aleric

Aleric deslo USP

floradix

Floradix Żelazo i witaminy

nisita

Nisita

Biotilac Biotic

hascovir

Hascovir Control Max

kerabione

Kerabione

raphaholin C

Raphacholin C

ecomer

Ecomer Odporność + witamina E

chitosan

Olimp Chitosan+chrom

, ,

Jak wyleczyć zanokcicę?

Jakie są przyczyny zanokcicy i jak ją skutecznie leczyć?

Zanokcica (łac. paronychia) to zapalenie wału paznokciowego. Jest bardzo powszechnym schorzeniem. Bolesność, obrzęk i zaczerwienienie wokół paznokcia to jej pierwsze i najczęstsze objawy. Może występować zarówno na palcach u rąk jak i stóp. Czy zanokcica jest niebezpieczna, skąd się bierze oraz jak jej zapobiegać i leczyć?
zanokcica paznokcia (fot. Canva)

Jakie są przyczyny zanokcicy?

Zanokcica powstaje w wyniku zakażenia bakteryjnego. Najczęściej przyczyną jest gronkowiec złocisty (Staphylococus aureus) oraz paciorkowiec ropny (Streptococcus pyogenes). Powodują ją także grzyby, szczególnie Candidia albicans. Wyróżnia się 2 postacie zanokcicy: ostrą oraz przewlekłą.

Głównym czynnikiem powodującym zanokcicę ostrą jest uraz naskórka lub wału paznokciowego (np. podczas obcinania paznokci lub wycinania skórek). Stanowi to wrota, przez które wnikają chorobotwórcze patogeny. Narażone są na nią m.in. niemowlęta, które często wkładają ręce do buzi oraz osoby obgryzające paznokcie. Także nieprawidłowo wykonane zabiegi manicure i pedicure mogą być czynnikiem ryzyka.

Zanokcica przewlekła powstaje w wyniku długotrwałego narażenia na alergeny i czynniki drażniące. Czas występowania objawów jest dłuższy niż w przypadku zanokcicy ostrej i trwa powyżej 6 tygodni. Może się tworzyć w efekcie częstego mycia i dezynfekowania dłoni oraz narażenia na drażniące substancje chemiczne (jak kwasy czy zasady). Dlatego szczególnie często obserwuje się ją u pielęgniarek, lekarzy, kucharzy, osób sprzątających i pływających zawodowo. Spotykana jest także częściej u chorych na cukrzycę i łuszczycę [1,2].

Jak objawia się zanokcica?

Najczęściej obserwowanymi objawami w przypadku zanokcicy jest żywoczerwone zabarwienie i obrzęk wokół paznokcia. Inne objawy, jakie mogą się pojawić to:

  • pulsujący ból;
  • ropień w okolicy wału paznokciowego — pod wpływem nacisku może dochodzić do wyciekania ropy przy paznokciu;
  • zmiana koloru płytki paznokcia (żółty/zielony);
  • zaburzenia wzrostu paznokcia;
  • onycholiza, czyli odwarstwianie płytki paznokcia od jego łożyska.

Nieleczona zanokcica, kiedy zakażenie bakteryjne obejmuje także macierz paznokcia, może prowadzić do trwałego zaburzenia jego wzrostu. Po usunięciu zmienionego chorobowo paznokcia, nowy nie odzyskuje już dawnego wyglądu (odrasta zdeformowany i pofałdowany) [3,4,5].

Jak leczyć zanokcicę?

Sposób leczenia zanokcicy zależy od stopnia jej zaawansowania. W przypadku łagodnych objawów, jak rumień i obrzęk zalecane jest:

  • moczenie objętych stanem zapalnych wałów paznokciowych w ciepłej wodzie z dodatkiem szarego mydła, co łagodzi obrzęki i ułatwia odprowadzenie ropy;
  • miejscowe używanie leków antyseptycznych (Octenisept, Rivanol);
  • stosowanie przymoczek z octu lub wodnego roztworu jodyny.

W poważniejszych przypadkach ważna jest konsultacja z dermatologiem lub lekarzem chorób zakaźnych, aby dostosować terapię do indywidualnych potrzeb pacjenta. W powyższych okolicznościach stosuje się:

  • antybiotyki miejscowe: maści z kwasem fusydowym (Fucidin), preparaty złożone zawierające bacytracynę, neomycynę i polimyksynę B (Maxibiotic, Tribiotic);
  • antybiotyki doustne: zazwyczaj nie są potrzebne, należy je rozważyć u pacjentów z obniżoną odpornością lub w przypadku ciężkiej infekcji. Stosuje się m.in. amoksycylinę z kwasem klawulanowym (Amoksiklav, Augmentin) oraz klindamycynę (Clindamycin MIP);
  • leczenie chirurgiczne: polegające na ewakuacji treści ropnej. W niektórych przypadkach konieczne może być także usunięcie części lub całego paznokcia;
  • leki łagodzące ból: paracetamol (Apap), NLPZ takie jak ibuprofen (Ibuprom, Nurofen);
  • preparaty przeciwgrzybicze: miejscowo stosuje się preparaty zawierające terbinafinę (Lamisilat), a w przypadku konieczności leczenia doustnego, itrakonazol (Itrax), flukonazol (Flucofast), czy nystatynę (Nystatyna Teva) [1,3,6,7].

Jak zapobiegać?

Przede wszystkim należy zapewnić odpowiednią higienę miejsc narażonych na występowanie zanokcicy, dokładnie je myć i osuszać. Ponadto należy unikaniu czynników drażniących, takich jak: 

  • urazy w okolicy wałów paznokciowych (nie obgryzać paznokci, nie wycinać zbyt agresywnie skórek);
  • drażniące środki chemiczne (jeśli jest konieczność ich użycia, należy włożyć rękawice ochronne);
  • długotrwała ekspozycja dłoni i stóp na wilgoć [1,3].

Podsumowanie

Zanokcica paznokcia jest schorzeniem spowodowanym głównie przez infekcje bakteryjne (głównie gronkowiec złocisty i paciorkowiec ropny) oraz grzybicze (Candidia albicans), prowadzące do stanu zapalnego paznokcia. Występuje w dwóch formach: ostrej i przewlekłej. Ostra forma wynika z urazów naskórka, umożliwiających patogenom dostęp do organizmu, szczególnie przy nieprawidłowej pielęgnacji paznokci. Przewlekła forma jest efektem długotrwałego narażenia na alergeny i substancje drażniące, często obserwowana u osób wykonujących zawody wymagające częstego mycia rąk lub kontaktu z chemikaliami. Objawy zanokcicy obejmują zaczerwienienie, obrzęk, ból, ropnie i zmiany w wyglądzie paznokci. Leczenie zależy od zaawansowania schorzenia i może obejmować moczenie w ciepłej wodzie, stosowanie antyseptyków, antybiotyków, chirurgię, środki przeciwbólowe oraz leki przeciwgrzybicze. Zapobieganie zanokcicy opiera się na unikaniu urazów i substancji drażniących oraz zachowaniu właściwej higieny.

Bibliografia

  1. D. Rigopoulos, G.Larios, S.Gregoriu Acute and Chronic Paronychia,Am Fam Physician. 2008 Feb 1;77(3):339-346
  2. M. Zych, E. Górska, U.Jankiewicz, P.Kowalczyk, W.Stępień, Choroby wywoływane przez drobnoustroje bytujące na skórze, Medycyna Rodzinna 4/2013
  3. P. Rockwell, Acute and Chronic Paronychia, Am Fam Physician. 2001 Mar 15;63(6):1113-1117
  4.  https://www.drugs.com/cg/paronychia.html
  5. https://www.mp.pl/pacjent/dermatologia/lista/92577,leczenie-zanokcicy
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fucidin
  7. J.Czuwara, Skórne działania niepożądane podczas terapii afatynibem. Jak sobie z nimi radzić? Onkologia w praktyce lekarskiej – edukacja 2018, tom 4, supl. C 

Omawiane substancje

  • Amoksycylina

    Amoksycylina jest antybiotykiem stosowanym w leczeniu infekcji bakteryjnych. Jest skuteczna w zwalczaniu wielu rodzajów bakterii, w tym tych wywołujących zapalenie gardła, oskrzeli, ucha, zatok i dróg moczowych.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Bacytracyna

    Bacytracyna jest antybiotykiem stosowanym w leczeniu różnych schorzeń bakteryjnych. Przed zastosowaniem bacytracyny należy skonsultować się z lekarzem w celu ustalenia odpowiedniej dawki i czasu trwania terapii.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Flukonazol

    Flukonazol jest lekiem przeciwgrzybicznym. Jest stosowany w leczeniu zakażeń grzybiczych skóry, paznokci, jamy ustnej i dróg moczowych.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Ibuprofen

    Ibuprofen jest lekiem przeciwbólowym i przeciwzapalnym. Ibuprofen jest dostępny bez recepty w aptekach.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Itrakonazol

    Itrakonazol jest lekiem przeciwgrzybicznym stosowanym w leczeniu infekcji grzybiczych skóry, paznokci i błon śluzowych. Substancja ta hamuje wzrost i rozwój grzybów, co pozwala na wyeliminowanie infekcji.
    substancje syntetyczne
  • Klindamycyna

    Klindamycyna to antybiotyk stosowany w leczeniu zakażeń bakteryjnych. Substancja ta działa na wiele rodzajów bakterii, hamując ich wzrost i rozwój.
    substancje syntetyczne
  • Kwas fusydowy

    Kwas fusydowy to organiczny związek chemiczny o silnych właściwościach antybiotycznych. Jest stosowany w leczeniu zakażeń skóry i paznokci.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Kwas klawulanowy

    Kwas klawulanowy jest substancją leczniczą stosowaną w leczeniu infekcji bakteryjnych, zwłaszcza w połączeniu z antybiotykami. Działa jako inhibitor enzymów beta-laktamaz, które niszczą antybiotyki, co zwiększa skuteczność leczenia.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Neomycyna

    Neomycyna jest antybiotykiem stosowanym w leczeniu zakażeń bakteryjnych. Jest skuteczna w zwalczaniu wielu rodzajów bakterii.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Nystatyna

    Nystatyna jest antybiotykiem stosowanym w leczeniu infekcji grzybiczych skóry i błon śluzowych. Substancja ta działa poprzez hamowanie wzrostu i rozmnażania grzybów.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Paracetamol

    Paracetamol jest lekiem przeciwbólowym i przeciwgorączkowym. Jest powszechnie stosowany w leczeniu bólu głowy, zębów, mięśni oraz gorączki.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Polimyksyna B

    Polimyksyna B jest antybiotykiem stosowanym w leczeniu zakażeń bakteryjnych. Substancja ta działa na bakterie poprzez niszczenie ich błon komórkowych.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Terbinafina

    Terbinafina jest lekiem przeciwgrzybicznym stosowanym w leczeniu infekcji skóry i paznokci. Substancja ta działa poprzez hamowanie syntezy ergosterolu, co prowadzi do zniszczenia błony komórkowej grzybów.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne

Omawiane schorzenia

  • Zanokcica

    Zanokcica jest to choroba zapalna skóry wokół paznokci, która może być bardzo bolesna i prowadzić do poważnych powikłań. Często występuje u osób z osłabioną odpornością lub u osób, które często pracują w wodzie lub z chemikaliami.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , , .