Tabletki na sen dla osób starszych bez recepty – skuteczne i bezpieczne opcje

Czym jest bezsenność?

Bezsenność to zaburzenie, w którym występuje niedostateczna ilość lub jakość snu, związana z trudnościami w zasypianiu, utrzymaniu snu lub budzeniem się zbyt wcześnie rano z niemożnością ponownego zaśnięcia. Problemy ze snem, aby uznać je za istotne, muszą powodować duży dyskomfort lub trudności w codziennym funkcjonowaniu oraz występować co najmniej 3 noce w tygodniu.  Wyróżnia się bezsenność przygodną, trwającą do kilku dni oraz krótkotrwałą, obejmującą okres do kilku tygodni [1]. 

Ze względu na przyczynę problemu wyróżniamy bezsenność pierwotną (zaburzenia oddychania w czasie snu, zaburzenia snu i czuwania oraz zaburzenia ruchowe, np. zespół niespokojnych nóg i okresowe ruchy kończyn podczas snu) i wtórną. Bezsenność wtórna jest objawem innej choroby, np. napięcia psychicznego, często będącego skutkiem stresujących wydarzeń lub istotnych zmian w życiu, przewlekłego bólu. Podłożem problemów ze snem mogą być również krótkie i przemijające dolegliwości fizyczne lub zaostrzenia różnych chorób. Bezsenność przewlekłą rozpoznaje się gdy jest okres trwania objawów jest nie krótszy niż 3 miesiące [1,2].

Bezsenność u osób starszych

Wiele zmian wzorców snu u seniorów jest fizjologicznie poprawne, czyli normalne, jak na przykład wydłużony czas zasypiania, czy skrócenie całkowitego czasu snu. Zmiany te są związane ze zwyczajnym procesem starzenia. Inne stany, zaliczane do bezsenności pierwotnej, powinny być odpowiednio diagnozowane i leczone. Natomiast wtórne zaburzenia snu częste u osób starszych, wynikające ze współistniejących stanów, to np. przewlekły ból, refluks żołądkowo-przełykowy, częste oddawanie moczu, duszność związana z zastoinową niewydolnością serca, przewlekła obturacyjna choroba płuc, czy astma. Dodatkowo niska aktywność fizyczna w ciągu dnia, mało intensywny styl życia, w szczególności po przejściu na emeryturę, współwystępowanie zaburzeń psychicznych (depresja, zaburzenia lękowe), przyczyniają się do częstszego występowania bezsenności u seniorów [2].

Co stosować na sen dla seniora?

Kiedy pacjent z bezsennością trafi do lekarza, pierwszym etapem nie powinno być od razu leczenie farmakologiczne, lecz edukacja pacjenta w zakresie prawidłowej higieny snu, zmiany nawyków i trybu życia. Dokładne badania diagnostyczne pozwolą na wykrycie chorób współistniejących, w których zaburzenia snu są jednym z objawów. Często rozwiązanie problemów emocjonalnych i sytuacji trudnych psychologicznie dla pacjenta zasadniczo poprawia jego sen. W przypadku bezsenności przewlekłej zaleca się, aby każdy pacjent otrzymał leczenie w formie terapii poznawczo-behawioralnej, która jest krótkoterminową, ustrukturyzowaną metodą leczenia. Jej podstawą są specjalne techniki wzmacniające potrzebę snu oraz okołodobowy rytm snu i czuwania [3].

Higiena snu

Higiena snu to zbiór czynności i zasad, których wykonywanie i przestrzeganie poprawia jakość snu. Jeżeli zachodzi konieczność zastosowania leków nasennych, przestrzeganie zasad higieny snu u większości pacjentów dodatkowo zwiększa ich skuteczność, co może pozwolić na stosowanie leku w najniższej skutecznej dawce i skrócenie czasu leczenia [4].

