Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneJak wygląda dawkowanie aksytynibu?
Aksytynib jest lekiem przeznaczonym do stosowania u dorosłych pacjentów z zaawansowanym rakiem nerkowokomórkowym, zwłaszcza wtedy, gdy wcześniejsze leczenie innymi lekami przeciwnowotworowymi, takimi jak sunitynib lub cytokiny, okazało się nieskuteczne12. Lek występuje w postaci tabletek powlekanych, które przyjmuje się doustnie dwa razy na dobę, najlepiej w odstępie około 12 godzin34.
Standardowa dawka i częstotliwość przyjmowania
- Zalecana dawka początkowa aksytynibu to 5 mg dwa razy na dobę56.
- Tabletki można przyjmować z jedzeniem lub bez, zawsze popijając szklanką wody34.
- Leczenie trwa tak długo, jak długo przynosi korzyść kliniczną lub do czasu wystąpienia trudnych do opanowania działań niepożądanych56.
- W przypadku pominięcia dawki lub wymiotów nie należy przyjmować dodatkowej tabletki – kolejną dawkę należy przyjąć o zwykłej porze56.
Dostosowywanie dawki
Lekarz może dostosować dawkę aksytynibu w zależności od tolerancji pacjenta i ewentualnych działań niepożądanych. Jeżeli pacjent dobrze toleruje dawkę początkową przez co najmniej dwa tygodnie i nie występują u niego poważne działania niepożądane, dawka może być zwiększona do 7 mg dwa razy na dobę, a następnie do maksymalnie 10 mg dwa razy na dobę. U pacjentów, u których konieczne jest zmniejszenie dawki, można ją obniżyć do 3 mg dwa razy na dobę, a następnie do 2 mg dwa razy na dobę78.
- Nie należy samodzielnie zmieniać dawki ani częstotliwości przyjmowania leku bez konsultacji z lekarzem.
- Przyjmowanie aksytynibu razem z innymi lekami może wymagać modyfikacji dawki, szczególnie jeśli są to leki wpływające na enzymy wątrobowe (CYP3A4/5).
- W przypadku pojawienia się działań niepożądanych, takich jak wysokie ciśnienie tętnicze czy białkomocz, lekarz może zalecić czasowe przerwanie leczenia lub zmniejszenie dawki.
- Lek należy połykać w całości – nie wolno go kruszyć ani dzielić.
Dawkowanie aksytynibu w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
Nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności aksytynibu u dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia. Lek nie jest przeznaczony do stosowania w tej grupie wiekowej34.
Osoby starsze
Nie jest wymagane dostosowanie dawki aksytynibu u osób w podeszłym wieku (65 lat i więcej). Badania nie wykazały istotnych różnic w skuteczności ani bezpieczeństwie stosowania leku u starszych pacjentów w porównaniu do młodszych dorosłych910.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
U osób z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek nie jest konieczna modyfikacja dawki aksytynibu. Brakuje jednak danych dotyczących stosowania leku u pacjentów z bardzo ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny poniżej 15 ml/min), dlatego w tej grupie należy zachować szczególną ostrożność910.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- W przypadku łagodnych zaburzeń czynności wątroby (klasa A wg Child-Pugh) nie ma potrzeby zmiany dawki910.
- Przy umiarkowanych zaburzeniach czynności wątroby (klasa B wg Child-Pugh) zaleca się zmniejszenie dawki początkowej z 5 mg do 2 mg dwa razy na dobę910.
- Aksytynib jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg Child-Pugh)34.
Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią
Nie zaleca się stosowania aksytynibu u kobiet w ciąży ani podczas karmienia piersią. Bezpieczeństwo i skuteczność leku w tych grupach nie zostały określone, a dostępne dane przedkliniczne wskazują na możliwość szkodliwego wpływu na płód1112.
Dawkowanie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków
Aksytynib może wchodzić w interakcje z lekami wpływającymi na enzymy wątrobowe CYP3A4/5:
- Silne inhibitory CYP3A4/5 (np. niektóre leki przeciwgrzybicze, antybiotyki) mogą zwiększać stężenie aksytynibu we krwi. Zaleca się wówczas zmniejszenie dawki o połowę, np. z 5 mg do 2 mg dwa razy na dobę1314.
- Silne induktory CYP3A4/5 (np. niektóre leki przeciwpadaczkowe) mogą obniżać stężenie aksytynibu. W takich przypadkach lekarz może zdecydować o stopniowym zwiększaniu dawki, jednocześnie uważnie monitorując pacjenta pod kątem działań niepożądanych1516.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
Maksymalna dawka aksytynibu nie powinna przekraczać 10 mg dwa razy na dobę78. Przedawkowanie może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak nadciśnienie, drgawki czy nawet krwioplucie. W razie przyjęcia zbyt dużej ilości leku należy natychmiast skontaktować się z lekarzem1718.
- Zawsze przyjmuj lek zgodnie z zaleceniami lekarza.
- Regularnie monitoruj ciśnienie krwi oraz wykonuj badania kontrolne zalecone przez lekarza.
- Unikaj przyjmowania innych leków bez konsultacji, gdyż mogą one wpływać na stężenie aksytynibu w organizmie.
- W razie pojawienia się niepokojących objawów, takich jak nagłe podwyższenie ciśnienia, krwawienia czy obrzęki, zgłoś się do lekarza.
Podsumowanie – dawkowanie aksytynibu w praktyce
Prawidłowe dawkowanie aksytynibu zależy od wielu czynników, takich jak wiek pacjenta, stan zdrowia wątroby i nerek, a także przyjmowanie innych leków. Zawsze należy stosować się do zaleceń lekarza i nie zmieniać samodzielnie dawki. Poniższa tabela podsumowuje najważniejsze schematy dawkowania aksytynibu dla poszczególnych grup pacjentów.
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | 5 mg dwa razy na dobę; możliwość zwiększania do 7 mg i maksymalnie do 10 mg dwa razy na dobę lub zmniejszania do 3 mg, a następnie do 2 mg dwa razy na dobę w razie konieczności56 |
| Dzieci i młodzież (<18 lat) | Nie zaleca się stosowania; brak danych o bezpieczeństwie i skuteczności34 |
| Osoby starsze (≥65 lat) | Dawka jak u dorosłych; nie jest konieczna modyfikacja910 |
| Pacjenci z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek | Dawka jak u dorosłych910 |
| Pacjenci z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek | Dawka jak u dorosłych910 |
| Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <15 ml/min) | Brak danych; stosować ostrożnie910 |
| Pacjenci z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa A Child-Pugh) | Dawka jak u dorosłych910 |
| Pacjenci z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa B Child-Pugh) | Początkowa dawka 2 mg dwa razy na dobę910 |
| Pacjenci z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C Child-Pugh) | Przeciwwskazane34 |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Nie zaleca się stosowania1112 |