REKLAMA

Ogólne zasady dawkowania amoksycyliny

Amoksycylina jest antybiotykiem stosowanym w leczeniu wielu różnych zakażeń bakteryjnych. Można ją przyjmować doustnie (w postaci tabletek, kapsułek, zawiesiny lub tabletek do sporządzania zawiesiny) lub dożylnie (w postaci roztworu do wstrzykiwań lub infuzji). Schemat dawkowania zależy od rodzaju i ciężkości zakażenia, wieku, masy ciała oraz funkcji nerek i wątroby pacjenta1234.

W przypadku zakażeń o łagodnym i umiarkowanym przebiegu, najczęściej stosowane są dawki 250 mg do 500 mg co 8 godzin lub 750 mg do 1 g co 12 godzin u dorosłych i dzieci o masie ciała co najmniej 40 kg23. W cięższych zakażeniach dawki mogą być zwiększane nawet do 1 g co 8 godzin. W leczeniu niektórych schorzeń, takich jak choroba z Lyme czy eradykacja Helicobacter pylori, stosuje się specjalne schematy dawkowania opisane poniżej5.

Dawkowanie amoksycyliny w połączeniu z kwasem klawulanowym

Amoksycylina bywa również stosowana w połączeniu z kwasem klawulanowym, który zwiększa jej skuteczność wobec bakterii opornych. W takich przypadkach dawkowanie jest wyrażane jako suma obu składników (np. 500 mg + 100 mg, 1000 mg + 200 mg) i także zależy od postaci leku, wieku pacjenta i rodzaju zakażenia64.

Dostępne postacie i drogi podania

  • Tabletki, kapsułki, tabletki do sporządzania zawiesiny doustnej – podawane doustnie, zwykle 2–3 razy na dobę
  • Zawiesina doustna – szczególnie zalecana u dzieci, z możliwością dostosowania dawki do masy ciała
  • Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji – stosowany dożylnie, najczęściej w szpitalu, w przypadku cięższych zakażeń lub u pacjentów, którzy nie mogą przyjmować leków doustnie
Ważne: Dawka amoksycyliny, częstotliwość jej podawania i czas trwania leczenia zależą od wielu czynników, takich jak wiek, masa ciała, rodzaj zakażenia oraz wydolność nerek i wątroby. Należy zawsze stosować się do zaleceń lekarza i nie zmieniać samodzielnie dawkowania, nawet jeśli objawy ustąpią wcześniej. Zbyt krótkie lub nieprawidłowe leczenie może prowadzić do nawrotu infekcji lub rozwoju oporności bakterii na antybiotyki12.

Dawkowanie amoksycyliny u dorosłych i dzieci powyżej 40 kg

  • Standardowe dawki: 250–500 mg co 8 godzin lub 750 mg–1 g co 12 godzin, w zależności od wskazania i ciężkości zakażenia123
  • W ciężkich zakażeniach: 750 mg–1 g co 8 godzin5
  • Leczenie ostrego zapalenia pęcherza moczowego: 3 g dwa razy na dobę przez jeden dzień23
  • Zapobieganie zapaleniu wsierdzia: 2 g doustnie w pojedynczej dawce na 30–60 minut przed zabiegiem53
  • Eradykacja Helicobacter pylori: 750 mg–1 g dwa razy na dobę przez 7 dni, w skojarzeniu z innymi lekami23
  • Choroba z Lyme (wczesna postać): 500 mg–1 g co 8 godzin do maksymalnej dawki 4 g na dobę przez 10–21 dni5
  • Choroba z Lyme (późna postać): 500 mg–2 g co 8 godzin do maksymalnej dawki 6 g na dobę przez 10–30 dni5

Dawkowanie amoksycyliny u dzieci poniżej 40 kg

  • Standardowo: 20–90 mg/kg masy ciała na dobę w dawkach podzielonych (dwie lub trzy dawki dziennie), w zależności od rodzaju zakażenia i ciężkości choroby78
  • W cięższych zakażeniach: do 90 mg/kg masy ciała na dobę
  • W zakażeniach takich jak dur brzuszny: 100 mg/kg masy ciała na dobę w trzech dawkach podzielonych78
  • Zapobieganie zapaleniu wsierdzia: 50 mg/kg masy ciała w pojedynczej dawce na 30–60 minut przed zabiegiem
  • Choroba z Lyme (wczesna postać): 25–50 mg/kg masy ciała na dobę w trzech dawkach podzielonych przez 10–21 dni
  • Choroba z Lyme (późna postać): 100 mg/kg masy ciała na dobę w trzech dawkach podzielonych przez 10–30 dni

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Osoby w podeszłym wieku

Nie jest konieczna modyfikacja dawki, o ile nie występują zaburzenia czynności nerek12.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • GFR (klirens kreatyniny) powyżej 30 ml/min: brak konieczności modyfikacji dawki
  • GFR 10–30 ml/min: maksymalnie 500 mg dwa razy na dobę (dorośli i dzieci ≥40 kg); u dzieci <40 kg – 15 mg/kg mc. dwa razy na dobę (maksymalnie 500 mg dwa razy na dobę)
  • GFR poniżej 10 ml/min: maksymalnie 500 mg na dobę w jednej dawce (dorośli i dzieci ≥40 kg); u dzieci <40 kg – 15 mg/kg mc. raz na dobę (maksymalnie 500 mg)
  • Pacjenci poddawani hemodializie: dodatkowa dawka przed i po dializie, szczegóły ustala lekarz91011
  • Dializa otrzewnowa: maksymalna dawka 500 mg na dobę

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

W tej grupie zaleca się ostrożność i regularną kontrolę czynności wątroby podczas leczenia. Nie ma szczegółowych wytycznych co do zmiany dawki, ale monitorowanie stanu zdrowia jest niezbędne91012.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

Amoksycylina może być stosowana w okresie ciąży oraz w trakcie karmienia piersią, ale wyłącznie wtedy, gdy korzyści z leczenia przewyższają potencjalne ryzyko dla matki i dziecka. W przypadku bezobjawowego bakteriomoczu w ciąży zalecane są te same dawki, co u innych dorosłych53.

