aleric

Aleric deslo USP

floradix

Floradix Żelazo i witaminy

nisita

Nisita

Biotilac Biotic

hascovir

Hascovir Control Max

kerabione

Kerabione

raphaholin C

Raphacholin C

ecomer

Ecomer Odporność + witamina E

chitosan

Olimp Chitosan+chrom

,

Najlepsza melatonina na rynku. Co warto stosować?

Melatonina na sen — który preparat jest najlepszy?

Melatonina jest hormonem regulującym nasz rytm dobowy. Choć może wykazywać wielokierunkowe działanie, to obecnie wykorzystywana jest głównie w leczeniu zaburzeń rytmu snu i czuwania. Jak działa melatonina? Jak ją dawkować? W jakich preparatach występuje?

Melatonina to hormon produkowany przez szyszynkę. Już od niespełna wieku naukowcy próbują ustalić wszystkie jej właściwości, jednak do tej pory co rusz odkrywają jej nową cechę. Pierwsze doniesienia o melatoninie pochodzą z początków XX wieku i dotyczą zmiany zabarwienia skóry żab pod wpływem ekstraktu z szyszynki. Kolejne lata przynosiły coraz to nowsze informacje dotyczące wpływu melatoniny na inne komórki, tkanki i narządy. Istotnie duży wpływ na poznanie tego hormonu miał rozwój biologii molekularnej [1].

Jak działa melatonina?

Melatonina jest kojarzona głównie jako czynnik nasenny. W związku z tym stosuje się ją m.in. u osób pracujących zmianowo, cierpiących na jet lag, u osób niewidomych lub pacjentów geriatrycznych z zaburzeniami rytmu okołodobowego. Melatonina może również opóźniać proces starzenia, brać udział w odczuwaniu bólu, wpływać na czynność gonad u ludzi, a także oddziaływać na niektóre schorzenia układu pokarmowego, takie jak choroba wrzodowa, czy zespół jelita nadwrażliwego. Co więcej, melatonina wpływa także na wydzielanie innych hormonów — prolaktyny, lutropiny, somatotropiny, oraz pośrednio glikokortykosteroidów [1].

Jak melatonina wpływa na nasz zegar biologiczny?

Wydzielanie melatoniny przez szyszynkę zależy od pory dnia oraz od pory roku — dzięki temu wpływa ona na funkcjonowanie tzw. zegara biologicznego. Stężenie hormonu zmienia się także wraz z wiekiem — najniższe wartości występują u noworodków, największe u dzieci w wieku 3-5 lat, a po 40. roku życia zaczynają stopniowo maleć. W cyklu dobowym stężenie melatoniny jest najwyższe w nocy, a niskie w ciągu dnia, gdyż światło hamuje jej produkcję [1].

Melatonina po zsyntetyzowaniu uwalnia się do krwi, a stamtąd przedostaje się do narządów i tkanek organizmu.  Szlak neuronalny rozpoczyna się w siatkówce oka. Wysokie stężenie występuje w nocy, a niskie w dzień. Najwyższe stężenie jest między 2:00 a 4:00 w nocy. Jej poziom jest powiązany z temperaturą ciała. Podczas gdy poziom melatoniny w organizmie jest najwyższy, temperatura ciała jest wtedy najniższa. Przeciwnie — gdy zależy nam na aktywności, włączamy światło, temperatura ciała podnosi się, koncentracja i aktywność wzrastają, a synteza hormonu spada. W godzinach wieczornych wydzielanie jest ściśle skorelowane z uczuciem zmęczenia i niską aktywnością [2].

Jej zaletą w porównaniu do leków nasennych jest fakt, że nie wpływa na funkcje poznawcze ani również nie zmienia struktury snu.

Rytm dobowy i jego związek z melatoniną. Jaka jest zależność?

