Standardowe dawkowanie i ryzyko przedawkowania amitryptyliny
Amitryptylina to substancja czynna wykorzystywana przede wszystkim w leczeniu depresji, bólu neuropatycznego oraz jako środek profilaktyczny w migrenie i przewlekłych bólach głowy12. U dorosłych maksymalna dawka dobowa stosowana w leczeniu depresji wynosi zwykle do 200 mg, a tylko w warunkach szpitalnych może sięgnąć 300 mg na dobę12. Przekroczenie tych dawek wiąże się z dużym ryzykiem poważnych powikłań, zwłaszcza jeśli jednocześnie przyjmowane są inne leki psychotropowe lub alkohol34.
Przedawkowanie definiuje się jako przyjęcie dawki przekraczającej zalecane limity, a spożycie 750 mg lub więcej przez osobę dorosłą może prowadzić do ciężkiego zatrucia i zagrażać życiu34. Dzieci są szczególnie narażone na poważne konsekwencje już przy znacznie niższych dawkach.
Objawy przedawkowania amitryptyliny
Objawy przedawkowania amitryptyliny są zróżnicowane i dotyczą wielu układów organizmu. Często pojawiają się one w ciągu kilku godzin od przyjęcia zbyt dużej dawki i mogą być łagodne, umiarkowane lub bardzo ciężkie56.
- Układ nerwowy: drgawki, zaburzenia świadomości, senność, letarg, śpiączka, niepokój, splątanie, omamy, ataksja (zaburzenia koordynacji ruchów), depresja oddechowa5364.
- Układ sercowo-naczyniowy: arytmie (nieprawidłowy rytm serca, np. migotanie komór, torsade de pointes), poszerzenie zespołu QRS na EKG, wydłużenie odstępu QT, niedociśnienie tętnicze, wstrząs kardiogenny, zatrzymanie akcji serca, niewydolność serca56.
- Objawy przeciwcholinergiczne: rozszerzenie źrenic, suchość błon śluzowych, zatrzymanie moczu, zmniejszenie ruchów jelit, tachykardia (przyspieszone bicie serca)56.
- Inne objawy: gorączka, kwasica metaboliczna, hipokaliemia (niski poziom potasu), hiponatremia (niski poziom sodu), nudności, wymioty, hiperglikemia (wysoki poziom cukru we krwi)5364.
Postępowanie w przypadku przedawkowania amitryptyliny
W razie podejrzenia przedawkowania amitryptyliny, niezależnie od ilości przyjętego leku, należy jak najszybciej zgłosić się do szpitala78. Najważniejsze jest szybkie rozpoczęcie monitorowania i leczenia objawowego. W szpitalu pacjent może zostać przyjęty na oddział intensywnej terapii, gdzie prowadzi się leczenie wspomagające:
- Ocena i wsparcie oddychania, krążenia oraz drożności dróg oddechowych, czasem konieczna jest intubacja i użycie respiratora910.
- Monitorowanie czynności serca za pomocą EKG przez 3-5 dni oraz regularne badania laboratoryjne, w tym poziomu potasu i gazometrii krwi78.
- W przypadku wystąpienia drgawek i niepokoju, można zastosować diazepam910.
- Przyjmowanie węgla aktywnego (50 g) jest możliwe, jeśli od spożycia leku minęła mniej niż godzina78.
- Płukanie żołądka rozważa się tylko w ciągu jednej godziny od potencjalnie śmiertelnego przedawkowania78.
Nie istnieje specyficzna odtrutka na przedawkowanie amitryptyliny. Leczenie polega na łagodzeniu objawów i wspomaganiu funkcji życiowych. W przypadku ciężkiego zatrucia niezbędna może być dłuższa hospitalizacja i intensywne monitorowanie.
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne: suchość w ustach, senność, niepokój | Monitorowanie, leczenie objawowe | Tak, co najmniej 12 godzin obserwacji |
| Umiarkowane: drgawki, zaburzenia rytmu serca, nudności, wymioty | Podanie diazepamu w przypadku drgawek, monitorowanie EKG, leczenie wspomagające | Tak, często wymaga hospitalizacji na oddziale intensywnej terapii |
| Ciężkie: śpiączka, niewydolność serca, zatrzymanie akcji serca, ciężka kwasica metaboliczna | Intubacja, respirator, intensywne leczenie objawowe, monitorowanie przez 3-5 dni | Bezwzględna konieczność hospitalizacji, brak specyficznego antidotum |
Przedawkowanie amitryptyliny – poważne zagrożenie dla zdrowia i życia
Amitryptylina jest skutecznym lekiem przeciwdepresyjnym i przeciwbólowym, jednak jej przedawkowanie może prowadzić do ciężkich powikłań, takich jak zaburzenia rytmu serca, śpiączka czy niewydolność oddechowa5364. Dzieci są szczególnie wrażliwe na toksyczne działanie tej substancji. W przypadku przedawkowania nie ma specyficznej odtrutki – leczenie opiera się na wspomaganiu funkcji życiowych i ścisłym monitorowaniu pacjenta. Każda sytuacja przedawkowania wymaga szybkiej reakcji i zgłoszenia się do szpitala.


