Warto wiedzieć:

  • Dawkowanie amoksycyliny zawsze ustala lekarz, biorąc pod uwagę indywidualne potrzeby pacjenta.
  • W przypadku leków dożylnych (np. w połączeniu z kwasem klawulanowym) stosuje się inne schematy dawkowania niż przy lekach doustnych.
  • Nie wolno przekraczać maksymalnych dawek dobowych, aby uniknąć działań niepożądanych, takich jak zaburzenia pracy nerek lub drgawki.
  • W razie konieczności stosowania dużych dawek, lekarz może zdecydować o zmianie preparatu lub drogi podania.

Dawkowanie amoksycyliny w zależności od wskazania

Dawkowanie amoksycyliny może różnić się w zależności od rodzaju zakażenia:

  • W zakażeniach łagodnych i umiarkowanych stosuje się niższe dawki, natomiast w ciężkich zakażeniach (np. zapalenie kości i szpiku, ciężkie zakażenia dróg oddechowych) konieczne są wyższe dawki i częstsze podania523
  • W leczeniu choroby z Lyme lub eradykacji Helicobacter pylori stosuje się specjalne, wyższe dawki przez określony czas
  • W zapobieganiu zapaleniu wsierdzia zalecana jest jednorazowa dawka podana przed zabiegiem

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

Maksymalna dawka dobowa amoksycyliny różni się w zależności od wskazania, drogi podania i wieku pacjenta:

  • U dorosłych maksymalna dawka dobowa wynosi zazwyczaj do 6 g na dobę, podzielona na kilka dawek5
  • U dzieci – do 100 mg/kg masy ciała na dobę w podzielonych dawkach
  • W przypadku podawania dożylnego, nie należy przekraczać dobowej dawki określonej przez lekarza
  • Przedawkowanie może prowadzić do nudności, wymiotów, biegunki, zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej, a w rzadkich przypadkach do uszkodzenia nerek i drgawek131415

Podsumowanie dawkowania amoksycyliny – tabela

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli i dzieci ≥40 kg 250–500 mg co 8 godzin lub 750 mg–1 g co 12 godzin; w ciężkich zakażeniach do 1 g co 8 godzin1
Dzieci <40 kg 20–90 mg/kg mc./dobę w dawkach podzielonych; w ciężkich zakażeniach do 90 mg/kg mc./dobę7
Osoby starsze Dawka jak u dorosłych, modyfikacja tylko przy niewydolności nerek1
Pacjenci z niewydolnością nerek Dostosowanie dawki w zależności od GFR – np. do 500 mg 1–2 razy dziennie; u dzieci 15 mg/kg mc. 1–2 razy dziennie9
Pacjenci z niewydolnością wątroby Ostrożność, regularna kontrola czynności wątroby9
Kobiety w ciąży/karmiące piersią Zalecane dawki jak u dorosłych, pod nadzorem lekarza5

Amoksycylina – elastyczne schematy dawkowania dla różnych potrzeb

Dawkowanie amoksycyliny jest ściśle uzależnione od wieku, masy ciała, rodzaju zakażenia oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Właściwe dostosowanie dawki oraz ścisłe przestrzeganie zaleceń lekarza są kluczowe dla skuteczności terapii i bezpieczeństwa leczenia. Dzięki różnorodnym postaciom leku i możliwości indywidualnego dopasowania schematu dawkowania, amoksycylina może być stosowana zarówno u dzieci, dorosłych, jak i osób starszych, a także u pacjentów z zaburzeniami pracy nerek czy wątroby123.

Pytania i odpowiedzi

Jak dawkować amoksycylinę u dzieci?

Dawka zależy od masy ciała dziecka i rodzaju zakażenia. Zazwyczaj stosuje się 20–90 mg/kg masy ciała na dobę w dawkach podzielonych. W ciężkich zakażeniach dawka może być wyższa. U dzieci poniżej 40 kg dawka zawsze ustalana jest indywidualnie12.

Czy u osób starszych trzeba zmieniać dawkę amoksycyliny?

Zazwyczaj nie ma potrzeby modyfikacji dawki, chyba że występuje niewydolność nerek. Wtedy konieczne jest dostosowanie dawki do wydolności nerek3.

Jak długo stosować amoksycylinę?

Czas leczenia zależy od rodzaju zakażenia i reakcji na leczenie. Niektóre zakażenia wymagają dłuższego leczenia, ale zazwyczaj nie należy przekraczać 14 dni bez ponownej oceny stanu zdrowia przez lekarza45.

Jak dawkować amoksycylinę u pacjentów z niewydolnością nerek?

Dawkę należy zmniejszyć w zależności od stopnia niewydolności nerek. Przykładowo, przy GFR 10–30 ml/min zaleca się 500 mg dwa razy dziennie, a przy GFR poniżej 10 ml/min – 500 mg raz dziennie67.

REKLAMA