Rytm funkcjonowania człowieka jest ściśle powiązany ze światłem. Obecność światła z kolei wynika z ruchu obrotowego Ziemi (dzień i noc) i z jej wędrówki wokół Słońca (pory roku). Większość procesów fizjologicznych w organizmie jest związana z rytmem dobowym, który jest ściśle powiązany ze zmianami otoczenia. Zegar wewnętrzny u ssaków mieści się w jądrach nadskrzyżowaniowych podwzgórza (SCN). Stamtąd organizm wysyła sygnały do komórek, tkanek i narządów. Gruczoł endokrynny, czyli szyszynka odbiera sygnały związane ze światłem, a następnie wydziela melatoninę, co jest z kolei sygnałem zwrotnym dla SCN i innych narządów, w których są odpowiednie swoiste receptory [2].

Jak melatonina wpływa na fazy snu?

Melatonina odgrywa kluczową rolę w regulowaniu cyklu snu i czuwania, w tym poszczególnych faz snu. Cykl snu i czuwania składa się z kilku faz, w tym:

  1. Czuwanie: Stan czuwania i bycia pobudzonym.
  2. Faza snu REM (ang. rapid eye movement): Faza ta charakteryzuje się głównie intensywnymi snami.
  3. Fazy snu NREM (ang. non-rapid eye movement): Dzieli się na trzy fazy: N1, N2 i N3. Faza N1 jest fazą przejściową od czuwania do snu, zaś fazy N2 i N3 to głębsze fazy snu.

Poziom melatoniny naturalnie wzrasta wieczorem, informując organizm, że nadszedł czas na sen. Hormon ten ułatwia zasypianie i pomaga utrzymać sen przez całą noc. Poprzez wpływ na cykl snu i czuwania, melatonina może wpłynąć na długość i jakość każdej fazy snu. Co więcej, melatonina zwiększa czas trwania NREM, szczególnie na początku nocy. Może również wpływać na czas trwania i intensywność fazy REM, choć badania w tym zakresie nadal trwają [7].

Melatonina na sen w tabletkach — jakie są jej losy w organizmie?

Biodostępność melatoniny z doustnych preparatów waha się od 3% do aż 76%. Ponad połowa wchłoniętej dawki ulega także efektowi pierwszego przejścia w wątrobie. W efekcie jedynie niewielka część przyjętej melatoniny wywołuje efekt farmakologiczny. Po podaniu doustnym maksymalne stężenie hormonu występuje po 0,5-2 godzinach [3].

Kiedy warto stosować melatoninę?

Jej działanie jest związane z dawką oraz z porą podania. Ważnym efektem jest regulacja snu przez ten hormon w warunkach, gdy organizm ma zmieniony rytm snu i czuwania. Chodzi o pracę zmianową oraz długotrwałe przebywanie z takim samym oświetleniu. Stosuje się ją również u osób niewidomych.

W jakich zaburzeniach pomaga?

  1. Podczas zmiany strefy czasowej,
  2. Przy pracy zmianowej,
  3. W zespole opóźnionej fazy snu (DSPS, ang. delayed sleep phase syndrome) — zastosowanie preparatu pomiędzy godz. 17:00 a 19:00 sprawia, że szybciej występuje wieczorne zmęczenie i senność,
  4. W zespole przyspieszonej fazy snu (ASPS, ang. advanced sleep phase syndrome)
  5. W zaburzeniach snu, które wynikają ze zmian w długości cyklu dobowego,
  6. U pacjentów geriatrycznych mających problemy z zasypianiem [1].
  7. U dzieci upośledzonych umysłowo, w tym w zespole Smith-Magenisa, zespole Retta i  Aspergera [3].

Jet lag syndrome = zespół długu czasowego

Podróże transkontynentalne, szczególnie na wschód, sprawiają, że opóźnia się nocna synteza hormonu w stosunku do nowego czasu. Prowadzi do wystąpienia zjawiska, tzw. jet lag syndrome lub zespołu długu czasowego. Objawy to zmęczenie, spadek formy, kłopoty z zasypianiem, zaburzenia ze strony układu pokarmowego, bóle głowy, czy trudności z koncentracją. Przystosowanie organizmu do nowych warunków może trwać 1-2 tygodnie [4].

Melatonina przeciwwskazania. Kto nie powinien jej stosować?

Melatoniny nie mogą stosować kobiety ciężarne oraz karmiące piersią. Nie należy jej przyjmować także po spożyciu alkoholu. Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby, z depresją, z zaburzeniami immunologicznymi, hormonalnymi lub padaczką powinni zachować szczególną ostrożność w trakcie stosowania melatoniny [4].

