Czy warto stosować herbatki moczopędne?

Niektóre zioła, powszechnie występujące w przyrodzie od wieków, są znane i wykorzystywane jako środki do oczyszczania organizmu ze zbędnych  produktów przemiany materii czy toksyn. Tego typu zioła zwiększają dobową ilość wydalanego moczu. Mogą być one niezwykle pomocne w wielu sytuacjach, ale w innych wręcz przeciwnie. Zwiększona diureza sprzyja regulacji zbyt wysokiego ciśnienia krwi czy zmniejsza obrzęki (usuwa nadmiar wody z organizmu). Zioła moczopędne są również ważne w przypadku niektórych chorób związanych z układem moczowo-płciowym. Czasami mogą jednak zaszkodzić. Dlatego pacjenci, szczególnie Ci, którzy cierpią na choroby przewlekłe, powinni przed użyciem tego typu ziół skontaktować się z lekarzem [1]. 

Które zioła moczopędne działają? 

Człowiek od niepamiętnych czasów wykorzystywał rośliny w celach leczniczych. Część z nich ma działanie diuretyczne, do najbardziej znanych należą:

• pokrzywa – powszechnie występująca w Polsce i znana każdemu roślina o udowodnionym naukowo działaniu diuretycznym poprzez zmniejszenie resorpcji zwrotnej, co zwiększa wydalanie szkodliwych produktów przemiany materii, chlorków czy mocznika;
• skrzyp – działa moczopędnie, przeciwzapalne, przeciwkrwotocznie czy przeciwobrzękowo, zawiera krzemionkę, dzięki czemu zapobiega tworzeniu się kamieni nerkowych;
• czarny bez – ma działanie moczopędne, chociaż jest znany głównie z korzystnego wpływu na odporność organizmu i stosowany podczas infekcji;
• brzoza – świeży sok z liści brzozy zwiększa przesączanie w kłębuszkach nerkowych oraz zwiększa wydalanie szkodliwych produktów przemiany materii, ponieważ poprawia zdolność filtracyjną nerek, zapobiega tworzeniu się kamieni w nerkach, działa przeciwzapalnie i przeciwbólowo;
• mniszek lekarski – zwiększa ilość wydalanego moczu, odtruwa, oczyszcza organizm i jest zalecany w przypadku różnego rodzaju schorzeń związanych z nerkami;
• pietruszka – zawiera apiol, który ma właśnie poronne, dlatego powinny jej unikać kobiety w ciąży, zwiększa przepływ krwi przez nerki, ułatwia pozbycie się nadmiaru wody z organizmu, rozkurcza mięśnie gładkie układu moczowego i działa antyseptyczne [2,3]. 

Czy herbata jest moczopędna?

Jak wspomniano wiele ziół jest moczopędnych. A co ze zwykłą herbatą, czarną, czerwona czy zieloną? Jak najbardziej zwykle herbaty kupione w sklepie spożywczym, również będą miały działanie moczopędne. Dla przykładu, zielona herbata ma działanie moczopędne, a jej regularnie picie poprawia metabolizm i przyspiesza usuwanie negatywnych produktów przemiany materii. Również czerwona herbata działa moczopędnie, a oprócz tego m.in. obniża cholesterol. Także najpopularniejsza w naszym kraju czarna herbata działa moczopędnie, pobudza wydzielanie moczu, opóźnia procesy starzenia czy odtruwa organizmu z toksyn [1,3].

Przegląd herbat z apteki o działaniu moczopędnym

Większość herbatek moczopędnych w aptece nie jest rejestrowana jako produkty lecznicze. Część z nich jednak ma rejestrację jako leki OTC, w ich przypadkach mamy pewność, co do ich jakości oraz skuteczności działania.

