAPS, FMF czy choroba Stilla. Każda decyzja o włączeniu anakinry powinna być poprzedzona indywidualną oceną stanu zdrowia dziecka oraz uwzględnieniem potencjalnych przeciwwskazań i koniecznością ścisłego monitorowania w trakcie terapii231.


















