Kuracja testosteronem po 40-stce – dlaczego tak często jest potrzebna?

Starzenie się to długoletni, złożony, wieloczynnikowy proces, angażujący wszystkie narządy i układy ludzkiego organizmu. Konsekwencją tych zmian są niedobory hormonalne typowe dla tego okresu życia mężczyzny. Zasadniczą rolę w procesie starzenia odgrywają zmiany w czynności gruczołów wydzielania wewnętrznego. U mężczyzn ich szczególnym wykładnikiem jest zmniejszenie z wiekiem produkcji androgenów gonadowych, czyli zespół niedoboru testosteronu (TDS). Często stwierdza się obniżenie stężenia testosteronu we krwi w przebiegu chorób układowych, takich jak niewydolność nerek, marskość wątroby i cukrzyca. Ocenia się, że u mężczyzn po 40. roku życia spadek stężenia całkowitego testosteronu wynosi ok. 0,8–1% rocznie [1].

Jakie są objawy niedoboru testosteronu?

Zespół niedoboru testosteronu powoduje wystąpienie następujących objawów [2]:

• spadek libido oraz jakości i częstości wzwodów, zwłaszcza erekcji nocnych,
• zmiany nastroju z towarzyszącym spadkiem aktywności intelektualnej, obniżeniem funkcji poznawczych, zaburzeniami orientacji przestrzennej, męczliwością, stanami depresji oraz irytacji,
• zaburzenia snu,
• spadek beztłuszczowej masy ciała z towarzyszącym spadkiem masy mięśni i ich siły,
• zwiększenie ilości tkanki tłuszczowej,
• zmniejszenie ilości owłosienia i liczne zmiany skórne,
• spadek gęstości mineralnej kości z następową osteoporozą i wzrostem ryzyka złamań kości.

Jak wykazują obserwacje kliniczne, na plan pierwszy wysuwają się spadek energii i libido. To właśnie one są najbardziej czułymi markerami/symptomami TDS i zwykle są powodem zgłaszania się dotkniętych tym zespołem mężczyzn do lekarza.

Komu potrzebna jest terapia zastępcza testosteronem (TRT)?

Terapia ta wskazana jest dla mężczyzn, których problem polega zmniejszonym poziomie testosteronu. TRT to proces leczniczy, który przebiega pod ścisłą kontrolą lekarską. Jej zadaniem jest wyrównanie poziomu testosteronu i regulacja procesów metabolicznych. Terapia TRT przynosi wiele korzyści zarówno w sferze fizycznej, jaki emocjonalnej. W związku z tym warto wspomnieć, że nie ma ona nic wspólnego z wykorzystywaniem dużych dawek hormonów jako dopingu, co wiąże się z wieloma powikłaniami i skutkami ubocznymi [3].

Jak wygląda terapia zastępcza testosteronem?

Terapia TRT powinna być prowadzona preparatami zawierającymi testosteron naturalny. Aktualnie dostępne preparaty testosteronu – domięśniowe, podskórne, przezskórne, doustne i podjęzykowe – są bezpieczne i skuteczne. W sytuacji możliwości ujawnienia się w trakcie leczenia przeciwwskazań (głównie raka stercza) wymagających nagłego przerwania terapii testosteronowej, preparaty krótko działające (podskórne, doustne) będą miały przewagę nad preparatami o dłuższym działaniu (domięśniowymi czy podskórnymi).

Czy są jakieś przeciwwskazania do stosowania terapii testosteronem?

Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do leczenia preparatami testosteronu są rak gruczołu krokowego i rak sutka, istotna policytemia (rzadki nowotwór krwi) oraz zaawansowane objawy z dolnych dróg moczowych, przeszkoda w odpływie moczu (w przebiegu gruczolaka stercza) do czasu zlikwidowania przeszkody. Względnymi przeciwwskazaniami są ciężkie choroby organiczne, choroby przebiegające z predyspozycją do poliglobulii (przewlekła obturacyjna choroba płuc, zespół bezdechu sennego). Łagodny rozrost gruczołu krokowego bez nasilonych objawów utrudnienia odpływu moczu nie jest przeciwwskazaniem do leczenia [2].