Przeciwutleniacze — co to za związki i dlaczego są tak ważne?

Przeciwutleniacze, znane także jako antyoksydanty, to związki chroniące organizm przed stresem oksydacyjnym. Występują nie tylko w suplementach diety, ale także w żywności – zwłaszcza w owocach, warzywach i produktach pełnoziarnistych. Do najważniejszych antyoksydantów należą witaminy A, C i E, ale również takie składniki jak selen, luteina, likopen, zeaksantyna, mangan czy beta-karoten. To właśnie one neutralizują nadmiar wolnych rodników, które w nadmiernych ilościach mogą uszkadzać komórki i DNA, prowadząc do wielu poważnych chorób [1].

Jak działają antyoksydanty?

Wolne rodniki to reaktywne cząsteczki powstające w organizmie m.in. w wyniku metabolizmu, stresu, palenia papierosów czy intensywnego wysiłku fizycznego. Choć w niewielkich ilościach są potrzebne (np. wspierają układ odpornościowy w walce z infekcjami), ich nadmiar wywołuje stres oksydacyjny. To stan, w którym dochodzi do uszkodzenia struktur komórkowych, białek i lipidów, co może skutkować rozwojem chorób serca, cukrzycy, nowotworów, a także chorób neurodegeneracyjnych, jak choroba Parkinsona czy Alzheimer. Przeciwutleniacze równoważą ten proces – neutralizują wolne rodniki i chronią komórki nerwowe, mięśniowe czy naczyniowe przed zniszczeniem [2].

Antyoksydanty suplementy. Co możesz kupić w aptece?

W aptekach znajdziemy różne preparaty uzupełniające dietę w antyoksydanty. Najczęściej zawierają one witaminy (C, E, A, z grupy B), karotenoidy (beta-karoten, luteina, zeaksantyna), polifenole (np. resweratrol, antocyjany), a także minerały, takie jak selen czy cynk. Ich głównym zadaniem jest ochrona komórek przed stresem oksydacyjnym i wsparcie pracy układu nerwowego, sercowo-naczyniowego czy odpornościowego. Możemy tu wyróżnić, np. No 1 Antioxidant Max, który dostarcza m.in. resweratrol, astaksantynę i witaminę C, a Viridian Antioxidant Formula łączy witaminę C, kwas alfa-liponowy, glutation oraz karotenoidy i minerały (selen, cynk, mangan). Z kolei Yango Super C opiera się głównie na naturalnych źródłach witaminy C (acerola, camu camu, dzika róża) i antocyjanach.

Na tle typowych „multi-antyoksydantów” wyróżnia się Revitanerw – preparat łączący klasyczne przeciwutleniacze (witaminę E, selen, kwas alfa-liponowy) z witaminami z grupy B oraz kwasem gamma-linolenowym (GLA). Dzięki temu działa nie tylko ochronnie wobec komórek nerwowych, ale też wspiera ich prawidłowe funkcjonowanie i regenerację. To szczególnie ważne w sytuacjach, gdy stres oksydacyjny wiąże się z dolegliwościami neurologicznymi, np. parestezjami, neuropatiami czy zespołem cieśni nadgarstka.

Revitanerw witaminy z grupy Bkapsułki

Suplement diety

Wskazania

Wskazaniem do stosowania preparatu jest ochrona przed stresem oksydacyjnym oraz wspomaganie prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego.

Skład

W skład preparatu wchodzi kwas gamma-linolenowy, kwas alfa-liponowy, selen, witamina b3 (niacyna, witamina pp), witamina b1 (tiamina), witamina b6, witamina b2 (ryboflawina), witamina b5 (kwas pantotenowy) oraz witamina e (tokoferol).

Dawkowanie

Zaleca się stosować 1 kapsułkę na dobę.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Co wytwarza wolne rodniki?

Odkryto, że niektóre czynniki środowiskowe, stres czy tryb życia sprzyjają powstawaniu nadmiaru wolnych rodników w organizmie. Są to m.in.:

• nadużywanie alkoholu i palenie papierosów;
• podwyższony poziom glukozy we krwi;
• nadmierne spożycie wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, żelaza, magnezu, miedzi czy cynku;
• zbyt intensywne i długotrwałe ćwiczenia powodujące uszkodzenie tkanek;
• przebywanie w środowisku z zanieczyszczonym powietrzem;
• niektóre toksyny;
• nadmierne opalanie się i inne rodzaje promieniowania;
• niedotlenienie organizmu;
• niedobór antyoksydantów w organizmie;
• nadmiar przeciwutleniaczy;
• infekcje bakteryjne, wirusowe lub grzybicze [1,2].

Przeciwutleniacze w żywności. Co ma dużo przeciwutleniaczy?

Najwięcej przeciwutleniaczy można znaleźć w owocach, warzywach, produktach pełnoziarnistych, rybach czy orzechach. Najważniejsze antyoksydanty to m.in.:

• beta-karoten, można go znaleźć m.in. w dyni, morelach, marchwi, szpinaku czy pietruszce;
• katechiny, znajdujące się m.in. w czerwonym winie czy herbacie;
• luteina, która jest obecna m.in. w zielonych liściastych warzywach np. szpinaku czy kukurydzy;
• selen, będący składnikiem m.in. owoców morza, chudego mięsa czy produktów pełnoziarnistych;
• witamina A, jest m.in. w wątróbce, batatach, marchwi, mleku czy jajkach;
• witamina C, w dużych ilościach jest m.in. w pomarańczach, czarnej porzeczce, kiwi, brokułach, szpinaku czy truskawkach;
• witamina E, jest obecna m.in. w olejach roślinnych, awokado, orzechach czy.produktach pełnoziarnistych [1,2].

Czy przeciwutleniacze są szkodliwe?

Powyżej wymieniono wiele korzyści, jakie mogą płynąć z przyjmowania odpowiedniej ilości antyoksydantów. Jeżeli jednak spożywane lub suplementowane są w zbyt dużych ilościach, przekraczających zalecane dzienne spożycie, mogą mieć działanie wręcz odwrotne. W takich przypadkach mogą zachować się jak prooksydanty, czyli szkodliwe „utleniacze”. Z tego względu nie warto za wszelką cenę suplementować antyoksydantów, ponieważ słyszało się, że np. odmładzają. Są one ważne dla organizmu, ale podobnie jak w przypadku innych substancji i tutaj znaczenie ma ich ilość, dlatego kluczowa jest odpowiednio zbilansowana dieta, zapewniająca organizmowi ich odpowiednią ilość [2].

Najlepsze antyoksydanty — podsumowanie

Korzystny dla zdrowia wpływ przeciwutleniaczy jest niepodważalny. Z drugiej strony zbyt duża ich podaż do organizmu może mieć skutek wręcz odwrotny od zamierzonego. Mają one wtedy działanie toksyczne do wolnych rodników, które w normalnych warunkach zwalczają. Co więcej, wolne rodniki w pewnych ilościach są konieczne organizmowi do normalnego funkcjonowania. Z tego względu kluczowe jest odpowiednie zbilansowanie odpowiedniej ilości, w szczególności witamin A, C czy E.