Wprowadzenie do działań niepożądanych acemetacyny
Acemetacyna należy do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), które są szeroko stosowane w leczeniu bólu i stanów zapalnych. Jak każdy lek, także acemetacyna może powodować działania niepożądane. Najczęściej dotyczą one układu pokarmowego, jednak objawy uboczne mogą wystąpić również w innych układach organizmu, takich jak układ nerwowy, sercowo-naczyniowy czy skóra12. Występowanie i nasilenie tych działań może być zależne od postaci leku (np. kapsułki twarde, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu), dawki, czasu stosowania, wieku pacjenta, stanu zdrowia oraz przyjmowania innych leków34.
Większość działań niepożądanych jest łagodna i przemijająca, ale niektóre mogą być poważne i wymagają szybkiej reakcji. Ważne jest, aby każdorazowo rozważyć korzyści i ryzyko związane ze stosowaniem acemetacyny oraz być świadomym potencjalnych skutków ubocznych, które nie u każdego pacjenta muszą się pojawić12.
Działania niepożądane bardzo często (≥1/10)
- Nudności, wymioty56
- Ból brzucha56
- Biegunka56
- Niewielkie krwawienie z przewodu pokarmowego (może w wyjątkowych przypadkach powodować niedokrwistość)56
Działania niepożądane często (≥1/100 do <1/10)
- Niestrawność, wzdęcia, utrata łaknienia56
- Ból brzucha (może być nasilony lub przewlekły)56
- Owrzodzenie żołądka i jelit (niekiedy z krwawieniem lub perforacją)56
- Reakcje nadwrażliwości – wysypka, świąd78
- Pobudzenie78
- Ból głowy, senność, zawroty głowy78
- Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych910
- Zmęczenie1112
Działania niepożądane niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)
- Pokrzywka78
- Zwyrodnienie barwnikowe siatkówki, zmętnienie rogówki (objawiające się niewyraźnym lub podwójnym widzeniem)56
- Krew w treści żołądkowej (podczas wymiotów), krew w stolcu, krwista biegunka56
- Uszkodzenie wątroby (toksyczne zapalenie wątroby z żółtaczką lub bez niej)910
- Łysienie910
- Obrzęk (np. obrzęk obwodowy, zwłaszcza u osób z nadciśnieniem tętniczym lub zaburzeniem czynności nerek)1112
Działania niepożądane rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)
Działania niepożądane bardzo rzadko (<1/10 000)
- Zaostrzenie objawów stanu zapalnego wskutek zakażenia, np. martwicze zapalenie powięzi78
- Niedokrwistość (w tym hemolityczna, aplastyczna), pancytopenia, leukopenia, agranulocytoza, małopłytkowość78
- Ciężkie reakcje alergiczne (obrzęk twarzy, powiek, języka, gardła; duszność, wstrząs anafilaktyczny)78
- Hiperglikemia i glukozuria78
- Zaburzenia psychiczne: dezorientacja, lęk, koszmary senne, psychoza, omamy, depresja, zaburzenia snu78
- Utrata przytomności, śpiączka, zaburzenia smaku, pamięci, drgawki, drżenie78
- Szumy uszne, zaburzenia słuchu56
- Kołatanie serca, dusznica bolesna, niewydolność serca56
- Nadciśnienie tętnicze56
- Zapalenie płuc na tle alergicznym56
- Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej i języka, przełyku, nieswoiste zapalenie jelita grubego, zaostrzenie choroby Crohna, zaparcia, przeponopodobne zwężenie jelita, zapalenie trzustki910
- Ostre uszkodzenie wątroby (z piorunującym przebiegiem, niekiedy bez objawów zapowiadających)910
- Leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, wyprysk, nadmierna potliwość, rumień, nadwrażliwość na światło, wybroczyny podskórne, złuszczające zapalenie skóry, wysypka pęcherzowa, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella1112
- Osłabienie mięśni1112
- Zaburzenia mikcji, zwiększone stężenie mocznika we krwi, ostra niewydolność nerek, białkomocz, krwiomocz, śródmiąższowe zapalenie nerek, zespół nerczycowy, martwica brodawek nerkowych1112
- Krwawienie z pochwy1112
- Wysypka umiejscowiona wewnątrz ciała1112
Działania niepożądane o nieznanej częstości
Możliwość zgłaszania działań niepożądanych
Każde podejrzenie wystąpienia działania niepożądanego po zastosowaniu acemetacyny powinno być zgłaszane odpowiednim instytucjom. Zgłoszenia można kierować do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych URPL lub bezpośrednio do producenta. Takie działanie pozwala na bieżące monitorowanie bezpieczeństwa stosowania leku i szybkie reagowanie na ewentualne zagrożenia dla pacjentów1314.
