Dawkowanie ambroksolu – podstawowe informacje

Ambroksol (Ambroxoli hydrochloridum) jest lekiem mukolitycznym, który pomaga rozrzedzić i usunąć zalegającą wydzielinę z dróg oddechowych12. Jest dostępny w różnych postaciach: syropie, tabletkach, kapsułkach, kroplach doustnych, roztworze do nebulizacji oraz w formie dożylnej345. Schemat dawkowania zależy od postaci leku, wieku pacjenta, wskazania i ogólnego stanu zdrowia67.

Dawkowanie u dorosłych

  • Syrop (15 mg/5 ml lub 30 mg/5 ml): Najczęściej stosowana dawka to 30 mg (5 ml syropu 30 mg/5 ml lub 10 ml syropu 15 mg/5 ml) 2 do 3 razy na dobę przez pierwsze 2-3 dni, potem 2 razy na dobę869107.
  • Tabletki (30 mg): 1 tabletka 3 razy na dobę przez pierwsze 2-3 dni, następnie 1 tabletka 2 razy na dobę111213.
  • Kapsułki o przedłużonym uwalnianiu (75 mg): 1 kapsułka raz na dobę, najlepiej rano lub wieczorem po posiłku14.
  • Krople doustne (7,5 mg/ml): 4 ml (100 kropli) 3 razy na dobę przez 2-3 dni, potem 2 razy na dobę15.
  • Tabletki musujące (60 mg): ½ tabletki 3 razy na dobę przez 2-3 dni, potem ½ tabletki 2 razy na dobę; w razie potrzeby dawka może być zwiększona do 60 mg 2 razy na dobę16.
  • Roztwór do nebulizacji: 1 do 2 inhalacji po 2-3 ml w ciągu doby17.
  • Roztwór do wstrzykiwań: 15 mg (1 ampułka) 2-3 razy na dobę, w ciężkich przypadkach 30 mg (2 ampułki) 2-3 razy na dobę1819.
Ważne: Ambroksol występuje w wielu postaciach – syropach, tabletkach, kroplach, kapsułkach, inhalacjach i roztworach do wstrzykiwań. Dawki oraz częstotliwość przyjmowania różnią się w zależności od postaci leku i wieku pacjenta. W przypadku przewlekłych chorób dawkę często zmniejsza się po początkowym okresie leczenia. Nie należy przekraczać zaleconej dawki i zawsze trzeba przestrzegać zaleceń dotyczących długości terapii61014.

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

  • Dzieci 6-12 lat: 15 mg (5 ml syropu 15 mg/5 ml lub 2,5 ml syropu 30 mg/5 ml) 2-3 razy na dobę69720.
  • Dzieci 2-6 lat: 7,5 mg (2,5 ml syropu 15 mg/5 ml lub 1,25 ml syropu 30 mg/5 ml) 3 razy na dobę69720.
  • Dzieci 1-2 lata: 7,5 mg (2,5 ml syropu 15 mg/5 ml lub 1,25 ml syropu 30 mg/5 ml) 2 razy na dobę69720.
  • Dzieci poniżej 1 roku życia: W większości przypadków nie zaleca się stosowania ambroksolu u dzieci poniżej 1 roku życia lub jest on przeciwwskazany1020.
  • Tabletki: Zazwyczaj nie są zalecane dzieciom poniżej 6 lat11.

Dawkowanie u osób starszych

U osób starszych zwykle nie jest konieczna modyfikacja dawki – stosuje się takie same schematy jak u dorosłych14. Wyjątek mogą stanowić pacjenci z chorobami nerek lub wątroby.

Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby

U osób z niewydolnością nerek lub ciężkimi chorobami wątroby należy zachować ostrożność i często zaleca się zmniejszenie dawki lub wydłużenie odstępów między dawkami. W ciężkiej niewydolności nerek istnieje ryzyko kumulacji metabolitów leku w organizmie21222324. Przykładowo, w niektórych przypadkach zaleca się stosowanie połowy dawki i ograniczenie czasu leczenia do 4-5 dni21.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

Badania przedkliniczne nie wykazały działania szkodliwego na rozwój płodu, ale stosowanie ambroksolu w ciąży (zwłaszcza w pierwszym trymestrze) oraz podczas karmienia piersią powinno odbywać się wyłącznie po konsultacji z lekarzem i tylko wtedy, gdy jest to niezbędne252627.

