Jak prawidłowo dawkować lek Yasmin?

Lek Yasmin jest złożonym doustnym środkiem antykoncepcyjnym, który zawiera dwa hormony: drospirenon i etynyloestradiol. Prawidłowe dawkowanie i stosowanie leku jest kluczowe dla zapewnienia jego skuteczności i minimalizacji ryzyka działań niepożądanych. W tym artykule szczegółowo omówimy, jak i kiedy dawkować lek Yasmin, bazując na informacjach zawartych w dokumentach źródłowych.

Spis treści

• Jak stosować lek Yasmin?
• Rozpoczęcie stosowania leku Yasmin
• Pominięcie tabletki
• Wymioty lub biegunka
• Opóźnienie krwawienia z odstawienia
• Zmiana dnia krwawienia z odstawienia
• Przerwanie stosowania leku Yasmin
• Słownik pojęć
• Podsumowanie

Jak stosować lek Yasmin?

Lek Yasmin należy przyjmować codziennie, mniej więcej o tej samej porze, w kolejności wskazanej na opakowaniu (blistrze). Każde opakowanie zawiera 21 tabletek, które należy przyjmować przez 21 kolejnych dni. Po zakończeniu opakowania należy zrobić 7-dniową przerwę, podczas której zwykle występuje krwawienie z odstawienia^[1].

Rozpoczęcie stosowania leku Yasmin

Rozpoczęcie stosowania leku Yasmin zależy od sytuacji pacjentki:

• Brak antykoncepcji hormonalnej w poprzednim miesiącu: Przyjmowanie tabletek należy rozpocząć w 1. dniu naturalnego cyklu miesiączkowego (tzn. w pierwszym dniu krwawienia miesiączkowego)^[1].
• Zmiana ze złożonego produktu antykoncepcyjnego: Należy rozpocząć przyjmowanie leku Yasmin następnego dnia po przyjęciu ostatniej tabletki zawierającej substancję czynną poprzedniego złożonego produktu antykoncepcyjnego, ale nie później niż następnego dnia po zakończeniu przerwy lub po przyjęciu tabletek placebo poprzedniego złożonego produktu antykoncepcyjnego^[1].
• Zmiana z produktu antykoncepcyjnego zawierającego wyłącznie progestagen: Można przejść na stosowanie leku Yasmin w dowolnym dniu cyklu (w przypadku implantu lub IUS w dniu ich usunięcia, w przypadku produktu leczniczego stosowanego we wstrzyknięciach – w chwili, gdy powinno zostać wykonane następne wstrzyknięcie). We wszystkich przypadkach zaleca się stosowanie dodatkowo antykoncepcji mechanicznej przez pierwszych 7 dni przyjmowania leku Yasmin^[1].
• Po poronieniu w pierwszym trymestrze ciąży: Przyjmowanie leku Yasmin można rozpocząć natychmiast. W takim przypadku nie jest konieczne stosowanie dodatkowych metod antykoncepcji^[1].
• Po porodzie lub poronieniu w drugim trymestrze ciąży: Należy rozpocząć przyjmowanie tabletek od 21. do 28. dnia po porodzie lub poronieniu. W przypadku późniejszego rozpoczęcia stosowania tabletek należy stosować dodatkową metodę antykoncepcji przez pierwsze 7 dni przyjmowania tabletek^[1].

Pominięcie tabletki

Jeżeli od czasu planowego przyjęcia tabletki upłynęło mniej niż 12 godzin, skuteczność ochrony antykoncepcyjnej nie ulega zmniejszeniu. Należy natychmiast zażyć pominiętą tabletkę, a kolejne dawki stosować o zwykłej porze. Jeżeli od czasu planowego przyjęcia tabletki upłynęło więcej niż 12 godzin, skuteczność ochrony antykoncepcyjnej może się zmniejszyć. W takim przypadku należy postępować zgodnie z następującymi zasadami^[1]:

