Jak prawidłowo dawkować lek Encorton?
Encorton to lek zawierający prednizon, syntetyczny glikokortykosteroid o silnym działaniu przeciwzapalnym i immunosupresyjnym. W artykule omówimy szczegółowo, jak i kiedy dawkować ten lek, aby zapewnić jego skuteczność i minimalizować ryzyko działań niepożądanych.
Spis treści
- Dawkowanie dla dorosłych i młodzieży
- Dawkowanie dla dzieci
- Specjalne sytuacje
- Sposób podawania
- Przerwanie leczenia
- Możliwe działania niepożądane
- Słownik pojęć
- Materiały źródłowe
Dawkowanie dla dorosłych i młodzieży
Dawkowanie leku Encorton ustala się indywidualnie, zależnie od rodzaju choroby i odpowiedzi na leczenie. Zazwyczaj stosowane dawki dla dorosłych i młodzieży wynoszą od 5 mg do 60 mg na dobę, jako pojedyncza dawka lub w dawkach podzielonych, maksymalnie do 250 mg na dobę[1]. Po uzyskaniu pożądanego efektu leczniczego wskazane jest stopniowe zmniejszanie dawki do najmniejszej dawki skutecznej[2].
Dawkowanie dla dzieci
Dawkowanie u dzieci również ustala się indywidualnie. Zazwyczaj stosowane dawki wynoszą 2 mg na kg masy ciała na dobę w dawkach podzielonych co 6 lub 8 godzin, lub w dawce jednorazowej[1]. W przypadku niektórych schorzeń, takich jak stwardnienie rozsiane czy zespół nerczycowy, dawkowanie może być inne:
- Stwardnienie rozsiane: Dorośli: 200 mg na dobę przez 7 dni, następnie 80 mg co drugi dzień przez 1 miesiąc[1].
- Zespół nerczycowy: Dzieci do 18 miesiąca: dawka nie została ustalona. Dzieci w wieku od 18 miesięcy do 4 lat: początkowo 7 mg do 10 mg cztery razy na dobę. Dzieci w wieku od 4 do 10 lat: początkowo 15 mg cztery razy na dobę. Dzieci w wieku powyżej 10 lat: początkowo 20 mg cztery razy na dobę[1].
Specjalne sytuacje
W niektórych przypadkach dawkowanie może być inne, na przykład:
- Reumatyczne zapalenie serca, białaczka, nowotwory: Dzieci: przez pierwsze 2 lub 3 tygodnie: 0,5 mg na kg mc. lub 15 mg na m² powierzchni ciała cztery razy na dobę; następnie 0,375 mg na kg mc. lub 11,25 mg na m² powierzchni ciała cztery razy na dobę przez 4 do 6 tygodni[1].
- Gruźlica (z jednoczesnym leczeniem przeciwgruźliczym): Dzieci: 0,5 mg na kg mc. lub 15 mg na m² powierzchni ciała cztery razy na dobę przez dwa miesiące[1].
Sposób podawania
Lek Encorton należy przyjmować w trakcie posiłku. Tabletki nie należy dzielić[1]. W celu zmniejszenia ryzyka zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza zaleca się podawanie leku raz na dobę, w godzinach rannych, ponieważ rano jest największe wydzielanie endogennych kortykosteroidów[2]. Jednakże, w niektórych przypadkach może być konieczne częstsze podawanie prednizonu.
Przerwanie leczenia
Przerwanie leczenia po długotrwałym stosowaniu może wywołać objawy zespołu odstawienia glikokortykosteroidów, takie jak: gorączka, bóle mięśni i stawów, złe samopoczucie[2]. Dlatego dawkę prednizonu należy zmniejszać stopniowo. W przypadku długotrwałego leczenia dużymi dawkami odstawienie leku można rozpocząć zmniejszaniem dawki o 1 mg miesięcznie, w przypadku krótkiego okresu leczenia – o 2 do 5 mg co 2-7 dni[1].
Możliwe działania niepożądane
Krótkotrwałe stosowanie prednizonu, podobnie jak innych kortykosteroidów, tylko wyjątkowo prowadzi do działań niepożądanych. Ryzyko działań niepożądanych dotyczy przede wszystkim pacjentów, otrzymujących prednizon długotrwale[2]. Do najczęstszych działań niepożądanych należą:
- Zaburzenia endokrynologiczne: wtórna niedoczynność kory nadnerczy i przysadki, zespół Cushinga, zahamowanie wzrostu u dzieci, zaburzenia cyklu miesiączkowego, ujawnienie cukrzycy[1].
- Zaburzenia psychiczne: objawy schizofrenii, manii lub majaczenie, euforia, bezsenność, nagłe zmiany nastroju[1].
- Zaburzenia układu nerwowego: wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego, drgawki, zawroty głowy, bóle głowy[1].
- Zaburzenia oka: zaćma, wzrost ciśnienia śródgałkowego, jaskra, wytrzeszcz[1].
- Zaburzenia żołądka i jelit: wrzód trawienny, perforacje, krwawienia, zapalenie trzustki, wzdęcia, wrzodziejące zapalenie przełyku[1].
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: rozstępy skórne, trądzik, zaburzone gojenie ran, wybroczyny i wylewy krwawe, rumień, nasilone pocenie[1].
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe: osłabienie mięśni, miopatia steroidowa, utrata masy mięśniowej, osteoporoza, kompresyjne złamania kręgosłupa, aseptyczna martwica głowy kości udowej i ramiennej[1].
Słownik pojęć
- Prednizon – syntetyczny glikokortykosteroid o silnym działaniu przeciwzapalnym i immunosupresyjnym.
- Glikokortykosteroid – rodzaj hormonów steroidowych, które mają silne działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne.
- Zespół odstawienia glikokortykosteroidów – objawy występujące po nagłym przerwaniu długotrwałego stosowania glikokortykosteroidów, takie jak gorączka, bóle mięśni i stawów, złe samopoczucie.
- Stwardnienie rozsiane – przewlekła choroba autoimmunologiczna, która atakuje centralny układ nerwowy.
- Zespół nerczycowy – stan chorobowy charakteryzujący się dużą utratą białka z moczem, obrzękami i podwyższonym poziomem cholesterolu we krwi.
Materiały źródłowe
| Dawkowanie dla dorosłych i młodzieży | 5 mg do 60 mg na dobę, maksymalnie do 250 mg na dobę |
| Dawkowanie dla dzieci | 2 mg na kg mc. na dobę w dawkach podzielonych |
| Specjalne sytuacje | Stwardnienie rozsiane, zespół nerczycowy, reumatyczne zapalenie serca, białaczka, nowotwory, gruźlica |
| Sposób podawania | W trakcie posiłku, tabletki nie należy dzielić |
| Przerwanie leczenia | Stopniowe zmniejszanie dawki |
| Możliwe działania niepożądane | Zaburzenia endokrynologiczne, psychiczne, układu nerwowego, oka, żołądka i jelit, skóry i tkanki podskórnej, mięśniowo-szkieletowe |



