Zasady właściwej higieny snu są następujące:

• należy unikać ciężkostrawnych posiłków, alkoholu oraz palenia papierosów przed snem;
• intensywną aktywność fizyczną trzeba zakończyć co najmniej 3 godziny przed snem, łagodne i umiarkowane ćwiczenia są dozwolone do 60 minut przed snem;
• należy unikać rozbudzających poznawczo lub emocjonalnie aktywności umysłowych przed snem (np. pracy, intensywnej nauki, programów telewizyjnych, korzystania z Internetu);
• ostatnie 60 minut przed snem trzeba przebywać w łagodnie oświetlonym otoczeniu, unikać silnego światła i korzystania z urządzeń elektronicznych wyposażonych w ekran;
• warto unikać odpoczywania w pozycji leżącej i spędzania czasu w łóżku w ciągu dnia;
• należy unikać regularnego przyjmowania leków nasennych;
• warto prowadzić regularny tryb życia, wstawać rano o tej samej porze;
• należy zadbać o odpowiednią temperaturę (najlepiej ok 18°C) oraz świeże powietrze w sypialni [1,4].

Passiflora – naturalne wsparcie snu i relaksu u osób starszych

Wśród naturalnych sposobów wspierania spokojnego snu u osób starszych warto zwrócić uwagę na Passiflorę (męczennicę cielistą, Passiflora incarnata), która od lat znajduje zastosowanie w łagodzeniu napięcia nerwowego i poprawie jakości snu. Kompleks substancji aktywnych zawarty w Passiflorze działa na układ nerwowy, wspierając naturalne procesy relaksacji i zasypiania. Co istotne, preparaty z Passiflorą są dobrze tolerowane przez seniorów i nie powodują uzależnienia ani porannego otępienia, w przeciwieństwie do wielu syntetycznych leków nasennych. Stosowanie Passiflory przynosi wyraźną poprawę jakości snu, zmniejsza uczucie lęku i pomaga w odzyskaniu naturalnego rytmu dobowego.

Sedistress fortetabletki, 500 mg

Lek dostępny bez recepty

O leku

• roślinny, tradycyjny produktu leczniczy;
• zawiera wyciąg suchy z ziela męczennicy – roślinę wykazującą działanie łagodzące objawy stresu psychicznego;
• przeznaczony do łagodzenia nerwowości, niepokoju i rozdrażnienia;
• ułatwia zasypianie;
• nie zawiera laktozy;
• do stosowania powyżej 12. roku życia.

Wskazania

Produkt stosowany jest w leczeniu nerwowości, stresu oraz bezsenności.

Dawkowanie

Przyjmuj lek zgodnie z poniższymi zaleceniami:

• W przypadku łagodzenia krótkotrwałego stresu psychicznego: przyjmuj od 1 do 2 tabletek na dobę.
• W przypadku trudności z zasypianiem: przyjmij 1 tabletkę wieczorem, na około pół godziny przed snem. W razie potrzeby możesz przyjąć drugą tabletkę później.

Nie przekraczaj dawki 3 tabletek na dobę. Jeśli objawy nie ustępują po 2 tygodniach, skonsultuj się z lekarzem. Tabletki połykaj w całości, popijając dużą ilością wody.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Leki na sen dla seniora

Zalecenia na temat leczenia bezsenności wskazują, że objawowe leczenie farmakologiczne jest wskazane głównie w leczeniu krótkotrwałych problemów ze snem. Zanim jednak trafimy do lekarza, w przypadku sporadycznych problemów z zasypianiem oraz utrzymaniem snu możemy wypróbować dostępne preparaty z apteki. Poniżej podpowiadamy, co na sen dla seniora spośród dostępnych leków będzie najbezpieczniejsze i najskuteczniejsze [1].

Melatonina

U osób cierpiących na zaburzenia snu, zwłaszcza z opóźnioną fazą snu i zaburzeniami rytmu dobowego, dobrym wyborem leczenia jest melatonina – odpowiednik hormonu wydzielanego przez szyszynkę (gruczoł w naszym mózgu). Średnie dawki to 3–5 mg/dobę. Jednak działanie melatoniny obserwuje się czasami dopiero po upływie 2 tygodni przyjmowania leku. U wszystkich, nie tylko starszych melatonina zalecana w leczeniu bezsenności powodowanej zaburzeniami rytmu snu i czuwania, szczególnie w pracy zmianowej, przy zmianach stref czasowych i u osób niewidomych. Melatonina jest lekiem bezpiecznym, tzn. w praktyce nie obserwuje się istotnych interakcji z innymi lekami. Nie powoduje ona uzależnia, a w trakcie jej stosowania nie obserwuje się narastania tolerancji [1,3,5].

