Czym jest laktoferyna?

Laktoferyna to białko, które wiąże jony żelaza i należy do grupy transferyn. Pomaga w przyswajaniu żelaza w jelitach i ma szerokie działanie przeciwwirusowe, przeciwbakteryjne, przeciwutleniające, przeciwnowotworowe i przeciwzapalne. Wspiera także wzrost korzystnych bakterii probiotycznych w jelitach. Naturalnie występuje w mleku i jest przedmiotem intensywnych badań naukowców ze względu na swoje potencjalne zastosowania i korzyści zdrowotne [1].

Gdzie w organizmie produkowana jest laktoferyna?

Laktoferyna występuje w małych ilościach w większości płynów ustrojowych, takich jak ślina, łzy, katar i płyny jelitowe (np. żółć). Jest wytwarzana i wydzielana przez błonę śluzową oraz neutrofile (komórki układu odpornościowego). W najwyższym stężeniu (ok. 7 g/l) znajduje się w ludzkiej siarze (pierwsze mleko matki). Uwalnianie laktoferyny pobudzają bodźce zapalne [2].

Kiedy warto stosować laktoferynę?

Laktoferynę warto stosować, gdy chcesz wzmocnić układ odpornościowy, zwłaszcza podczas infekcji wirusowych lub bakteryjnych. Jest pomocna w poprawie przyswajania żelaza, co jest szczególnie korzystne dla osób z niedoborem tego pierwiastka. Może również wspierać zdrowie jelit, promując wzrost korzystnych bakterii probiotycznych. Dodatkowo, jej właściwości przeciwzapalne mogą być korzystne w łagodzeniu stanów zapalnych organizmu.

Jakie właściwości ma laktoferyna?

Jak wspomniano powyżej, jest wiele istotnych właściwości laktoferyny, które korzystnie wpływają na naszą odporność i na nasze zdrowie.

Właściwości przeciwbakteryjne laktoferyny

Laktoferyna pomaga w walce z bakteriami na różne sposoby. Wiąże żelazo, którego bakterie potrzebują do wzrostu, a co za tym idzie – hamuje ich rozwój. Działa także bakteriobójczo, łącząc się z toksyną bakteryjną (LPS), co zmniejsza stan zapalny i chroni tkanki przed uszkodzeniem. Laktoferyna destabilizuje również błonę bakterii, co pozwala innym substancjom, takim jak lizozym, łatwiej je zniszczyć. Wzmacnia również zdolność organizmu do usuwania bakterii, wspomaga ich apoptozę (programowaną śmierć) i blokuje wejście drobnoustrojów do komórek. Laktoferyna ma także właściwości przeciwpasożytnicze i przeciwgrzybicze [3,4].

Właściwości immunomodulujące laktoferyny

Laktoferyna wspiera różnicowanie, dojrzewanie, aktywację, migrację i rozmnażanie komórek układu odpornościowego, takich jak limfocyty B, neutrofile, makrofagi i komórki dendrytyczne. Badania pokazują, że jej podanie zmniejsza częstość infekcji u dzieci. Co ważne, nie zaobserwowano działań niepożądanych nawet u noworodków [5,6].

Laktoferyna a SARS-CoV-2

Szybkie rozprzestrzenianie się pandemii SARS-CoV-2 stało się na świecie poważnym problemem zdrowotnym. Naukowcy wciąż szukają środków terapeutycznych skutecznych w zapobieganiu i leczeniu infekcji SARS-CoV-2. Laktoferyna wykazuje działanie przeciwwirusowe, co wskazuje, że może znaleźć zastosowanie w przypadku zachorowania na SARS-CoV-2. Ponadto laktoferyna wykazuje lepszy profil bezpieczeństwa w porównaniu z innymi lekami przeciwwirusowymi [7].

Podczas infekcji wirusowych stężenie żelaza w ciele może się zaburzyć. Nadmiar żelaza sprzyja rozwojowi wirusów i zaostrza stany zapalne. Laktoferyna pomaga zmniejszyć poziom żelaza w płucach podczas zakażeń, co jest obiecującym kierunkiem badań. Może również chronić przed zakażeniem koronawirusem, zapobiegając wniknięciu wirusa. Dodatkowo, zmniejsza produkcję cytokin prozapalnych, co pomaga uniknąć burzy cytokinowej, szczególnie groźnej dla pacjentów z cukrzycą podczas infekcji Covid-19 [8,9].

Niektóre badania wykazały, że laktoferyna może chronić przed zachorowaniem na COVID-19 [10]. Dlatego sądzi się, że mleko matki, które zawiera znaczne ilości tego białka, może zapewnić noworodkowi ważną ochronę przed nowym koronawirusem SARS-CoV-2 [11]. Nadal potrzebne są badania, które potwierdziły aktywność i skuteczność laktoferyny.

Laktoferyna w schorzeniach skórnych

Laktoferynę bada się także pod kątem przydatności w leczeniu chorób skóry. Dzięki zdolności hamowania produkcji melaniny w melanocytach jest ona potencjalnym kandydatem do zastosowania jako środek redukujący przebarwienia [13].

Laktoferyna wspomaga wzrost i migrację komórek skóry oraz zwiększa produkcję kolagenu i kwasu hialuronowego. Badania laboratoryjne pokazują, że wspiera ona procesy gojenia ran. Suplementacja laktoferyną przynosi również korzyści w leczeniu chorób skórnych, takich jak trądzik, łuszczyca i owrzodzenia cukrzycowe [14,15].

Jakie są preparaty z laktoferyną bez recepty?

Laktoferyna do stosowania doustnego występuje jako suplement diety zarówno w kroplach, saszetkach i kapsułkach. Została też dodana do pastylek na gardło Fiorda. Laktoferyna do aplikacji na skórę jest głównym składnikiem kremu Keladerm, a także jej 6% stężenie deklaruje producent Endvir Simlex — kremu na opryszczkę. Na rynku dostępny jest również GripStop — krople do nosa.

Jakie skutki uboczne ma laktoferyna?

Skutki uboczne laktoferyny są nieliczne, ponieważ jest ona uznawana raczej za bezpieczną substancję. U niektórych osób może powodować dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka, zaparcia, nudności czy wzdęcia. W rzadkich przypadkach mogą wystąpić reakcje alergiczne, takie jak wysypka, świąd czy obrzęk. Dla większości ludzi, szczególnie przy stosowaniu zalecanych dawek, laktoferyna jest dobrze tolerowana i bezpieczna do użycia.

Jak długo można stosować laktoferynę?

Stosowanie laktoferyny może trwać od kilku tygodni do kilku miesięcy, w zależności od potrzeb i zaleceń lekarza. Jest bezpieczna do długotrwałego stosowania, zwłaszcza w przypadku suplementacji w celu wspierania odporności lub leczenia konkretnych schorzeń. Ważne jest jednak, aby zawsze przestrzegać zaleceń dotyczących dawkowania.

Podsumowanie

Mimo że na rynku brakuje zarejestrowanego leku zawierającego laktoferynę i wciąż czekamy badania potwierdzające jej skuteczność u dorosłych, dotychczasowe doniesienia są bardzo obiecujące. Być może ta naturalnie produkowana w organizmie cząsteczka przy dodatkowej suplementacji może nas ochronić jeszcze bardziej.