Dlaczego bolą zęby?

Ból zęba pojawia się, gdy nerw w korzeniu zęba zostaje podrażniony. Najczęstsze przyczyny to próchnica, pęknięty ząb, uszkodzone wypełnienie, zapalenie dziąseł lub ropień. Czasami winowajcą jest zgrzytanie zębami w nocy lub infekcja zatok.^1,2

Jaki może być ból zęba? Jak boli ząb? Ból może być tępy i ciągły, ostry i kłujący albo pulsujący. Często towarzyszy mu wrażliwość na zimno i gorąco, obrzęk dziąseł, nieprzyjemny smak w ustach lub gorączka. Jeśli ból trwa dłużej niż dwa dni lub pojawia się obrzęk twarzy, trzeba natychmiast iść do dentysty.^1,2

Jakie są najlepsze domowe sposoby na ból zęba?

Domowe sposoby na ból zęba mogą przynieść szybką ulgę, zanim uda się dotrzeć do dentysty. Poniżej przedstawiamy sprawdzone metody, które działają skutecznie i są bezpieczne.^1,3

Płukanka z soli

To najprostszy i najskuteczniejszy sposób. Sól zabija bakterie, zmniejsza obrzęk i pomaga usunąć resztki jedzenia z ubytków. Rozpuść pół łyżeczki soli w szklance ciepłej wody, płucz usta przez 30 sekund i wypluj. Powtarzaj kilka razy dziennie.^1,2

Goździki na ból zęba – jak stosować?

Goździki na ból zęba to jeden z najstarszych naturalnych środków przeciwbólowych. Zawierają eugenol, który działa jak naturalny środek znieczulający. Żucie goździków polega na delikatnym rozgryzaniu całego goździka w okolicy bolącego zęba przez kilka minut. Możesz też wypróbować ssanie goździków, trzymając je przy chorym miejscu przez około 30 minut, co pozwala sokom przeniknąć do dziąseł.^2,3

Inny sposób to nałożenie kilku kropli olejku goździkowego rozcieńczonego oliwą na wacik i przyłożenie do zęba. Ważne: olejek goździkowy jest bardzo skoncentrowany, więc zawsze rozcieńczaj go przed użyciem.^3,4 Istnieją też gotowe preparaty z olejkiem goździkowym z apteki, np. Rapidentin.

Rapidentin, płyn stomatologiczny

O produkcie

• jest to lek dostępny bez recepty;
• zawiera olejek goździkowy (eugenol) o działaniu przeciwbólowym i antyseptycznym;
• stosowany miejscowo do tymczasowego łagodzenia bólu zęba;
• należy aplikować bezpośrednio na bolący ząb (np. za pomocą wacika) – należy unikać dziąseł;
• preparat przeznaczony dla osób dorosłych;
• należy stosować nie dłużej niż 7 dni;
• preparat dostępny w małej poręcznej buteleczce o pojemności 5 ml.

Jak stosować amol na ból zęba?

Amol na ból zęba to popularna mikstura olejków miętowego, goździkowego i eukaliptusowego. Jak stosować amol na ból zęba? Nałóż kilka kropli na wacik i przyłóż do bolącego miejsca na kilka minut. Możesz też dodać niewielką ilość amolu do szklanki ciepłej wody i użyć jako płukankę, płucząc jamę ustną przez 30 sekund. Nie połykaj amolu, bo jest przeznaczony tylko do użytku zewnętrznego.^5,4

Amol, płyn

O produkcie

• jest to lek dostępny bez recepty;
• zawiera tradycyjne olejki eteryczne (m.in. goździkowy);
• zawiera etanol i mentol;
• można stosować u osób od 12. roku życia;
• przeznaczony do stosowania zewnętrznego;
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości.

Płukanie szałwią na ból zęba

Szałwia na ból zęba działa przeciwzapalnie i antybakteryjnie. Płukanie szałwią na ból zęba pomaga zmniejszyć obrzęk dziąseł i łagodzi dyskomfort. Zaparz łyżeczkę suszonych liści szałwii w szklance wrzątku, odstaw na 20 minut, a po ostygnięciu płucz usta kilka razy dziennie. Możesz też przyłożyć ciepły woreczek herbaty szałwiowej bezpośrednio do zęba.^3,5

Ocet na ból zęba – czy pomaga?

Ocet na ból zęba, szczególnie ocet jabłkowy, ma właściwości antyseptyczne i przeciwzapalne. Może pomóc w zabijaniu bakterii i zmniejszaniu stanu zapalnego dziąseł. Namocz wacik w occie jabłkowym i przyłóż do bolącego miejsca na kilka minut. Możesz też przygotować płukankę, mieszając ocet z wodą w równych proporcjach.^4,6 Uwaga: ocet jest kwasem i może uszkadzać szkliwo zębów przy zbyt częstym stosowaniu. Osoby z wrażliwymi zębami powinny unikać tej metody. Po użyciu zawsze przepłucz usta czystą wodą.^5,4

Zimny kompres

Owinięty w ręcznik lód przyłożony do policzka zwęża naczynia krwionośne i zmniejsza obrzęk. Trzymaj kompres 15-20 minut, powtarzaj co kilka godzin. To działa najlepiej, gdy ból wynika z urazu lub opuchlizny.^1,2

Jakie inne naturalne środki pomagają na ból zęba?

Czosnek

Czosnek zawiera allicynę, która zabija bakterie powodujące infekcje. Rozgnieć ząbek czosnku, wymieszaj z odrobiną soli i przyłóż do zęba. Możesz też żuć świeży czosnek po stronie, gdzie boli.^2,5

Mięta pieprzowa

Mentol w mięcie działa znieczulająco. Zaparz herbatę z liści mięty, ostudź i płucz usta lub przyłóż ciepły woreczek herbaty do zęba. Dla lepszego efektu możesz wcześniej schłodzić woreczek w zamrażarce.^2,5

Ekstrakt waniliowy

Alkohol w wanilii znieczula ból, a przeciwutleniacze wspomagają gojenie. Nałóż kilka kropli na palec lub wacik i wetrzej w okolice bolącego zęba. Używaj prawdziwej wanilii, nie imitacji.^5,4

Kurkuma

Kurkuma zmniejsza stan zapalny i obrzęk. Wymieszaj proszek kurkumy z wodą do powstania pasty, nałóż na ząb i dziąsła, pozostaw kilka minut i wypłucz.^5,4

Nadtlenek wodoru

Płukanka z nadtlenku wodoru (wody utlenionej) niszczy bakterie i zmniejsza płytkę nazębną. Zmieszaj równe części 3-procentowego nadtlenku wodoru i wody, płucz przez 30 sekund i wypluj. Nigdy nie połykaj tego roztworu. Po użyciu przepłucz usta czystą wodą.^1,3

Olej kokosowy

Płukanie ust olejem kokosowym przez 10-20 minut redukuje bakterie. To metoda z ajurwedy, która może wspierać zdrowie jamy ustnej, choć wymaga cierpliwości.^5,4

Kiedy stosować leki przeciwbólowe?

Gdy domowe sposoby na ból zęba nie wystarczają, sięgnij po leki dostępne bez recepty. Dla dorosłych najlepsze są ibuprofen (np. Ibum Express forte, Nurofen Express Forte, Ibum, Ibutact, MIG, Ibuprofen Apteo Med) i paracetamol (np. Apap, Apap Extra, Panadol Sprint, Paracetamol Aurovitas, Efferalgan). Ibuprofen działa przeciwzapalnie i łagodzi ból. Dzieciom podawaj paracetamol, nigdy aspirynę poniżej 16 roku życia.^1,5 Alternatywnie możesz stosować inne leki z grupy Niesteroidowych Leków Przeciwzapalnych, np. naproksen (Aleve, Naxii), ketoprofen (Ketolek, Ketonal Active, Ketokaps Max), deksketoprofen (Dekenor, Dektac, Dexak, Dextin) lub diklofenak (Diclomax, Voltaren Express Forte, Voltaren Acti Forte). Silnym lekiem przeciwbólowym jest także pyralgina (Pyralgina, MaxAlgin Teva). Przy bardzo mocnym bólu można zastosować paracetamol ze słabym opioidem (kodeina), które to połączenie jest jednym z najsilniejszych bez recepty (np. Antidol, Solpadeine).

Ibuprom Max Rapid, tabletki powlekane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera ibuprofen 400 mg (NLPZ) o działaniu przeciwbólowym;
• szybki początek działania dzięki formule rapid (już po 15 minutach wg producenta);
• działa także przeciwzapalnie i przeciwgorączkowo;
• skuteczny w ostrym bólu zęba;
• można stosować maksymalnie 3 tabletki dziennie, w odstępach minimum 4 godzin między tabletkami;
• dla dorosłych i młodzieży od 12 lat;
• preparat dostępny w opakowaniach po 12 lub 24 tabletki.

Apap Extra, tabletki powlekane

O produkcie

• jest to lek dostępny bez recepty;
• zawiera paracetamol 500 mg i kofeinę 65 mg;
• działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe;
• szybka ulga w umiarkowanym i dużym bólu zęba;
• bezpieczniejszy dla przewodu pokarmowego od NLPZ;
• może być stosowany przez osoby dorosłe i powyżej 12 roku życia;
• należy przyjmować 1-2 tabletki co 4-6 godzin, do 8 tabletek na dobę;
• dostępny w opakowaniach po 10, 24 i 50 tabletek.

Ketonal Active, kapsułki

O produkcie

• jest to lek dostępny bez recepty;
• zawiera ketoprofen 50 mg (NLPZ) o silnym działaniu;
• skuteczny w silnym bólu zęba;
• działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i przeciwgorączkowe;
• należy stosować jedną kapsułkę co 8 godzin, do 3 kapsułek dziennie;
• dla osób dorosłych i młodzieży powyżej 15 roku życia;
• dostępny w opakowaniach po 10, 20 lub 30 kapsułek.

Naxii, tabletki powlekane

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• występuje w produktach o różnej wielkości opakowań;
• zawiera silną substancję przeciwbólową, przeciwzapalną i przeciwgorączkową – naproksen;
• preparat zawiera laktozę;
• powlekanie tabletek ułatwia połykanie.

Antidol, tabletki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera połączenie leków, które dają silne działanie przeciwbólowe;
• produkt bez laktozy;
• może upośledzać zdolności psychomotoryczne.

Solpadeine, tabletki

O produkcie

• lek dostępny bez recepty;
• zawiera połączenie leków, które dają silne działanie przeciwbólowe;
• produkt bez laktozy;
• występuje także w innych formach (kapsułki, tabletki musujące) i wielkościach opakowań;
• może upośledzać zdolności psychomotoryczne.

Ważne: przestrzegaj dawkowania z opakowania. Przekroczenie dawki może uszkodzić wątrobę lub nerki. Leki to tylko tymczasowa ulga, nie leczą przyczyny bólu.^1,5

Czego unikać, gdy boli ząb?

Niektóre produkty nasilają dyskomfort. Unikaj:

• cytrusów i kwaśnych napojów, które drażnią wrażliwe miejsca;
• słodyczy i napojów gazowanych, bo cukier sprzyja bakteriom;
• twardego pieczywa i chipsów, które wywierają nacisk na ząb;
• bardzo gorących lub zimnych potraw i napojów;
• alkoholu, który drażni dziąsła;
• lodów, który może pęknąć osłabiony ząb.

Jedz miękkie pokarmy: zupy, jogurty, puree, owsiankę. Pij wodę w temperaturze pokojowej.⁷

Jak spać z bólem zęba?

Ból często nasila się w nocy, bo w pozycji leżącej zwiększa się przepływ krwi do głowy. Użyj dodatkowej poduszki, aby unieść głowę. To zmniejszy napływ krwi i złagodzi pulsujący ból. Przed snem możesz przyjąć lek przeciwbólowy i przyłożyć zimny kompres na 15 minut.⁵

Kiedy iść do dentysty?

Domowe sposoby na ból zęba dają tylko tymczasową ulgę. Idź do dentysty, gdy:

• ból trwa dłużej niż dwa dni;
• ból jest ostry i nie ustępuje po lekach;
• pojawia się obrzęk twarzy, szczęki lub policzka;
• masz gorączkę powyżej 38 stopni Celsjusza;
• czujesz nieprzyjemny smak w ustach lub masz cuchnący oddech;
• boli podczas otwierania ust lub przełykania;
• krwawią dziąsła i nie ustępuje to mimo ucisku;
• masz złamanie lub ukruszenie zęba.

Szybka wizyta u dentysty może uratować ząb i zapobiec poważnym komplikacjom, takim jak ropień czy rozprzestrzenianie się infekcji.^1,2,4

Jak dentysta leczy ból zęba?

Dentysta najpierw zbada jamę ustną i zrobi zdjęcie rentgenowskie, aby znaleźć przyczynę bólu. Leczenie zależy od problemu:^1,2

• Próchnica: usunięcie ubytku i założenie wypełnienia.
• Duże uszkodzenie: korona dentystyczna wzmacniająca ząb.
• Infekcja miazgi: leczenie kanałowe i wypełnienie lub korona;
• Zbyt duże uszkodzenie: usunięcie zęba i implant lub most;
• Infekcja bakteryjna: antybiotyki i leki przeciwbólowe.

Pamiętaj: antybiotyki łagodzą objawy, ale nie leczą przyczyny. Bez właściwego leczenia infekcja wróci.^1,2

Jak zapobiegać bólowi zęba?

Regularna higiena jamy ustnej to najlepsza ochrona przed bólem zęba:

• myj zęby dwa razy dziennie pastą z fluorem;
• używaj nici dentystycznej raz dziennie;
• stosuj irygator;
• płucz usta płynem antybakteryjnym;
• ograniczaj słodycze i napoje gazowane;
• nie gryź twardych przedmiotów;
• noś ochraniacz na zęby podczas sportu;
• odwiedzaj dentystę co sześć miesięcy.

Wczesne wykrycie problemu zapobiega poważnym komplikacjom i oszczędza czas oraz pieniądze.^1,2,4

Pytania i odpowiedzi

Podsumowanie

Domowe sposoby na ból zęba, takie jak goździki na ból zęba, płukanie szałwią na ból zęba czy amol na ból zęba, mogą przynieść szybką ulgę w dyskomforcie. Żucie goździków i ssanie goździków działa znieczulająco dzięki eugenolowi, który łagodzi ból w kilka minut. Jak stosować Amol na ból zęba? Wystarczy nałożyć kilka kropli na wacik i przyłożyć do bolącego miejsca. Ocet na ból zęba również pomaga, ale należy go stosować ostrożnie, bo może uszkodzić szkliwo. Pamiętaj, że wszystkie te metody to tylko tymczasowa ulga – jeśli ból utrzymuje się dłużej niż dwa dni, koniecznie udaj się do dentysty, aby uniknąć poważnych powikłań.