Bezpieczeństwo stosowania amantadyny – co warto wiedzieć?
Amantadyna wymaga zachowania szczególnej ostrożności zwłaszcza u osób z zaburzeniami pracy serca, nerek, wątroby, a także u kobiet w ciąży i karmiących piersią123. Jej stosowanie powinno być zawsze indywidualnie ocenione, z uwzględnieniem możliwych przeciwwskazań oraz innych przyjmowanych leków456.
Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią
Amantadyna jest przeciwwskazana w ciąży – zgłaszano przypadki powikłań, a badania na zwierzętach wykazały ryzyko poważnych wad wrodzonych u płodu178. W przypadku kobiet karmiących piersią, substancja ta przenika do mleka matki i może powodować działania niepożądane u niemowląt, dlatego jej stosowanie podczas laktacji jest również przeciwwskazane9108.
Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn
Amantadyna może powodować zawroty głowy, zaburzenia widzenia oraz pogorszenie zdolności koncentracji, zwłaszcza na początku leczenia lub w połączeniu z innymi lekami111213. Z tego powodu zaleca się ostrożność podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, a w razie wystąpienia tych objawów – powstrzymanie się od takich czynności.
- Amantadyna jest przeciwwskazana u osób z ciężkimi zaburzeniami rytmu serca, wydłużonym odstępem QT, ciężką niewydolnością serca oraz ciężką niewydolnością nerek23.
- W przypadku łagodniejszych zaburzeń nerek konieczna jest modyfikacja dawkowania, aby uniknąć nagromadzenia leku w organizmie i groźnych działań niepożądanych141516.
- Pacjenci z chorobami serca powinni być pod stałą kontrolą lekarską podczas stosowania amantadyny1718.
- Należy regularnie wykonywać badania EKG, szczególnie przy zmianie dawki1920.
Interakcje z alkoholem
Alkohol może nasilać działania niepożądane amantadyny, a także pogarszać tolerancję na alkohol, co może prowadzić do większego ryzyka wystąpienia objawów ze strony układu nerwowego2122. Łączenie amantadyny z alkoholem nie jest zalecane.
Stosowanie u osób z niewydolnością nerek
W przypadku zaburzeń czynności nerek amantadyna może gromadzić się w organizmie i prowadzić do poważnych działań niepożądanych, dlatego dawka powinna być dostosowana do poziomu wydolności nerek141516. U osób z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny poniżej 10 ml/min) lek jest przeciwwskazany3.
Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby
Stosowanie amantadyny u osób z zaburzeniami czynności wątroby wymaga zachowania ostrożności, ponieważ może dojść do nasilenia działań niepożądanych. W przypadku ciężkich zaburzeń wątroby decyzja o stosowaniu powinna być podejmowana indywidualnie23.
Stosowanie substancji czynnej u seniorów
U osób starszych amantadyna wolniej opuszcza organizm, dlatego należy stosować najniższą skuteczną dawkę i uważnie obserwować pacjenta pod kątem działań niepożądanych, zwłaszcza stanów splątania, pobudzenia czy majaczenia241525.
Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności
- Pacjenci z zaburzeniami psychicznymi, w tym z przebytymi psychozami lub stanami majaczeniowymi, mogą być bardziej narażeni na działania niepożądane związane z amantadyną, takie jak omamy czy splątanie231920.
- Osoby z jaskrą z wąskim kątem przesączania, rozrostem gruczołu krokowego oraz skłonnością do drgawek powinny być leczone amantadyną z dużą ostrożnością1920.
- Pojawienie się zaburzeń kontroli impulsów (np. patologiczny hazard, kompulsywne zakupy, nadmierne jedzenie) wymaga konsultacji z lekarzem i rozważenia zmiany dawkowania lub odstawienia leku232627.
- U dzieci i młodzieży brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa, dlatego stosowanie u tej grupy wiekowej jest ograniczone i wymaga szczególnej ostrożności2829.
- Amantadyna może wchodzić w interakcje z wieloma lekami, zwłaszcza wydłużającymi odstęp QT, co może prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca56.
- Jednoczesne stosowanie z innymi lekami przeciwparkinsonowskimi lub lekami działającymi na układ nerwowy może nasilać działania niepożądane takie jak omamy, splątanie czy zaburzenia żołądkowo-jelitowe43031.
- Nie należy nagle przerywać leczenia amantadyną, gdyż może to wywołać zaostrzenie objawów choroby Parkinsona lub inne poważne powikłania322829.
- W razie wystąpienia niewyraźnego widzenia lub obrzęku rogówki należy natychmiast skontaktować się z lekarzem1718.
Amantadyna – przegląd bezpieczeństwa w wybranych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Kobiety w ciąży | Przeciwwskazane | Ryzyko wad wrodzonych i powikłań ciąży |
| Karmiące piersią | Przeciwwskazane | Przenika do mleka, ryzyko działań niepożądanych u dziecka |
| Osoby starsze | Można stosować z ostrożnością | Stosować najniższą skuteczną dawkę, zwiększone ryzyko działań niepożądanych |
| Pacjenci z niewydolnością nerek | Zachować ostrożność lub przeciwwskazane | Konieczność modyfikacji dawki; ciężka niewydolność – przeciwwskazanie |
| Pacjenci z niewydolnością wątroby | Zachować ostrożność | Ryzyko nasilenia działań niepożądanych |
| Prowadzenie pojazdów | Zachować ostrożność | Może powodować zawroty głowy i zaburzenia widzenia |
| Alkohol | Nie zalecane | Może nasilać działania niepożądane i zmniejszać tolerancję alkoholu |
| Dzieci i młodzież | Ograniczone dane | Brak wystarczających danych o bezpieczeństwie |
| Pacjenci z chorobami psychicznymi | Zachować ostrożność | Może nasilać objawy psychotyczne |
| Pacjenci przyjmujący inne leki | Zachować ostrożność | Ryzyko groźnych interakcji, szczególnie z lekami wydłużającymi QT |


















