Bezpieczeństwo stosowania metforminy przez kobiety w ciąży i karmiące piersią oraz alternatywne leki

Metformina jest popularnym lekiem stosowanym w leczeniu cukrzycy typu 2. Jednakże, jej stosowanie przez kobiety w ciąży i karmiące piersią budzi pewne wątpliwości. W artykule omówimy, czy metformina jest bezpieczna dla tych grup pacjentek oraz jakie są alternatywne leki o podobnym działaniu, które są bezpieczne dla matki i dziecka.

Spis treści

• Bezpieczeństwo stosowania metforminy w ciąży i podczas karmienia piersią
• Alternatywne leki dla kobiet w ciąży i karmiących piersią
• Słownik pojęć
• Podsumowanie

Bezpieczeństwo stosowania metforminy w ciąży i podczas karmienia piersią

Metformina przenika przez łożysko i może osiągać stężenia w płodzie zbliżone do tych u matki. Duża ilość danych dotyczących kobiet w ciąży (ponad 1000 przypadków) nie wskazuje na zwiększone ryzyko wad wrodzonych ani toksyczności dla płodu/noworodka po ekspozycji na metforminę w fazie prekoncepcyjnej i w czasie ciąży^[1]. Jednakże, istnieją ograniczone i niejednoznaczne dowody wpływu metforminy na długoterminowe wyniki dotyczące masy ciała dzieci narażonych w okresie życia płodowego^[1]. Wydaje się, że metformina nie wpływa na rozwój motoryczny i społeczny u dzieci w wieku do 4 lat, które były narażone na metforminę w okresie życia płodowego, chociaż dane dotyczące długoterminowych wyników są ograniczone^[1].

Metformina przenika również do mleka ludzkiego. U noworodków/niemowląt karmionych piersią nie obserwowano żadnych działań niepożądanych. Z uwagi na dostępność jedynie ograniczonych danych, nie zaleca się karmienia piersią w okresie leczenia metforminą^[1]. Decyzję o tym, czy przerwać karmienie piersią, należy podjąć po rozważeniu korzyści wynikających z karmienia piersią i potencjalnego ryzyka występowania działań niepożądanych u dziecka^[1].

Alternatywne leki dla kobiet w ciąży i karmiących piersią

Jeśli metformina nie jest zalecana, istnieją inne leki, które mogą być stosowane przez kobiety w ciąży i karmiące piersią:

• Insulina – Jest to najczęściej zalecany lek dla kobiet w ciąży z cukrzycą. Insulina nie przenika przez łożysko, co czyni ją bezpieczną dla płodu^[1].
• Glibenklamid – Jest to doustny lek przeciwcukrzycowy, który może być stosowany w ciąży, ale jego stosowanie wymaga ścisłej kontroli glikemii^[1].
• Gliklazyd – Podobnie jak glibenklamid, może być stosowany w ciąży, ale wymaga monitorowania stężenia glukozy we krwi^[1].

Słownik pojęć

• Metformina – Lek przeciwcukrzycowy z grupy biguanidów, stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2.
• Kwasica mleczanowa – Rzadkie, ale poważne powikłanie metaboliczne, które może wystąpić podczas stosowania metforminy, szczególnie w przypadku zaburzeń czynności nerek.
• Insulina – Hormon produkowany przez trzustkę, który pozwala organizmowi pobierać glukozę z krwi.
• Glibenklamid – Doustny lek przeciwcukrzycowy, stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2.
• Gliklazyd – Doustny lek przeciwcukrzycowy, stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2.

Podsumowanie

Metformina może być stosowana przez kobiety w ciąży, ale jej stosowanie powinno być dokładnie monitorowane przez lekarza. Istnieją dane wskazujące na brak zwiększonego ryzyka wad wrodzonych, ale długoterminowe wyniki są ograniczone. Metformina przenika do mleka ludzkiego, dlatego nie zaleca się karmienia piersią w okresie leczenia metforminą. Alternatywne leki to przede wszystkim insulina, która jest bezpieczna dla płodu, oraz doustne leki przeciwcukrzycowe takie jak glibenklamid i gliklazyd, które wymagają ścisłej kontroli glikemii.

Materiały źródłowe

• [1]: Charakterystyka produktu leczniczego
• [2]: Ulotka leku