Jak działa acetazolamid?

Acetazolamid należy do grupy leków nazywanych inhibitorami anhydrazy węglanowej. Oznacza to, że hamuje działanie enzymu odpowiedzialnego za równowagę kwasowo-zasadową i gospodarkę wodno-elektrolitową w organizmie1. W praktyce prowadzi to do zwiększenia wydalania sodu i wody z moczem, czyli do działania moczopędnego1. Acetazolamid wpływa również na ciśnienie w oku, zmniejszając produkcję cieczy wodnistej, co jest wykorzystywane w leczeniu jaskry2. Ponadto hamowanie tego enzymu w mózgu pozwala wspomagać leczenie niektórych rodzajów padaczki2.

Wskazania do stosowania acetazolamidu

Wskazania u dorosłych

Acetazolamid ma kilka dobrze udokumentowanych zastosowań. Wskazania do jego stosowania zależą od stanu zdrowia pacjenta oraz od konkretnego problemu zdrowotnego. Lek ten stosuje się w następujących sytuacjach:

  • Jaskra przewlekła z otwartym kątem: Acetazolamid pomaga obniżyć ciśnienie wewnątrzgałkowe, co chroni wzrok i spowalnia postęp choroby3.
  • Jaskra wtórna: Lek znajduje zastosowanie także w leczeniu wtórnych postaci jaskry, gdzie dochodzi do podwyższenia ciśnienia w oku z różnych przyczyn3.
  • Jaskra z zamkniętym kątem: W tej postaci choroby acetazolamid stosowany jest krótkotrwale, najczęściej przed zabiegiem operacyjnym, aby szybko obniżyć ciśnienie w oku3.
  • Obrzęki w niewydolności serca: Lek wspomaga usuwanie nadmiaru płynów z organizmu w przypadku obrzęków spowodowanych niewydolnością serca3.
  • Obrzęki wywołane przez leki: Stosowany jest również, gdy obrzęki są efektem ubocznym innych leków3.
  • Padaczka (w skojarzeniu z innymi lekami): Acetazolamid bywa używany jako wsparcie w leczeniu padaczki, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci3.
  • Ostra choroba wysokościowa: Lek może skrócić czas aklimatyzacji na dużych wysokościach, jednak jego wpływ na objawy tej choroby jest ograniczony3.
Ważne:

  • Acetazolamid może być stosowany w leczeniu padaczki wyłącznie jako lek wspomagający, czyli w połączeniu z innymi lekami przeciwdrgawkowymi.
  • W przypadku leczenia jaskry z zamkniętym kątem acetazolamid stosuje się tylko przez krótki czas, najczęściej przed zabiegiem.
  • Niektóre wskazania, jak obrzęki, wymagają ścisłego monitorowania stanu zdrowia, szczególnie u osób z chorobami serca.
  • Przy dłuższym stosowaniu konieczne są regularne badania kontrolne, w tym morfologia krwi i poziom elektrolitów.

Wskazania u dzieci

Stosowanie acetazolamidu u dzieci jest możliwe, jednak nie we wszystkich wskazaniach. Szczególne znaczenie ma tu leczenie padaczki:

  • Padaczka typu petit mal: Acetazolamid może być stosowany jako wsparcie w leczeniu napadów typu petit mal u dzieci3.
  • Padaczka typu grand mal oraz postacie mieszane: Lek znajduje zastosowanie również w innych typach padaczki, jednak zawsze w połączeniu z innymi lekami przeciwdrgawkowymi3.

W pozostałych wskazaniach, takich jak jaskra czy obrzęki, stosowanie acetazolamidu u dzieci nie zostało uwzględnione w informacji źródłowej lub jest przeciwwskazane.

Specjalne grupy pacjentów

W przypadku osób starszych, pacjentów z niewydolnością nerek czy kobiet w ciąży, w informacji źródłowej nie zawarto szczegółowych wskazań ani przeciwwskazań dotyczących stosowania acetazolamidu w poszczególnych wskazaniach. Warto jednak pamiętać, że w tych grupach pacjentów leczenie powinno odbywać się pod ścisłym nadzorem medycznym, z uwagi na możliwe działania niepożądane i konieczność monitorowania stanu zdrowia4.

Porównanie wskazań do stosowania acetazolamidu w różnych grupach pacjentów

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Jaskra przewlekła z otwartym kątem Tak Nie Nie Tak Brak danych
Jaskra wtórna Tak Nie Nie Tak Brak danych
Jaskra z zamkniętym kątem (krótkotrwale przed operacją) Tak Nie Nie Tak Brak danych
Obrzęki w niewydolności serca Tak Nie Nie Tak Brak danych
Obrzęki wywołane przez leki Tak Nie Nie Tak Brak danych
Padaczka (w skojarzeniu z innymi lekami) Tak Tak Tak Tak Brak danych
Ostra choroba wysokościowa Tak Nie Nie Tak Brak danych

3

Wskazówki dla pacjentów stosujących acetazolamid:

  • Nie zwiększaj samodzielnie dawki leku – większa ilość nie zawsze oznacza lepszy efekt, a może zwiększyć ryzyko działań niepożądanych.
  • W trakcie leczenia mogą wystąpić zmiany w poziomie cukru we krwi, dlatego osoby z cukrzycą lub zaburzeniami tolerancji glukozy powinny zachować szczególną ostrożność.
  • W przypadku wystąpienia nietypowych zmian skórnych, nagłego pogorszenia widzenia lub innych niepokojących objawów, należy niezwłocznie poinformować lekarza.
  • Podczas długotrwałego leczenia wskazane są regularne badania kontrolne, w tym morfologia krwi i poziom elektrolitów.

Acetazolamid – wszechstronne wsparcie w terapii jaskry, padaczki i obrzęków

Acetazolamid to substancja, która dzięki swojemu zróżnicowanemu działaniu znajduje zastosowanie w leczeniu kilku poważnych schorzeń, takich jak jaskra, obrzęki oraz padaczka3. W przypadku padaczki może być stosowany zarówno u dorosłych, jak i dzieci, zawsze jednak jako lek wspomagający. W innych wskazaniach, takich jak jaskra czy obrzęki, stosuje się go wyłącznie u dorosłych. Leczenie acetazolamidem wymaga regularnej kontroli stanu zdrowia i ścisłego przestrzegania zaleceń lekarskich. Ze względu na możliwe skutki uboczne i przeciwwskazania, terapia powinna być prowadzona pod stałym nadzorem specjalisty.

Pytania i odpowiedzi

Na co stosuje się acetazolamid?

Acetazolamid stosuje się w leczeniu jaskry, obrzęków (w niewydolności serca lub wywołanych przez leki), padaczki (jako lek wspomagający) oraz w łagodzeniu objawów ostrej choroby wysokościowej1.

Czy acetazolamid można stosować u dzieci?

U dzieci acetazolamid stosuje się jako lek wspomagający w leczeniu padaczki, natomiast w innych wskazaniach nie jest on zalecany2.

Jak acetazolamid działa w leczeniu jaskry?

Acetazolamid obniża ciśnienie wewnątrzgałkowe, zmniejszając produkcję cieczy wodnistej w oku3.

Czy acetazolamid można stosować w leczeniu obrzęków?

Tak, acetazolamid stosuje się w leczeniu obrzęków związanych z niewydolnością serca lub wywołanych przez leki4.