Melatonina i jej skutki uboczne. Na co należy zwrócić uwagę?

Melatonina może wywołać następujące działania niepożądane:

  • bóle głowy;
  • splątanie;
  • sedacja;
  • obniżenie temperatury ciała.

Rzadziej występują:

  • zwiększenie liczby napadów padaczkowych u dzieci z uszkodzeniami ośrodkowego układu nerwowego i padaczką;
  • tachykardia;
  • świąd, wysypka, pokrzywka [5].

Melatonina na sen — dawkowanie. Ile trzeba jej brać?

Dawkowanie melatoniny zależy od wskazania, w jakim się ją stosuje.

W zaburzeniach snu związanych ze zmianą stref czasowych przyjmuje się 2-3 mg melatoniny na dobę, po zapadnięciu zmroku, rozpoczynając od pierwszego dnia podróży. Leczenie kontynuuje się do trzech dni po zakończeniu podróży.

W zaburzeniach rytmu dobowego związanych z pracą zmianową stosuje się 1-5 mg melatoniny na dobę na godzinę przed snem.

W zaburzeniach rytmu dobowego u osób niewidomych stosuje się 0,5-5 mg melatoniny około godziny 21:00-22:00 [5].

Melatonina na sen. Jakie suplementy i leki można kupić w aptece?

Melatonina jest dostępna w aptekach bez recepty. Najpopularniejsza postać to tabletki doustne, jednak hormon ten można znaleźć także w formie tabletek do ssania, sprayu czy kropli. Większość dostępnych preparatów z melatoniną posiada status suplementu diety. Istnieje niewiele produktów o statusie leku, a to właśnie lek jest gwarantem jakości i bezpieczeństwa. Poniżej znajduje się lista dostępnych preparatów z podziałem na leki i suplementy oraz postać leku.

Tabletki doustne — leki:

  • Melatonina LEK-AM: 1 tabletka zawiera 1 mg, 3 mg lub 5 mg melatoniny.

Tabletki doustne — suplementy diety:

  • Melabiorytm: 1 tabletka zawiera 5 mg melatoniny.
  • SFD Melatonina: 1 tabletka zawiera 1 mg melatoniny.
  • Zdrowosen+: 1 tabletka zawiera 1 mg melatoniny, a także wyciąg z męczennicy i chmielu, magnez, witaminę B6.
  • ProSen Duo: 1 tabletka zawiera 1 mg melatoniny i magnez.
  • Tonaxinum Forte: 1 tabletka zawiera 0,5 mg melatoniny, a także wyciąg z szyszek chmielu, liścia melisy i kory magnolii.
  • Sen Apotex: 1 tabletka zawiera 1 mg melatoniny, a także ekstrakt z melisy lekarskiej, ekstrakt z szyszek chmielu, magnez, witaminy A, D, E i B6.
  • Prewenit 4 fazy snu: 1 tabletka zawiera 1 mg melatoniny, a także kwas GABA, witaminy B1, B6 i B12.
  • DoppelHerz Active Na Sen Forte: 1 tabletka zawiera 1 mg melatoniny, a także wyciąg z szyszek chmielu, melisy i kwiatów lawendy, magnez, witaminę B6.
  • Positivum Sen: 1 tabletka zawiera 1 mg melatoniny, a także wyciąg z szyszek chmielu i ziela melisy.
  • NervoCalm Sen z melatoniną i melisą: 1 tabletka zawiera 1 mg melatoniny, a także wyciąg z szyszek chmielu, liścia melisy i ziela męczennicy.

Tabletki do ssania — suplementy diety:

  • Melatonina Plus: 1 tabletka do ssania zawiera 1 mg melatoniny i wyciąg z liści melisy.

Tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej — suplementy diety:

  • Olimp Forsen Fast Melatonina: 1 tabletka zawiera 1 mg melatoniny.

Kapsułki — suplementy diety:

  • Miralo Sen: 1 kapsułka zawiera 1 mg melatoniny i wyciąg z ashwagandhy.
  • Pharmovit Melatonina z melisą: 1 kapsułka zawiera 1 mg melatoniny i wyciąg z melisy lekarskiej.

Spray — suplementy diety:

  • Melatonina Plus: 1 aplikacja zawiera 0,5 mg melatoniny oraz ekstrakt z liści melisy.

Krople — suplementy diety:

  • Dicosen: 5 kropli zawiera 1 mg melatoniny.

Jak prawidłowo stosować melatoninę? 5 wskazówek

Oto kilka wskazówek dotyczących prawidłowego przyjmowania melatoniny:

  1. Skonsultuj się z lekarzem: Przed rozpoczęciem stosowania melatoniny zawsze warto konsultować się z lekarzem. Lekarz może przepisać odpowiednią dawkę melatoniny i zalecić najlepszy czas przyjmowania, biorąc pod uwagę Twoją indywidualną sytuację medyczną.
  2. Wybierz odpowiednią dawkę melatoniny: Wielkość dawki melatoniny zależy od indywidualnych potrzeb. Zazwyczaj zaleca się rozpoczęcie od niższych dawek, takich jak 0,3-1 mg, a następnie stopniowe zwiększanie dawki w zależności od reakcji organizmu.
  3. Pamiętaj o odpowiednim czasie przyjmowania: Melatoninę zazwyczaj bierze się około 1-2 godzin przed planowanym czasem pójścia spać. Jest to związane z faktem, że melatonina pomaga regulować rytm snu i czuwania organizmu.
  4. Zachowaj stałość: Stosuj melatoninę regularnie w odpowiednim czasie, aby osiągnąć efekty. Przerwanie przyjmowania melatoniny może powodować utratę jej działania i wpływ na regulację snu.
  5. Monitoruj swoje samopoczucie: Obserwuj swoje reakcje na melatoninę. Jeśli występują jakiekolwiek niepożądane skutki uboczne lub jeśli nie odczuwasz żadnej poprawy, skonsultuj się z lekarzem [6].

Jakie są inne metody ułatwiające zasypianie i poprawiające jakość snu?

Istnieje kilka sposobów, które mogą pomóc Ci zasnąć łatwiej i poprawić jakość snu. Oto kilka sugestii:

  1. Ustal regularny rytm snu: Staraj się iść spać i wstawać o tej samej porze każdego dnia, nawet w weekendy. Stały rytm snu pomaga ustabilizować cykl snu i czuwania.
  2. Stwórz przyjemne warunki do snu: Przygotuj swój pokój do snu, aby był wygodny, cichy i ciemny. Stosuj zasłony lub maskę na oczy, jeśli potrzebujesz. Utrzymuj odpowiednią temperaturę w pokoju, która sprzyja snu.
  3. Unikaj kofeiny i pobudzających substancji: Kofeina, alkohol i nikotyna mogą negatywnie wpływać na sen. Staraj się ograniczyć spożycie tych substancji, zwłaszcza na kilka godzin przed snem.
  4. Ogranicz ekspozycję na światło niebieskie: Światło emitowane przez telewizory, telewizory, tablety i telefony komórkowe może hamować produkcję melatoniny i utrudniać zasypianie. Unikaj korzystania z tych urządzeń co najmniej godzinę przed snem lub używaj filtrów światła niebieskiego.
  5. Relaksuj się przed snem: Stwórz rutynę relaksacyjną przed snem, która pozwoli Ci się uspokoić. Możesz spróbować czytać, słuchać muzyki, medytować lub stosować techniki oddechowe.
  6. Unikaj ciężkich posiłków i płynów przed snem: Staraj się jeść lekkie posiłki wieczorem i unikaj picia dużych ilości płynów przed snem, aby uniknąć uczucia dyskomfortu i częstych wizyt w łazience.
  7. Regularne ćwiczenia fizyczne: Regularna aktywność fizyczna może pomóc w zmęczeniu organizmu i poprawie snu, ale unikaj ćwiczeń intensywnych bezpośrednio przed snem.
  8. Stosuj zioła, takie jak chmiel zwyczajny, melisę lekarską, lawendę, czy kozłek lekarski. Uspokoją Cie i ułatwią zasypianie.

Kiedy zgłosić się do lekarza z zaburzeniami snu?

