Szczepionka DTP (błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana) jest kluczowym elementem ochrony zdrowia dzieci przed trzema groźnymi chorobami: błonicą, tężcem i krztuścem. W artykule szczegółowo omówimy, jak i kiedy należy dawkować tę szczepionkę, aby zapewnić skuteczną ochronę.

Spis treści

• Wstęp
• Dawkowanie szczepionki DTP
• Sposób podawania szczepionki DTP
• Przeciwwskazania
• Działania niepożądane
• Słownik pojęć
• Podsumowanie

Wstęp

Szczepionka DTP jest stosowana do czynnego uodpornienia dzieci przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi. Zawiera toksoidy błoniczy i tężcowy oraz inaktywowany szczep Bordetella pertussis, które stymulują układ odpornościowy do wytwarzania przeciwciał chroniących przed tymi chorobami^[1].

Dawkowanie szczepionki DTP

Dawkowanie szczepionki DTP jest ściśle określone i powinno być zgodne z obowiązującym Programem Szczepień Ochronnych:

• Podstawowy schemat szczepienia: obejmuje 3 dawki podawane w pierwszych sześciu miesiącach życia dziecka, w odstępach 6-8 tygodniowych^[1].
• Szczepienie uzupełniające: czwarta dawka podawana jest w 2. roku życia dziecka^[1].
• Uzupełnienie szczepienia: możliwe do ukończenia 3. roku życia, jeśli dziecko nie zostało zaszczepione w zalecanych terminach^[1].

Sposób podawania szczepionki DTP

Szczepionka DTP jest podawana domięśniowo:

• Niemowlęta do 12. miesiąca życia: dawkę 0,5 ml należy podać w przednioboczną część uda. Zaleca się zmianę miejsca wstrzyknięcia przy kolejnej dawce (druga kończyna dolna)^[2].
• Dzieci powyżej 12. miesiąca życia: dawkę 0,5 ml można opcjonalnie podać w mięsień naramienny, o ile pozwala na to masa mięśniowa dziecka^[2].
• Pacjenci z zaburzeniem krzepliwości krwi: należy rozważyć podskórne podanie szczepionki^[1].

Przeciwwskazania

Szczepionki DTP nie należy stosować w następujących przypadkach:

• Nadwrażliwość: na substancje czynne lub jakikolwiek składnik pomocniczy szczepionki^[1].
• Ostre stany chorobowe: przebiegające z gorączką^[1].
• Choroby przewlekłe: w okresie zaostrzenia^[1].
• Choroby neurologiczne: o postępującym przebiegu^[1].
• Objawy mózgowe: występujące w ciągu 72 godzin po poprzednim szczepieniu^[1].
• Encefalopatia: o nieznanej etiologii, która wystąpiła w ciągu 7 dni po podaniu szczepionki zawierającej antygeny krztuśca^[1].
• Drgawki: występujące w ciągu 3 dni po poprzedniej dawce szczepionki^[1].
• Nieutulony płacz: trwający ≥ 3 godzin, który wystąpił w ciągu 48 godzin po poprzedniej dawce szczepionki^[1].
• Utrata świadomości: lub epizod hipotoniczno-hiporeaktywny w ciągu 48 godzin po poprzednim szczepieniu^[1].
• Gorączka ≥ 40,5ºC: niewywołana innymi czynnikami, pojawiająca się w ciągu 48 godzin po poprzednim szczepieniu^[1].

Działania niepożądane

Jak każda szczepionka, DTP może powodować działania niepożądane. Częstość występowania działań niepożądanych jest różna:

• Bardzo często (≥1/10): gorączka, odczyny miejscowe (zaczerwienienie, ból, obrzęk)^[1].
• Często (≥1/100 do <1/10): drażliwość, niepokój, senność^[1].
• Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100): wymioty, biegunka^[1].
• Rzadko (≥1/10000 do <1/1000): drgawki, epizod hipotoniczno-hiporeaktywny^[1].
• Bardzo rzadko (<1/10000): encefalopatia, zapalenie splotu ramiennego^[1].
• Częstość nieznana: powiększenie węzłów chłonnych, reakcje alergiczne, bezdech u wcześniaków^[1].

Słownik pojęć

• Toksoid – inaktywowany toksyn bakteryjny, który zachowuje swoje właściwości antygenowe, ale nie jest toksyczny.
• Adiuwant – substancja wzmacniająca odpowiedź immunologiczną na antygen.
• Encefalopatia – zaburzenie funkcji mózgu, które może objawiać się różnymi objawami neurologicznymi.
• Epizod hipotoniczno-hiporeaktywny – stan charakteryzujący się bezwładnością, obniżonym napięciem mięśniowym i zmniejszoną reakcją na bodźce zewnętrzne.
• Bezdech – chwilowe zatrzymanie oddechu.

Podsumowanie

Szczepionka DTP jest kluczowym elementem ochrony zdrowia dzieci przed błonicą, tężcem i krztuścem. Prawidłowe dawkowanie i podawanie szczepionki zgodnie z zaleceniami lekarza oraz Programem Szczepień Ochronnych zapewnia skuteczną ochronę przed tymi groźnymi chorobami. Ważne jest również monitorowanie ewentualnych działań niepożądanych i konsultacja z lekarzem w przypadku jakichkolwiek wątpliwości.