Fix Pokrzywa (Herbapol Lublin), saszetki

O produkcie

• produkt leczniczy, dzięki czemu ma udowodnione działanie lecznicze;
• nie powinien być stosowany poniżej 12 lat;
• pokrzywa jest jednym z najlepiej przebadanych ziół moczopędnych;
• nie powinna być stosowana przewlekłe (maksymalnie 2-4 tygodnie);
• może powodować zaburzenia przewodu pokarmowego 

Urosan fix, saszetki

O produkcie

• jest lekiem, dzięki czemu ma zapewnioną odpowiednią jakość i działanie;
• zawiera mieszaninę skomponowaną do leczenia dolegliwości układu moczowego;
• ma w składzie ziele skrzypu, liść brzozy, korzeń podróżnika i liść borówki brusznicy;
• może być używany dopiero powyżej 12 roku życia i tylko doraźnie (nie dłużej niż 2-4 tygodnie).

Herbata Fix dla nerek, saszetki

O produkcie

• nie jest to produkt leczniczy, a spożywczy (nie ma działania leczniczego);
• zawiera wyselekcjonowane zioła wspierające funkcjonowanie układu moczowego i funkcje wydalnicze nerek;
• w mieszance są ziele mniszka, owoc czarnej porzeczki, liść pokrzywy, liść borówki brusznicy, liść brzozy, ziele nawłoci, owoc żurawiny,  znamiona kukurydzy;
• brak informacji o wieku od którego herbatka może być stosowana.

Liść brzozy (Flos), surowiec

O produkcie

• zarejestrowany jako lek;
• zawiera 100% surowca z liścia brzozy (nie saszetki);
• jest to bardzo dobry produkt moczopędny;
• brak informacji na temat wieku stosowania.

Fix kwiat bzu czarnego (Flos), saszetki

O produkcie

• środek spożywczy (brak działania leczniczego);
• stosowany głównie jako środek napotny i moczopędny;
• jest bezpieczny, nie opisano w literaturze żadnych poważnych działań niepożądanych;
• zawiera wyłącznie bez czarny;
• brak informacji o wieku stosowania.

Liść ortosyfonu (Flos), surowiec

O produkcie

• zarejestrowany jako lek roślinny;
• lek zwiększa diurezę w lekkich stanach zapalnych dróg moczowych;
• zawiera 100 % liści ortosyfonu;
• może być stosowany jedynie przez osoby dorosłe.

Herbata a napar ziołowy – czym się różnią?

W Polsce przyjęło się nazywanie wszystkiego, co się zaparza, herbatą. Jednak istnieje znacząca różnica między tradycyjną herbatą a naparem ziołowym, choć w praktyce pacjenci często używają tych terminów zamiennie. Herbata to napój przygotowywany wyłącznie z liści Camellia sinensis, obejmujący odmiany takie jak czarna, zielona, czy czerwona herbata. Napar ziołowy, z kolei, jest wytworzony z różnorodnych części roślin takich jak liście, kwiaty, korzenie, owoce czy łodygi, które nie pochodzą z krzewu herbacianego.

Mimo że oba rodzaje napojów są zaparzane w podobny sposób, ich właściwości zdrowotne i skutki działania mogą się różnić. Napary ziołowe często są stosowane ze względu na specyficzne korzyści zdrowotne, takie jak wspomaganie pracy układu moczowego w przypadku herbat moczopędnych, podczas gdy tradycyjne herbaty są cenione głównie za ich smak i ogólne właściwości pobudzające. Tym niemniej, zarówno zioła, jak i herbaty mogą posiadać właściwości moczopędne, jak to zostało wspomniane wcześniej w artykule, dlatego ważne jest świadome rozróżnianie tych dwóch kategorii w kontekście zdrowotnym.

Podsumowanie

Wiele ziół ma właściwości moczopędne. Nawet bardzo popularne herbaty – czarna, czerwona czy zielona, pite codziennie przez wiele osób, mają działanie moczopędne. Do najpopularniejszych ziół o właściwościach moczopędnych dostępnych aptekach należą jednak m.in. skrzyp, pokrzywa, brzoza czy mniszek lekarski. Należy jedynie pamiętać, że działanie moczopędne nie przynosi jedynie korzyści, może również prowadzić do odwodnienia. Powinny na to uważać szczególnie osoby chore i w podeszłym wieku.