Tabela podsumowująca działania niepożądane acemetacyny
| Układ narządowy | Bardzo często | Często | Niezbyt często | Rzadko | Bardzo rzadko | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Układ pokarmowy | Nudności, wymioty, ból brzucha, biegunka, niewielkie krwawienie | Niestrawność, wzdęcia, utrata łaknienia, owrzodzenie żołądka i jelit | Krew w treści żołądkowej, krew w stolcu, krwista biegunka | – | Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej i języka, przełyku, zapalenie trzustki, zaostrzenie Crohna | – |
| Układ krwiotwórczy | – | – | – | – | Niedokrwistość, pancytopenia, leukopenia, agranulocytoza, małopłytkowość | – |
| Układ nerwowy | – | Ból głowy, senność, zawroty głowy | – | – | Utrata przytomności, drgawki, drżenie, zaburzenia smaku, pamięci | – |
| Skóra i tkanka podskórna | – | Wysypka, świąd | Pokrzywka, łysienie | – | Zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella, złuszczające zapalenie skóry, wyprysk | – |
| Wątroba i drogi żółciowe | – | Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych | Uszkodzenie wątroby | – | Piorunujące uszkodzenie wątroby | – |
| Nerki i drogi moczowe | – | – | Obrzęk | – | Ostra niewydolność nerek, białkomocz, śródmiąższowe zapalenie nerek | – |
| Układ sercowo-naczyniowy | – | – | – | – | Kołatanie serca, dusznica bolesna, niewydolność serca, nadciśnienie | Zapaść krążeniowa |
| Układ immunologiczny | – | Reakcje nadwrażliwości (wysypka, świąd) | Pokrzywka | – | Ciężkie reakcje alergiczne | – |
Acemetacyna – na co zwrócić uwagę podczas stosowania
Acemetacyna jest skuteczna w leczeniu bólu i stanów zapalnych, jednak jej stosowanie wiąże się z możliwością wystąpienia licznych działań niepożądanych, głównie ze strony układu pokarmowego, ale także innych narządów. Ryzyko poważnych powikłań, takich jak krwawienie z przewodu pokarmowego czy uszkodzenie nerek, wzrasta wraz z długością leczenia, większą dawką oraz u osób w podeszłym wieku. W przypadku pojawienia się niepokojących objawów, takich jak krwawe wymioty, smoliste stolce, nagłe bóle brzucha czy trudności z oddychaniem, konieczna jest szybka reakcja i przerwanie stosowania leku12. Regularne monitorowanie parametrów krwi, nerek i wątroby podczas długotrwałego leczenia pozwala na wczesne wykrycie powikłań i zwiększa bezpieczeństwo terapii1516.
- Działania niepożądane acemetacyny mogą być bardzo różnorodne i dotyczyć wielu narządów.
- Niektóre objawy, jak silny ból brzucha, smoliste stolce, nagłe osłabienie czy wysypka z pęcherzami, wymagają natychmiastowej konsultacji medycznej.
- U osób z chorobami przewlekłymi, starszych lub przyjmujących inne leki ryzyko działań niepożądanych jest wyższe.
- Podczas długotrwałego stosowania zalecana jest regularna kontrola morfologii krwi, czynności nerek i wątroby.
- Zgłaszanie działań niepożądanych pomaga zwiększyć bezpieczeństwo stosowania leku.


