• 1. tydzień: Należy natychmiast zażyć ostatnią zapomnianą tabletkę, nawet jeżeli oznacza to jednoczesne przyjęcie dwóch tabletek. Następne tabletki należy przyjmować o zwykłej porze. Ponadto przez kolejne 7 dni należy dodatkowo stosować antykoncepcję mechaniczną, np. prezerwatywę. Jeżeli w ciągu poprzednich 7 dni doszło do stosunku, należy uwzględnić możliwość zajścia w ciążę.
• 2. tydzień: Należy natychmiast zażyć ostatnią zapomnianą tabletkę, nawet jeżeli oznacza to jednoczesne przyjęcie dwóch tabletek. Następne tabletki należy przyjmować o zwykłej porze. Jeżeli w ciągu 7 dni przed pominięciem tabletki zachowano właściwe dawkowanie, nie ma konieczności stosowania dodatkowych środków antykoncepcyjnych. Jednak, jeśli wcześniej popełniono błędy w dawkowaniu lub jeżeli pominięto więcej niż 1 tabletkę, należy przez 7 dni stosować dodatkową metodę antykoncepcji.
• 3. tydzień: Istnieje znaczne ryzyko zmniejszenia skuteczności metody ze względu na krótki okres przed rozpoczęciem przerwy w przyjmowaniu tabletek. Można zastosować jedną z dwóch opcji:
  • Należy natychmiast zażyć ostatnią zapomnianą tabletkę, nawet jeżeli oznacza to jednoczesne przyjęcie dwóch tabletek. Następne tabletki należy przyjmować o zwykłej porze. Następnego dnia po zażyciu ostatniej tabletki z opakowania należy przyjąć pierwszą z kolejnego opakowania – oznacza to, że trzeba pominąć przerwę w przyjmowaniu tabletek z dwóch kolejnych opakowań.
  • Można również zalecić zaprzestanie przyjmowania tabletek z bieżącego opakowania. Należy przerwać stosowanie leku na 7 dni (wliczając dni, w których pominięto przyjmowanie tabletek), a następnie zacząć nowe opakowanie.

Wymioty lub nasilona biegunka

W razie ciężkich zaburzeń żołądka i jelit (np. wymioty lub biegunka) wchłanianie leku może nie być całkowite i należy stosować dodatkowe metody antykoncepcyjne. Jeżeli w ciągu 3 do 4 godzin po przyjęciu tabletki wystąpią wymioty, należy jak najszybciej zażyć nową (zastępczą) tabletkę. Nowa tabletka powinna zostać przyjęta przed upływem 12 godzin od zwykłego czasu stosowania, jeżeli to możliwe. Jeżeli upłynie ponad 12 godzin, należy uwzględnić zalecenia dotyczące pominięcia dawek^[1].

Opóźnienie krwawienia z odstawienia

Aby opóźnić dzień wystąpienia krwawienia z odstawienia, należy pominąć przerwę i rozpocząć bezpośrednio stosowanie tabletek z kolejnego opakowania leku Yasmin. Wydłużenie okresu do wystąpienia krwawienia może trwać według potrzeby nawet do zakończenia przyjmowania tabletek z drugiego opakowania. W czasie wydłużonego cyklu może wystąpić niewielkie krwawienie lub plamienie międzymiesiączkowe. Regularne stosowanie leku Yasmin należy wznowić po normalnej 7-dniowej przerwie^[1].

Zmiana dnia krwawienia z odstawienia

Aby zmienić dzień wystąpienia krwawienia na inny dzień tygodnia niż w stosowanym obecnie schemacie dawkowania, można zalecić skrócenie najbliższej przerwy w przyjmowaniu tabletek o dowolną liczbę dni. Im krótsza przerwa, tym większe jest prawdopodobieństwo, że nie wystąpi krwawienie z odstawienia, natomiast w trakcie przyjmowania tabletek z kolejnego opakowania może dojść do krwawienia i plamienia międzymiesiączkowego^[1].

Przerwanie stosowania leku Yasmin

Można przerwać stosowanie leku Yasmin w dowolnym momencie. Jeżeli nie chce się zajść w ciążę, należy poradzić się lekarza co do innych skutecznych metod kontroli urodzin. Jeżeli chce się zajść w ciążę, należy przerwać stosowanie leku Yasmin i poczekać do wystąpienia miesiączki zanim rozpocznie się próby zajścia w ciążę. W ten sposób łatwiej jest obliczyć spodziewany termin porodu^[2].

Słownik pojęć

• Drospirenon – syntetyczny hormon progestagenowy stosowany w złożonych doustnych środkach antykoncepcyjnych.
• Etynyloestradiol – syntetyczny estrogen stosowany w złożonych doustnych środkach antykoncepcyjnych.
• Krwawienie z odstawienia – krwawienie występujące podczas 7-dniowej przerwy w przyjmowaniu tabletek antykoncepcyjnych.
• Antykoncepcja mechaniczna – metody antykoncepcji, które fizycznie blokują dostęp plemników do komórki jajowej, np. prezerwatywy.
• Implant – małe urządzenie umieszczane pod skórą, które uwalnia hormony zapobiegające ciąży.
• IUS (Intrauterine System) – wewnątrzmaciczny system uwalniający hormony, stosowany jako metoda antykoncepcji.

Podsumowanie

Materiały źródłowe

• [1]: Charakterystyka produktu leczniczego
• [2]: Ulotka leku