Czym jest astma?

Astma oskrzelowa, określana również zwyczajnie astmą, jest chorobą płuc, w następstwie której drogi oddechowe zwężają się i puchną, przez co produkują więcej śluzu, niż powinny. Jej pierwszymi objawami są z reguły duszności i kaszel, najczęściej w nocy lub z rana. Objawy najczęściej pojawiają się pod wpływem działania alergenów, dymu, pyłu, zimnego powietrza, infekcji lub zbyt intensywnych ćwiczeń fizycznych [1].

Czy astmę można wyleczyć?

Niestety, w chwili obecnej nie istnieje lekarstwo na astmę. Nie da się więc jej wyleczyć, a terapia ma na celu jedynie zmniejszenie objawów, w celu poprawy komfortu życia pacjentów. Umożliwia także znaczne zmniejszenie liczby ataków astmy oskrzelowej, dzięki czemu możliwe jest normalne funkcjonowanie chorych. Na świecie prowadzone jest wiele badań nad nowymi preparatami, dającymi nadzieję pacjentom chorującym na to schorzenie. W ostatnich latach zarejestrowano również nowe leki, które przynoszą realną pomoc i pozwalają pacjentom na jeszcze lepsze funkcjonowanie. [1]

Najnowsze leki na astmę oskrzelową warte zainteresowania

Bardzo obiecujące okazały się badania przeprowadzone przez badaczy z Aston University i Imperial College London. Obiektem ich badań były komórki macierzyste, znane jako perycyty, które napływają do układu oddechowego w związku z powstałym z astmą zapaleniem. Następnie komórki te przekształcają się w tkankę mięśniową, która usztywnia i pogrubia ściany dróg oddechowych, powodując objawy astmy. A dokładniej za napływ perycytów odpowiada białko CXCL12. Badacze zablokowali działanie tego białka z pomocą specjalnej cząsteczki LIT-927. Po jej podaniu objawy choroby zmniejszyły się już po tygodniu, a po dwóch praktycznie zniknęły. Co najważniejsze, ściany dróg oddechowych stały się dużo cieńsze, analogicznie jak u zdrowych zwierząt. Niestety cząsteczka wymaga jeszcze wielu badań, a droga od badań in vivo na zwierzętach do potencjalnego zastosowania u ludzi jest bardzo daleka [2].

Co prawda nie jest to nowoczesny lek, ale w 2022 r. FDA (Food and Drug Administration) zarejestrowała pierwszy lek generyczny zawierający wziewny aerozol budezonidu i formoterolu fumaranu do stosowania w terapii astmy i przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc. Pierwszym zmiennikiem Symbicortu dopuszczonym przez FDA na terenie Stanów Zjednoczonych Ameryki był preparat pod nazwą Breyna (nie jest dostępny w Polsce). Należy pamiętać, że wprowadzenie leków generycznych wiąże się z obniżeniem kosztów terapii dla pacjenta, przez co więcej z nich może sobie pozwolić na leczenie. Każde takie wydarzenie w przypadku leków poprawiających jakość życia pacjentów jest niezwykle ważne [3].

W 2020 r. FDA zatwierdziła pierwszy cyfrowo zintegrowany inhalator, który w znaczny sposób może pomóc pacjentom cierpiący na astmę. Został on opracowany przez izraelską firmę Teva i nosi nazwę ProAir Digihaler. Jest to cyfrowy inhalator ratunkowy z wbudowanymi czujnikami, który zawiera również specjalną aplikację mobilną, co znacznie ułatwia leczenie pacjentom cierpiącym na astmę czy POChP. Pomimo że nie jest to nowy lek, który w jakiś sposób rewolucjonizuje leczenie astmy, to pokazuje, że również rozwój technologii może być bardzo pomocny w walce z tą chorobą [4].

W 2023 r. FDA zatwierdziło aerozol do inhalacji pod nazwą Airsupra, składający się z albuterolu i budezonidu. Może być on stosowany w razie potrzeby w leczeniu lub zapobieganiu zwężenia oskrzeli i w celu zmniejszenia ryzyka napadów astmy u pacjentów z astmą w wieku powyżej 18 roku życia. Pomimo że nie są to nowe leki, to takie połączenie ma na celu rozluźnienie mięśni i zmniejszenie stanu zapalnego w drogach oddechowych płuc, co zmniejsza ryzyko wystąpienia ciężkich ataków astmy [5].

Czy jest nowy lek refundowany na astmę?

Warto zaznaczyć, że w Polsce od 1 maja 2022 r. wprowadzono refundację na terapię trójlekową w leczeniu astmy, a dokładnie preparaty zawierające steryd wziewny wraz z 2 lekami rozszerzającymi oskrzela. Preparaty złożone rozszerzają oskrzela, działają przeciwzapalnie i zmniejszają liczbę zaostrzeń. Do preparatów wprowadzonych wtedy do refundacji należą:

• Trelegy Elipta (połączenie flutikazonu, wilanterolu i umeklidynium);
• Enerzair Breezhaler (glikopyronium, indakaterol i mometazon);
• Atectura Breezhaler (indekaterol z mometazonem);
• Trimbow (beklometazon, formoterol i bromek glikopyronium), w jego przypadku zostały rozszerzone wskazania, dzięki czemu będzie refundowany dla większej grupy pacjentów [6].

Podsumowanie

Nowoczesne leki na astmę oskrzelową w znacznym stopniu poprawiły sytuację pacjentów cierpiących na tę chorobę. Coraz bardziej precyzyjne dopasowanie do indywidualnych potrzeb pacjenta oraz refundowanie coraz to nowszych terapii spowodowało, że astma przestała być postrzegana jak wyrok. W ostatnich latach pojawiały się głównie nowe terapie łączące znane już wcześniej leki i dając obiecujące wyniki leczenia. Nie są to przełomowe terapie, ale wraz z wygaszaniem coraz większej ilości patentów i pojawianiem się leków generycznych, terapia astmy staje się coraz bardziej przystępna cenowo dla pacjenta. Niemniej jednak, pacjenci z uwagą śledzą postępy w tej dziedzinie, licząc, że pewnego dnia pojawi się terapia pozwalająca na całkowite jej wyleczenie. Badania prowadzone w wielu laboratoriach na całym świecie starają się sprostać tym oczekiwaniom i każdy dzień może przynieść przełomowe odkrycia.