Leki roślinne

Jeśli problemy ze snem są spowodowane napięciem psychicznym, można zastosować leki roślinne. Kozłek lekarski (inaczej waleriana), melisa lekarska, męczennica cielista, chmiel zwyczajny, dziurawiec zwyczajny to gatunki roślin, z których pozyskuje się wyciągi (ekstrakty), stosowane tradycyjnie w okresowych trudnościach w zasypianiu na tle nerwowym, jako środek łagodzący objawy napięcia nerwowego wywołanego stresem, lękiem, niepokojem. Surowcami roślinnymi są korzeń kozłka, liść melisy, ziele męczennicy, szyszka chmielu, ziele dziurawca. Stosowanie leków roślinnych zalecane jest w leczeniu krótkotrwałych problemów ze snem. Warto pamiętać, że składniki ziołowe (przede wszystkim dziurawiec), przy niekontrolowanym i długim stosowaniu mogą wchodzić w niebezpieczne interakcje z innymi lekami. Szczególnie istotne jest to u seniorów, którzy zazwyczaj stosują wiele różnych leków [1,3].

Leki przeciwhistaminowe

Alternatywą dla silnych leków nasennych dostępnych jedynie na receptę (np. Nasen, Stilnox, Imovane, Estazolam) w leczeniu krótkotrwałym, czyli do 7 dni, są leki przeciwhistaminowe, np. doksylamina, dostępna stosunkowo od niedawna bez recepty [1]. Doksylamina wykazuje silne działanie nasenne i uspokajające. Skutecznie skraca czas oczekiwania na zaśnięcie oraz wydłuża czas trwania i zwiększa głębokość snu [6]. Niestety leki przeciwhistaminowe mogą w wyższych dawkach w połączeniu z innymi lekami powodować ryzyko wystąpienia groźnych dla życia zaburzeń rytmu serca. Leki przeciwhistaminowe powinny być bardzo ostrożnie stosowane u osób starszych w leczeniu doraźnym, m.in. z powodu długiego okresu utrzymywania się leku w organizmie [1]. Osoby w wieku powyżej 65 lat są bardziej narażone na występowanie innych schorzeń, które mogą wymagać zmniejszenia dawki doksylaminy. Zalecana dawka początkowa wynosi 12,5 mg, podawana 30 minut przed snem [6].

Jakie leki na sen dla osób starszych znajdziemy w aptece?

Spośród leków dostępnych w aptekach na sen dla seniora, najbezpieczniejsze będą preparaty z melatoniną. W drugiej kolejności można wypróbować leki ziołowe, choć trzeba brać pod uwagę podwyższone ryzyko interakcji z innymi lekami. Dopiero na końcu, gdy inne preparaty nie będą skuteczne, można sięgnąć po preparaty z doksylaminą. Warto pamiętać, że pacjenci z uporczywymi problemami ze snem powinni skonsultować się z lekarzem. Poniższa tabela przedstawia różne opcje leków i preparatów wspomagających sen u osób starszych.

Podsumowanie

Bezsenność jest częstym problemem, szczególnie u osób starszych. Warto zadbać o prawidłową higienę snu i nasze nawyki, ponieważ dzięki temu jesteśmy w stanie znacząco poprawić jakość snu. W przypadku krótkotrwałych kłopotów ze snem możemy wspierać się lekami dostępnymi bez recepty, takimi jak np. melatonina czy leki roślinne. Warto jednak pamiętać, że niektóre leki dostępne bez recepty mogą wchodzić w interakcje z już stosowanymi lekami, szczególnie u seniorów. Pacjenci z długotrwałymi problemami ze snem powinni skonsultować się z lekarzem.