Standardowe dawki alogliptyny i ryzyko przedawkowania
Alogliptyna jest lekiem doustnym, stosowanym w leczeniu cukrzycy typu 2. Zalecana standardowa dawka dobowa dla dorosłych wynosi 25 mg na dobę, przyjmowana raz dziennie. Lek występuje w różnych postaciach tabletek, które mogą zawierać także inne substancje czynne, np. pioglitazon12. Przedawkowanie oznacza przyjęcie ilości leku znacznie przekraczającej tę zalecaną dawkę.
W badaniach klinicznych zdrowi ochotnicy przyjęli jednorazowo nawet 800 mg alogliptyny, czyli 32 razy więcej niż standardowa dawka, natomiast pacjenci z cukrzycą otrzymywali 400 mg raz dziennie przez 14 dni (16-krotność zalecanej dawki)345. Jednak brak jest dokładnych danych o skutkach przedawkowania w codziennej praktyce medycznej.
W przypadku preparatów złożonych, które zawierają alogliptynę i pioglitazon, należy pamiętać, że oba leki mogą wpływać na poziom cukru we krwi, a ich przedawkowanie może prowadzić do innych reakcji organizmu, zwłaszcza w połączeniu z insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika45.
Objawy przedawkowania alogliptyny
Dotychczas nie odnotowano charakterystycznych, groźnych objawów po znacznym przekroczeniu dawki alogliptyny w badaniach klinicznych34. Jednak, jak w przypadku każdego leku, spożycie zbyt dużej ilości może wiązać się z ryzykiem niepożądanych reakcji.
- W monoterapii (czyli stosowaniu samej alogliptyny) nie zgłaszano ciężkich objawów nawet po przyjęciu bardzo wysokich dawek3.
- W przypadku preparatów złożonych z pioglitazonem lub w połączeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi, może dojść do hipoglikemii (czyli zbyt niskiego poziomu cukru we krwi), zwłaszcza jeśli jednocześnie stosowana jest insulina lub pochodne sulfonylomocznika45.
- Hipoglikemia zwykle objawia się osłabieniem, poceniem się, drżeniem rąk, uczuciem głodu, niepokojem, zaburzeniami koncentracji, a w ciężkich przypadkach – utratą przytomności6.
- Większość epizodów hipoglikemii opisywanych w badaniach klinicznych była lekka lub umiarkowana7.
Postępowanie w przypadku przedawkowania
W razie przyjęcia zbyt dużej ilości alogliptyny, postępowanie polega przede wszystkim na leczeniu objawowym i podtrzymującym, dostosowanym do stanu pacjenta38. Nie ma specyficznej odtrutki na alogliptynę.
- W przypadku łagodnych objawów zwykle wystarcza obserwacja i ewentualne podanie węglowodanów w razie hipoglikemii3.
- Przy ciężkich objawach hipoglikemii (np. utrata przytomności) konieczna może być hospitalizacja i dożylne podanie glukozy6.
- Hemodializa usuwa tylko niewielką ilość alogliptyny z organizmu (około 7% w ciągu 3 godzin), dlatego nie jest skuteczną metodą leczenia przedawkowania38.
- Nie wiadomo, czy dializa otrzewnowa usuwa alogliptynę8.
Podsumowanie w tabeli
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Brak objawów lub łagodne dolegliwości | Obserwacja, leczenie objawowe, podanie węglowodanów w razie hipoglikemii | Nie zawsze konieczna |
| Umiarkowane objawy hipoglikemii | Podanie węglowodanów doustnie, obserwacja | Zazwyczaj nie, jeśli objawy ustępują |
| Ciężka hipoglikemia (utrata przytomności, drgawki) | Dożylne podanie glukozy, leczenie podtrzymujące | Konieczna hospitalizacja |
| Przedawkowanie bez hipoglikemii | Obserwacja, leczenie objawowe | W zależności od stanu pacjenta |
- Nie istnieje specyficzna odtrutka na alogliptynę.
- Hemodializa usuwa jedynie niewielką ilość tej substancji, dlatego jej skuteczność w leczeniu przedawkowania jest ograniczona.
- W przypadku ciężkich objawów, takich jak utrata przytomności, należy niezwłocznie szukać pomocy medycznej.
- Zawsze należy informować personel medyczny o wszystkich przyjmowanych lekach, zwłaszcza przy stosowaniu preparatów złożonych.
Alogliptyna – bezpieczeństwo stosowania a ryzyko przedawkowania
Alogliptyna jest lekiem dobrze tolerowanym, nawet w dawkach znacznie przekraczających zalecenia, co potwierdzają badania kliniczne34. Jednak największe ryzyko związane z przedawkowaniem dotyczy hipoglikemii, szczególnie w przypadku łączenia z innymi lekami przeciwcukrzycowymi. Brak jest danych o ciężkich powikłaniach po samym przedawkowaniu alogliptyny, ale zawsze należy zachować ostrożność i nie przekraczać zalecanych dawek.
Leczenie przedawkowania opiera się na obserwacji i łagodzeniu objawów, a w razie ciężkich reakcji konieczna jest szybka interwencja medyczna. Hemodializa nie jest skuteczną metodą usuwania alogliptyny z organizmu38.
Dzięki poznaniu objawów i właściwemu postępowaniu można zminimalizować ryzyko poważnych konsekwencji dla zdrowia.


















