Co to jest węgiel aktywny?

Węgiel aktywny, znany również jako węgiel leczniczy czy węgiel aktywowanych, występuje w postaci tabletek lub kapsułek. Jest on wytwarzany z miazgi drzewnej, skorup orzechów, węgla kopalnego lub torfu w temperaturze 900 ℃, po czym jest aktywowany działaniem pary wodnej lub mocnych kwasów. Proces produkcji jest zoptymalizowany pod kątem otrzymania jak największej powierzchni adsorpcyjnej, ponieważ działanie węgla aktywowanego jest związane właśnie z adsorpcją (toksyn, leków, drobnoustrojów, itd.). Co ważne, węgiel aktywowany nie wchłania się do organizmu z przewodu pokarmowego, przez co zostaje w całości wydalony [1,2].

Jaki węgiel aktywny kupisz w aptece?

W aptece dostępnych jest wiele suplementów diety zawierających węgiel leczniczy. Nie będą one jednak skuteczne w leczeniu dolegliwości, takich jak biegunki czy zatrucia pokarmowe. W tym celu powinno zastosować się dostępne produkty lecznicze. Suplementy zawierające węgiel aktywny są stosowane raczej pomocniczo przy problemach układu pokarmowego.

Węgiel leczniczy VP, kapsułki

Skład

• 1 kapsułka zawiera 200 mg węgla aktywnego (Carbo activatus).

Stosowanie

• w przypadku niestrawności i wzdęć młodzież powyżej 12 lat i osoby dorosłe mogą przyjmować od 4 do 6 kapsułek kilka razy na dobę do ustąpienia objawów;
• w leczeniu biegunek młodzież powyżej 12 lat i dorośli stosują jednorazowo 20 kapsułek (4,0 g), jeżeli jest konieczne to dawkę, można powtórzyć po kilku godzinach;
• w zatruciu lekami lub związkami chemicznymi dzieci poniżej 1 roku stosują doustnie 1 g/kg m.c. (co 4-6 godzin można powtórzyć dawkę), a starsze dzieci i dorośli jednorazowo 62 kapsułki (12,5 g);
• węgiel aktywny najlepiej podawać w postaci zawiesiny powstałej po wsypaniu zawartości kapsułek do niewielkiej ilości wody;
• w przypadku zatruć lekowych zawiesinę podaje się doustnie przez zgłębnik w zalecanej dawce i usuwa przez odessanie lub wywołanie wymiotów, odzyskując całkowitą ilość podanego węgla.

Wskazania

• Lek jest stosowany w biegunce, niestrawności, wzdęciach, zatruciu lekami i innymi związkami chemicznymi po porozumieniu z lekarzem.

O produkcie

• nie należy przyjmować podczas ani po posiłkach, ponieważ pokarm zmniejsza zdolność adsorpcyjną węgla aktywnego (osłabiają jego działanie);
• węgla aktywnego nie wolno stosować u osób nieprzytomnych, u których nie zabezpieczono dróg oddechowych;
• dodatkowo nie należy podawać go jednocześnie z innymi lekami (może je adsorbować, przez co osłabiać ich działanie);
• pacjenci, którzy przyjmują produkt leczniczy przez 7 dni z powodu wzdęć lub 2 dni z powodu biegunki, powinni skontaktować się z lekarzem, jeżeli objawy nie ustępują;
• kobiety będące w ciąży lub karmiące piersią powinny skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem preparatu [3].

Węgiel leczniczy Microfarm, kapsułki

Skład

• 1 kapsułka zawiera 200 mg węgla aktywnego.

Stosowanie

• u niemowląt w przypadku zatruć, należy stosować jednorazowo 5 kapsułek (1 g) na 1 kg wagi dziecka;
• dzieci powyżej 1 roku życia podczas zatruć lekami lub substancjami chemicznymi mogą przyjmować jednorazowo 10 do 20 kapsułek;
• dzieciom do 4 roku życia zawartość kapsułek należy podać jako zawiesinę wymieszaną z niewielką ilością wody;
• młodzież powyżej 12 lat i osoby dorosłe podczas lżejszych zatruć pokarmowych z objawami wzdęć lub nadmiernej fermentacji jelitowej mogą stosować od 4 do 6 kapsułek kilka razy dziennie, do momentu ustąpienia objawów;
• w przypadku poważniejszych biegunek młodzież powyżej 12 lat i dorośli mogą przyjmować zawiesinę z węgla aktywnego (zawartość 15 kapsułek zmieszana z niewielką ilością wody) co godzinę (od 3 do 4 razy) aż do ustąpienia objawów,  a w przypadku zatruć lekami lub związkami chemicznymi niezwłocznie należy przyjąć 10 kapsułek węgla, popijając wodą (dawkę powtarza się kilkakrotnie).