Uwaga na dawkowanie u dzieci i w przewlekłych schorzeniach:

  • U dzieci poniżej 2 lat stosowanie ambroksolu jest dozwolone wyłącznie pod kontrolą lekarza lub jest przeciwwskazane w niektórych postaciach leku.
  • W leczeniu przewlekłym oraz u osób z chorobami nerek i wątroby często zaleca się zmniejszenie dawki lub wydłużenie odstępów między dawkami.
  • Niektóre postacie leku (np. kapsułki o przedłużonym uwalnianiu) są przeznaczone wyłącznie dla dorosłych.
  • Dawkowanie należy zawsze dostosować do masy ciała dziecka oraz postaci leku.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Ambroksol jest stosowany w leczeniu ostrych i przewlekłych chorób dróg oddechowych przebiegających z zaleganiem gęstej wydzieliny. Dawkowanie może się różnić w zależności od ciężkości choroby i wskazania. W ostrych stanach oraz na początku leczenia przewlekłego zwykle stosuje się wyższe dawki przez pierwsze 2-3 dni, a następnie przechodzi się na dawkę podtrzymującą, która jest niższa687. U wcześniaków i noworodków z zespołem zaburzeń oddychania, ambroksol może być podawany dożylnie w dawce do 30 mg/kg mc./dobę, w czterech dawkach podzielonych19.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

Maksymalna dawka dobowa dla dorosłych to zwykle 120 mg (np. 60 mg dwa razy na dobę), choć w niektórych przypadkach można ją zwiększyć na krótki czas pod kontrolą lekarza1016. Objawy przedawkowania są rzadkie i zwykle odpowiadają skutkom ubocznym obserwowanym po przyjęciu zalecanych dawek, jak nudności, zmęczenie czy nadmierne wydzielanie śluzu. W razie znacznego przekroczenia dawki konieczne może być leczenie objawowe2829.

Ambroksol – dawkowanie w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli i młodzież powyżej 12 lat Syrop/roztwór doustny: 30 mg (5 ml syropu 30 mg/5 ml lub 10 ml syropu 15 mg/5 ml) 2-3 razy na dobę przez 2-3 dni, potem 2 razy na dobę; tabletki: 1 tabletka 3 razy na dobę, potem 2 razy na dobę; kapsułki o przedłużonym uwalnianiu: 1 kapsułka raz na dobę; krople: 4 ml 3 razy na dobę, potem 2 razy na dobę; tabletki musujące: ½ tabletki 3 razy na dobę, potem ½ tabletki 2 razy na dobę811141516.
Dzieci 6-12 lat 15 mg (5 ml syropu 15 mg/5 ml lub 2,5 ml syropu 30 mg/5 ml) 2-3 razy na dobę; tabletki: ½ tabletki 2-3 razy na dobę611.
Dzieci 2-6 lat 7,5 mg (2,5 ml syropu 15 mg/5 ml lub 1,25 ml syropu 30 mg/5 ml) 3 razy na dobę6.
Dzieci 1-2 lata 7,5 mg (2,5 ml syropu 15 mg/5 ml lub 1,25 ml syropu 30 mg/5 ml) 2 razy na dobę (często wyłącznie pod kontrolą lekarza)6.
Dzieci poniżej 1 roku życia W większości postaci leku nie zaleca się stosowania lub jest to przeciwwskazane1020.
Osoby starsze Zazwyczaj brak konieczności zmiany dawkowania; stosować jak u dorosłych14.
Pacjenci z niewydolnością nerek Zalecane zmniejszenie dawki lub wydłużenie odstępów między dawkami, szczególnie w ciężkiej niewydolności2122.
Pacjenci z niewydolnością wątroby Zalecane zmniejszenie dawki lub wydłużenie odstępów między dawkami; w niektórych przypadkach połowa dawki21.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Stosowanie tylko po konsultacji z lekarzem i jeśli jest to konieczne2526.

Ambroksol – bezpieczeństwo i praktyczne wskazówki

Ambroksol to substancja dobrze tolerowana przez większość pacjentów. Prawidłowe stosowanie, zgodnie z zaleceniami dotyczącymi dawkowania, pomaga skutecznie rozrzedzić wydzielinę i ułatwia jej usuwanie z dróg oddechowych. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych lub braku poprawy po kilku dniach stosowania, należy skonsultować się z lekarzem106.

Pytania i odpowiedzi

Jak dawkować ambroksol u dorosłych?

Zwykle 30 mg 2-3 razy na dobę przez 2-3 dni, potem 2 razy na dobę; postać i dawka mogą się różnić w zależności od leku89.

Jakie są dawki ambroksolu dla dzieci?

Dzieci 6-12 lat: 15 mg 2-3 razy na dobę; 2-6 lat: 7,5 mg 3 razy na dobę; 1-2 lata: 7,5 mg 2 razy na dobę910.

Czy ambroksol można stosować u osób z niewydolnością nerek?

Tak, ale zaleca się zmniejszenie dawki lub wydłużenie przerw między dawkami2324.

Czy dzieci mogą przyjmować tabletki z ambroksolem?

Tabletki są przeciwwskazane u dzieci poniżej 6 lat; dla młodszych dzieci lepsze są syropy lub krople13.

Jak długo można stosować ambroksol?

Nie należy stosować dłużej niż 4-5 dni bez konsultacji z lekarzem911.