Nadciśnienie tętnicze stwierdza się u 7–10% kobiet w ciąży. W Polsce problem ten dotyczy rocznie około 30 tysięcy kobiet. Polskie Towarzystwo Ginekologiczne zaleca, aby pomiar ciśnienia tętniczego był wykonany w czasie każdej wizyty kobiety ciężarnej u lekarza ginekologa, bowiem wysokość ciśnienia tętniczego w czasie ciąży przekłada się pośrednio na stan kliniczny ciężarnej i płodu.

Co to jest nadciśnienie ciążowe?

Nadciśnienie ciążowe to zwiększone ciśnienie krwi ≥140/90 mmHg, stwierdzane po raz pierwszy po 20. tygodniu ciąży bez towarzyszącego białkomoczu i powracające do wartości prawidłowych w ciągu 12 tygodni po porodzie. Rozpoznanie łagodnego NT należy potwierdzić w pomiarach pozagabinetowych, a jeżeli te są niedostępne – w trakcie dwóch osobnych wizyt.  W trakcie badania USG między 11. a 14. tygodniem ciąży lekarz na podstawie wykonanych pomiarów oraz wywiadu może wyliczyć ryzyko pojawienia się powikłania nadciśnienia tętniczego, jakim jest stan przedrzucawkowy u danej kobiety ciężarnej. Jeśli to ryzyko jest wysokie, włączana jest suplementacja kwasem acetylosalicylowym w dawce 100-150 mg/dobę, aby zmniejszyć szansę wystąpienia objawów preeklampsji (stanu przedrzucawkowego, który jest ciężkim zaburzeniem ciąży, spowodowanym przez nieprawidłowy przepływ krwi w łożysku, co powoduje nadciśnienie u kobiet w ciąży oraz niedotlenieni płodu).

Jakie leki stosuje się na nadciśnienie w ciąży?

Kobiety z nadciśnieniem umiarkowanym nie wymagają hospitalizacji, ale stosuje się u nich leki obniżające ciśnienie. Zwykle jest to metylodopa.  Jest ona od dawna stosowana w terapii hipotensyjnej (obniżającej ciśnienie) w ciąży, a jej bezpieczeństwo w aspekcie wpływu na rozwój płodu (od początku do 38-42 tygodnia ciąży) zostało udokumentowane w 7 letnich obserwacjach. Może być stosowana od I trymestru ciąży. Do najczęstszych działań niepożądanych metylodopy zalicza się m.in. zatrzymanie sodu i wody, suchość w ustach, zaburzenia snu, uczucie zmęczenia.

Lekami, które również mogą być stosowane w leczeniu nadciśnienia w ciąży są: labetolol oraz nifedypina. Lekiem (niedostępnym w Polsce), który stosowany jest w cięższych postaciach nadciśnienia w ciąży jest hydralazyna. Należy pamiętać, że u tych kobiet potrzebna jest częstsza kontrola ciśnienia krwi – co najmniej 2 razy w tygodniu oraz ocena białkomoczu. Zalecane jest także wykonywanie innych badań: badanie czynności nerek, poziomu elektrolitów, morfologia krwi, poziom transaminaz oraz bilirubiny [2].

Czy należy ograniczać spożywanie soli przy wysokim ciśnieniu w  ciąży?

Kobiety w ciąży nie muszą istotnie ograniczać spożycia soli kuchennej. Zaleca się jednak korzystanie z soli jodowanej. Istnieją inne metody wspomagające w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Kobiety powinny natomiast ograniczyć spożywanie napojów zawierających kofeinę do nie więcej niż 200 mg kofeiny/dzień (dla zobrazowania, w jednej porcji kawy znajduje się od 50 do 160 mg kofeiny) [2].

Jakie ciśnienie w ciąży jest niebezpieczne? Kiedy do szpitala?

Pobyt w szpitalu może być wskazany tylko w przypadku ciężkiego nadciśnienia, kiedy wartości ciśnienia wynoszą 160/110 mmHg lub więcej w kilkukrotnych pomiarach w ciągu 15–30 minut. Zwykle dopiero po skończonym 20. tygodniu ciąży pacjentkę kieruje się do szpitala położniczego. Wcześniej opiekę nad nią sprawuje zwykle internista, kardiolog lub hipertensjolog. W szpitalu podawane są wtedy leki przeciwnadciśnieniowe, aby utrzymać ciśnienie krwi poniżej 150/80-100 mm Hg [2].

Czy po porodzie dalej trzeba leczyć nadciśnienie?

Oczywiście, że tak – po porodzie kontynuuje się leczenie przeciwnadciśnieniowe, a ewentualna redukcja dawki leków zależy od wartości pomiarów ciśnienia tętniczego krwi. U kobiet z nadciśnieniem ciążowym nie leczonym w czasie ciąży wdraża się terapię po porodzie, jeśli ciśnienia krwi przekracza wartość 150/100 mm Hg [3].