Zaburzenia snu mogą być spowodowane różnymi czynnikami, takimi jak choroby, stres, czynniki zewnętrzne itp. Jeśli zaburzenia snu utrzymują się przez dłuższy czas i wpływają negatywnie na codzienne funkcjonowanie, należy skonsultować się z lekarzem. Należy również zwrócić uwagę na pewne objawy, które są alarmujące, takie jak przewlekłe bezsenność, chrapanie, bezdech senny, senność w ciągu dnia, drętwienie, mrowienie lub ból w kończynach.

Lekarz może przeprowadzić badania i wykonać testy diagnostyczne, aby zidentyfikować źródło problemu i zaproponować odpowiednie leczenie. W niektórych przypadkach może być konieczne skierowanie do specjalisty. Dlatego, jeśli masz jakiekolwiek niepokojące objawy związane z snem, powinieneś skonsultować się z lekarzem w celu uzyskania pomocy.

Bibliografia

  1. M. Brzęczek, et al., Melatonina — hormon o plejotropowym działaniu,Pediatr Med Rodz 2016,12(2):127–133.
  2. Skwarło-Sońta K. Melatonina: hormon snu czy hormon ciemności? Kosmos. Problemy Nauk Biologicznych, Tom 63 2014, Numer 2 (303), str. 223–231
  3. Jan J.E., Freeman R.D. Melatonin therapy for circadian rhythm sleep disorders in children with multiple disabilities: what have we learned in the last decade? Dev. Med. Child. Neurol., 2004; 46: 776-782.
  4. Zawilska J. Melatonina – hormon o działaniu pro nasennym bromat., Chem. Toksykol. – XLI, 2008, 3, str. 224–228
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Melatonina LEK-AM
  6. https://health.clevelandclinic.org/whats-the-right-way-to-take-melatonin/
  7. https://melatonina.pl/akademia-snu/rytm-okolodobowy-i-jego-zaburzenia/fazy-snu-wszystko-co-musisz-o-nich-wiedziec

Omawiane substancje

  • Chmiel zwyczajny

    Chmiel zwyczajny to roślina z rodziny konopiowatych, która jest wykorzystywana do produkcji piwa. Zawiera wiele cennych substancji, takich jak humulon, lupulon czy xanthohumol.
    Surowce roślinne
  • Lawenda lekarska

    Lawenda lekarska to roślina z rodziny jasnotowatych, która ma właściwości uspokajające i antybakteryjne. Jej kwiaty są wykorzystywane do produkcji olejku eterycznego i kosmetyków.
    Surowce roślinne
  • Magnez

    Magnez jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Mg i liczbie atomowej 12. Magnez jest ważnym składnikiem odżywczym dla organizmu człowieka, wpływa na pracę mięśni i układu nerwowego.
    Witaminy i mikro- i makroelementy
  • Męczennica cielista

    Męczennica cielista to roślina z rodziny makowatych. Zawiera alkaloidy, które wykazują działanie uspokajające i przeciwbólowe.
    Surowce roślinne
  • Melatonina

    Melatonina to hormon wydzielany przez szyszynkę, który reguluje rytm dobowy organizmu. Jest stosowana jako suplement diety w celu poprawy jakości snu.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Melisa lekarska

    Melisa lekarska to roślina, której ekstrakt wykorzystywany jest w medycynie naturalnej jako środek uspokajający i przeciwdepresyjny.
    Surowce roślinne
  • Witamina B6

    Witamina B6 jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i odpornościowego. Można ją znaleźć w produktach spożywczych takich jak mięso, ryby, orzechy i banany.
    Witaminy i mikro- i makroelementy

Omawiane schorzenia

  • Bezsenność

    Bezsenność to zaburzenie snu, które objawia się trudnościami w zasypianiu, utrzymaniu snu lub wczesnym budzeniem się. Może prowadzić do zmęczenia, drażliwości i zaburzeń funkcjonowania w ciągu dnia.
  • Zaburzenia snu

    Zaburzenia snu to stan, w którym osoba ma trudności z zasypianiem, utrzymaniem snu lub budzi się wcześnie rano. Mogą one prowadzić do zmęczenia, drażliwości i zaburzeń nastroju.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , .