Odpowiednie przygotowanie do badań krwi jest niezwykle ważne. Jakość wyników, a co za tym idzie postawiona na ich podstawie diagnoza, zależy od prawidłowo wykonanych badań. W związku z tym, jak się do nich przygotować?

Na co zwrócić uwagę przed pobraniem krwi?

Aby badanie krwi było wiarygodne, należy przestrzegać pewnych zasad. Ich lista jest następująca:

• badanie krwi najlepiej wykonać rano, pomiędzy godziną 7 a 10;
• zaleca się zachowanie zwyczajowej diety co najmniej 10 dni przed pobraniem krwi;
• w przypadku niektórych pobrań należy zachować odpowiednią dietę;
• nie spożywać alkoholu co najmniej 3 dni wcześniej;
• pozostać na czczo przez ok. 12 h przed pobraniem;
• nie pić kawy ani herbaty, przed badaniem można napić się wody;
• kobiety nie powinny wykonywać badania w okresie okołomiesiączkowym;
• należy unikać sytuacji stresowych;
• nie powinno się palić papierosów co najmniej na godzinę przed pobraniem krwi;
• najlepiej być zdrowym, nie mieć żadnej infekcji, która może wpłynąć na wynik badania (chyba, że badanie dotyczy tej infekcji);
• warto odstawić (szczególnie po konsultacji z lekarzem) mniej potrzebne suplementy diety czy np. zioła [1].

Zalecenia te dotyczą w szczególności rutynowych badań takich jak np. morfologia. Z oczywistych względów nie dotyczą stanów nagłych, kiedy krew należy pobrać bez przygotowania [2].

Dlaczego trzeba badać krew na czczo?

Do uzyskania prawidłowych wyników konieczne jest przyjście na pobranie krwi na czczo. Oznacza to co najmniej 12-godzinną przerwę od ostatniego posiłku. Ostatni posiłek powinien być również lekkostrawny. Spożycie zbyt dużej ilości tłuszczu na kolację może spowodować nawet pięciokrotny wzrost niektórych frakcji cholesterolu w badaniu. Należy jednak stosować standardową dietę i nie należy się głodzić. Spowoduje to uzyskanie wyników najbardziej zbliżonych do prawdy. Nie zachowanie odpowiedniego postu przed badaniem może wpłynąć z kolei na wyniki takich badań jak AspAT, ALAT,  ALP, LDH, lipidy, glukoza, białko, bilirubina, kreatynina, sód, mocznik czy leukocyty. Rano warto za to wypić szklankę wody, co pozwoli również łatwiej poradzić sobie z głodem. Kwestie przyjęcia leków należy najlepiej skonsultować z lekarzem [1,3].

O której godzinie najlepiej pobierać krew?

Zdecydowanie najlepiej ma pobranie krwi udać się pomiędzy godziną 7 a 9 rano. Po pierwsze łatwiej być wtedy na czczo, a po drugie wiele substancji jest wydzielanych w rytmie domowym. Do takich substancji należą np. hormony takie jak TSH czy FT4. W ciągu dnia zmienia się również poziom takich substancji jak m.in. żelazo, fosfor, potas, cynk, miedź czy erytropoetyna [2].

Czy stres wpływa na wyniki badań krwi?

Stres powoduje wzrost stężenia takich substancji jak kortyzol, katecholaminy, angiotensyna, aldosteron insulina, glukoza, cholesterol, TSH i wielu innych. Może to być zarówno długotrwały stres związany z sytuacją życiową, jak i stres krótkotrwały np. z powodu pobrania krwi. Z tego względu przed badaniem warto zadbać o zapewnienie sobie jak najbardziej komfortowych warunków, żeby obniżyć poziom stresu [2].

Jak wysiłek fizyczny wpływa na wyniki badań krwi?

Należy pamiętać, że intensywny wysiłek fizyczny podnosi znacząco stężenia białek. Ma on wpływ na wiele parametrów laboratoryjnych. Z tego względu na 24 h, a jeżeli to możliwe to nawet 48 h przed badaniem krwi, należy powstrzymać się od intensywnego wysiłku fizycznego. Oczywiście normalna aktywność życiowa jest wskazana. Jeżeli trenujemy regularnie to nie znaczy, że należy z tego zrezygnować. Tydzień przed badaniem krwi powinien wyglądać standardowo, bez nadmiernego zwiększania lub zmniejszania aktywności fizycznej. Jedyną różnica to brak większej aktywności zaplanowanej przed samym badaniem [2].

Czy można badać krew podczas miesiączki?

Podczas miesiączki u kobiet następują zmiany poziomu hormonów. W szczególności dotyczy to hormonów płciowych FSH I LH. W zależności od powodu, dla którego wykonuje się ich badanie, należy to zrobić w konkretnych dniach. Z tego względu warto skontaktować się z lekarzem i dokładnie wyznaczyć dzień, w którym należy zbadać poziom hormonów [1].

Badanie krwi a przyjmowane leki

Temat interakcji leków z wynikami badań laboratoryjnych jest bardzo złożony. Opisano ponad 50 tysięcy interakcji przyjmowanych leków z parametrami, które są oznaczane podczas badań laboratoryjnych. W wielu przypadkach nie można i nie należy zaprzestać przyjmowania leków. Dlatego warto poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych preparatach. Na tej podstawie oceni on, co należy zrobić [2,3].