Wskazania

• Leczenie biegunki, zatruć pokarmowych, jako środek pomocniczy przy wzdęciach.

O produkcie

• może powodować zaparcia;
• przyjmowany jednocześnie z innymi lekami zmniejsza ich wchłanianie z przewodu pokarmowego, co może osłabiać ich działanie;
• lek nie wchłania się z przewodu pokarmowego;
• kobiety będące w ciąży lub karmiące piersią powinny skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem preparatu [4].

Colfarm Węgiel aktywowany, tabletki

Skład

• 1 tabletka zawiera 150 mg węgla aktywowanego.

Stosowanie

• Dorośli mogą stosować 1 tabletkę na dobę.

Wskazania

• Wspiera funkcjonowanie układu pokarmowego i jelit, wspomaga metabolizm liposomów i utrzymanie prawidłowej równowagi tłuszczów we krwi.

O produkcie

• nieduże tabletki;
• 1 tabletka dziennie;
• rejestracja jako suplement diety;
• nie ma działania leczniczego, działa jedynie wspomagająco [5].

Czy węgiel aktywny zabija wirusy?

Czy węgiel aktywny zabija wirusy? Brakuje jednoznacznych badań, które wykazują skuteczność węgla aktywowanego w przypadku infekcji wirusowych. Może on skrócić biegunkę, ale ponieważ powoduje jedynie adsorpcję cząsteczek, to nie jest w stanie zapobiec namnażaniu się wirusów czy bakterii w układzie pokarmowym. Co więcej, stosowanie węgla aktywnego możesz hamować wchłanianie leków, które np. mogą być stosowane w przypadku leczenia infekcji spowodowanej przez wirusy. Jako że węgiel aktywny nie wchłania się z przewodu pokarmowego, to z oczywistych względów nie jest w stanie mieć działania przeciwwirusowego w stosunku do wirusów, które z reguły atakują różne narządy [1,2].

Węgiel aktywny na grypę

Grypa to wirusowe zakażenie układu oddechowego, a jej leczenie skupia się głównie na łagodzeniu objawów, takich jak gorączka, bóle mięśni, kaszel i zmęczenie, oraz na wspieraniu systemu odpornościowego organizmu. Węgiel aktywny nie jest zalecany jako środek na grypę lub inne wirusowe infekcje układu oddechowego.

Węgiel aktywny na przeziębienie

W tym przypadku sytuacja wygląda podobnie jak w przypadku grypy. Węgiel aktywny nie jest uznawany za skuteczny środek w leczeniu lub łagodzeniu objawów przeziębienia. Jego główna funkcja polega na absorpcji toksyn w przewodzie pokarmowym, co nie ma bezpośredniego wpływu na wirusowe infekcje układu oddechowego, takie jak przeziębienie. Leczenie przeziębienia zazwyczaj obejmuje odpoczynek, odpowiednie nawodnienie oraz leki łagodzące objawy, takie jak ból gardła, kaszel czy katar.

Jak stosować węgiel aktywny? Dawkowanie

Każdy preparat w ulotce zawiera szczegółowe dawkowanie. Powyżej zostały opisane przykładowe preparaty wraz z ich dawkowaniem. Niemniej jednak zalecane dawki węgla aktywowanego w przypadku biegunki (która może być wywołana m in. wirusami) wynosi ok. 4 g, co kilka godzin dla młodzieży powyżej 12 lat i dorosłych. Trzeba pamiętać, żeby razem z węglem aktywnym nie spożywać pokarmów, bo będą one osłabiały jego działanie. Podobnie nie należy jednocześnie z węglem aktywnym przyjmować innych leków, w tym przypadku węgiel może obniżyć ich wchłanianie, a w konsekwencji ich działanie [1,2].

Czy warto stosować węgiel aktywny na wirusy?

Jak opisano w artykule, węgiel aktywny nie jest skutecznym środkiem przeciwko wirusom. Preparaty na bazie węgla aktywowanego można samodzielnie stosować w przypadku wystąpienia biegunek, wzdęć czy niestrawności. Jeżeli dojdzie jednak do zatrucia lekami lub innymi związkami chemicznymi, należy jego użycie skonsultować z lekarzem (może być konieczna wizyta na SOR).