Dlaczego bezpieczeństwo stosowania leków w ciąży i podczas karmienia piersią jest tak ważne?

Okres ciąży i karmienia piersią to szczególny czas, kiedy każdy lek przyjmowany przez kobietę może mieć wpływ nie tylko na jej zdrowie, ale również na rozwijające się dziecko. Wiele substancji przenika przez łożysko lub do mleka matki, co może prowadzić do różnych skutków u płodu lub niemowlęcia123456789. Dlatego przed rozpoczęciem lub kontynuacją jakiegokolwiek leczenia, kobieta powinna skonsultować się z lekarzem, aby omówić potencjalne korzyści i ryzyka związane z terapią.

Stosowanie adalimumabu w ciąży

Adalimumab należy do grupy leków biologicznych i jest stosowany w leczeniu chorób o podłożu autoimmunologicznym. Bezpieczeństwo jego stosowania w ciąży było przedmiotem licznych badań oraz obserwacji kobiet, które były narażone na ten lek podczas ciąży123456789.

  • Dostępne dane obejmują około 2100 ciąż, w tym ponad 1500 przypadków, gdy adalimumab był stosowany w pierwszym trymestrze123456789.
  • Badania nie wykazały zwiększonego ryzyka występowania poważnych wad wrodzonych u dzieci kobiet leczonych adalimumabem w porównaniu do kobiet, które nie przyjmowały tego leku123456789.
  • Nie odnotowano również wyraźnych różnic w częstości samoistnych poronień, mniejszych wad rozwojowych, przedwczesnych porodów, masy ciała noworodków czy ciężkich infekcji pomiędzy kobietami leczonymi adalimumabem a nieleczonymi101112131415161718.
  • Adalimumab może być stosowany w ciąży tylko wtedy, gdy jest to bezwzględnie konieczne, czyli w sytuacji, gdy potencjalne korzyści dla matki przewyższają ewentualne ryzyko dla dziecka192021222324252627.
  • Lek przenika przez łożysko, szczególnie w późniejszych etapach ciąży. U noworodków, których matki były leczone adalimumabem, może wystąpić większe ryzyko infekcji, dlatego zaleca się, aby przez pierwsze 5 miesięcy po ostatniej dawce przyjętej przez matkę nie podawać dziecku żywych szczepionek, takich jak szczepionka przeciw gruźlicy (BCG)192021222324252627.
Ważne: Jeśli podczas ciąży konieczne jest leczenie adalimumabem, należy pamiętać, że substancja ta może przechodzić przez łożysko do krwi płodu. Z tego powodu przez pierwsze 5 miesięcy po ostatniej dawce leku podanej matce, dziecko nie powinno otrzymywać żywych szczepionek, takich jak BCG. To zalecenie dotyczy wszystkich postaci adalimumabu podawanych podskórnie, niezależnie od wskazania192021222324252627.

Adalimumab a karmienie piersią

Stosowanie leków podczas karmienia piersią również wymaga ostrożności, ponieważ wiele substancji może przenikać do mleka i być spożywanych przez dziecko. W przypadku adalimumabu dostępne dane są ograniczone, ale wskazują, że substancja ta przenika do mleka matki w bardzo niewielkich ilościach (od 0,1% do 1% stężenia we krwi matki)282930313233343536.

  • Białka, takie jak immunoglobuliny G (do których należy adalimumab), są rozkładane w przewodzie pokarmowym dziecka, dlatego ich przyswajalność przez organizm niemowlęcia jest bardzo niska282930313233343536.
  • Nie przewiduje się, by obecność adalimumabu w mleku matki miała negatywny wpływ na zdrowie noworodka czy niemowlęcia karmionego piersią282930313233343536.
  • W związku z tym adalimumab może być stosowany przez kobiety karmiące piersią282930313233343536.
Ważne dla kobiet karmiących piersią:

  • Adalimumab pojawia się w mleku matki w śladowych ilościach – najczęściej poniżej 1% stężenia obecnego we krwi matki.
  • Nie przewiduje się negatywnego wpływu na niemowlęta karmione piersią, ponieważ białka te są rozkładane w przewodzie pokarmowym dziecka.
  • Nie ma potrzeby przerywania karmienia piersią podczas stosowania adalimumabu.
  • W razie wątpliwości warto skonsultować się z lekarzem prowadzącym lub położną.

Wpływ adalimumabu na płodność

W dostępnych dokumentach nie ma danych przedklinicznych ani klinicznych wskazujących na negatywny wpływ adalimumabu na płodność kobiet czy mężczyzn282930313233343536.

Tabela – Możliwość stosowania adalimumabu w ciąży i podczas karmienia piersią

Okres Możliwość stosowania Uwagi
Ciąża Tak (tylko jeśli konieczne) Stosować tylko, gdy korzyść dla matki przeważa nad ryzykiem dla dziecka; lek przenika przez łożysko; unikać żywych szczepionek u noworodka przez 5 miesięcy od ostatniej dawki u matki
Karmienie piersią Tak Można kontynuować karmienie piersią; przenika do mleka w bardzo małych ilościach; nie przewiduje się wpływu na dziecko

Adalimumab w ciąży i laktacji – co warto zapamiętać?

Adalimumab, niezależnie od postaci i drogi podania, może być stosowany w ciąży tylko wtedy, gdy jest to naprawdę konieczne, a decyzję o rozpoczęciu lub kontynuacji leczenia powinien zawsze podjąć lekarz. Dotychczasowe badania nie wykazały, by lek ten zwiększał ryzyko wad rozwojowych, poronień czy innych powikłań u noworodków. Jeśli matka przyjmowała adalimumab w trakcie ciąży, przez 5 miesięcy po ostatniej dawce nie zaleca się podawania dziecku żywych szczepionek, aby zminimalizować ryzyko infekcji. Podczas karmienia piersią adalimumab jest obecny w mleku w bardzo małych ilościach i nie przewiduje się jego negatywnego wpływu na niemowlę. Brak jest także dowodów na niekorzystny wpływ na płodność123456789.

Pytania i odpowiedzi

Czy adalimumab można stosować w ciąży?

Tak, ale tylko wtedy, gdy jest to bezwzględnie konieczne. Decyzję podejmuje lekarz na podstawie oceny korzyści i ryzyka123.

Czy adalimumab przenika do mleka matki?

Tak, ale w bardzo niewielkich ilościach. Nie przewiduje się wpływu na dziecko karmione piersią2829.

Czy dziecko matki leczonej adalimumabem w ciąży może otrzymać szczepionkę BCG?

Nie, przez 5 miesięcy od ostatniej dawki adalimumabu matki nie wolno podawać dziecku żywych szczepionek, w tym BCG1920.

Czy adalimumab wpływa na płodność?

Brak danych potwierdzających negatywny wpływ adalimumabu na płodność2829.